Các bệnh về móng tay phổ biến cần chú ý theo dõi sớm

Các bệnh về móng tay phổ biến là gì?

Móng tay được cấu tạo chủ yếu từ các lớp protein keratin cứng xếp chồng lên nhau, phát triển liên tục từ vùng mầm móng nằm ẩn bên dưới nếp da gốc móng. Một phiến móng khỏe mạnh bình thường sẽ có bề mặt nhẵn bóng, màu hồng nhạt tự nhiên nhờ mạng lưới mao mạch nuôi dưỡng phong phú ở giường móng bên dưới, độ dày đồng đều và không có các rãnh nứt nẻ hay vết đổi màu cục bộ.

Khi cơ thể gặp phải các tác động cơ học tiêu cực, nhiễm trùng vi nấm, vi khuẩn hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa, cấu trúc của bản móng và vùng mô mềm phụ cận sẽ biến đổi rõ rệt. Những biểu hiện như móng dày sừng, mủn vụn, thay đổi hình dạng cong vồng hay lõm sâu, xuất hiện dải màu lạ đều là các tín hiệu cảnh báo tổn thương cấu trúc móng cần được theo dõi sát sao thay vì che giấu bằng các lớp sơn làm đẹp.

Nhiễm nấm móng tay gây biến đổi màu sắc và cấu trúc móng

Nhiễm nấm móng là bệnh lý móng thường gặp nhất tại các phòng khám da liễu, chủ yếu do các chủng nấm sợi dermatophytes, nấm men Candida hoặc nấm mốc không thuộc nhóm dermatophytes gây ra. Khi xâm nhập vào phiến móng và giường móng, vi nấm làm thay đổi cấu trúc keratin, khiến móng chuyển sang màu vàng nhạt, nâu xỉn hoặc trắng đục. Bản móng dần trở nên dày cộm, gồ ghề, giòn vụn và dễ gãy vụn ở phần bờ tự do. Trong nhiều trường hợp, móng có thể tách rời khỏi giường móng, tạo khoảng trống tích tụ chất bẩn và bốc mùi khó chịu. Bệnh thường tiến triển âm thầm, không gây đau dữ dội ở giai đoạn đầu nên người bệnh dễ chủ quan bỏ qua. Nếu không được kiểm soát tốt, nấm có thể lây lan sang các ngón tay lân cận, lây xuống móng chân hoặc dẫn đến nhiễm trùng thứ phát ở mô mềm xung quanh.

Viêm quanh móng cấp tính và mạn tính do vi khuẩn hoặc nấm men

Viêm quanh móng xảy ra khi hàng rào bảo vệ tự nhiên giữa phiến móng và nếp gấp móng bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn như tụ cầu vàng, liên cầu hoặc nấm men xâm nhập. Tình trạng này rất phổ biến ở những người có thói quen cắn móng tay, xé da khóe móng, làm móng không đảm bảo vệ sinh hoặc thường xuyên ngâm tay trong nước. Bệnh biểu hiện dưới dạng cấp tính với các triệu chứng sưng tấy, đỏ ửng, cảm giác nóng rát và đau nhức dữ dội quanh viền móng, đôi khi hình thành túi mủ nhỏ ở nếp gấp móng. Ở thể mạn tính, vùng da quanh móng sưng nề dai dẳng, mất lớp biểu bì bảo vệ và làm cho bản móng mọc ra bị biến dạng gợn sóng. Việc tự ý chọc nặn ổ viêm tại nhà có thể làm nhiễm trùng lan rộng vào bao gân ngón tay, gây biến chứng viêm mô tế bào nghiêm trọng.

Bệnh vảy nến móng tay và những tổn thương bề mặt đặc trưng

Bệnh vảy nến móng tay là một biểu hiện tổn thương da liễu tự miễn, có thể xuất hiện độc lập hoặc đi kèm với các tổn thương vảy nến toàn thân và viêm khớp vảy nến. Tổn thương bắt nguồn từ sự tăng sinh quá mức của tế bào sừng tại mầm móng và giường móng. Dấu hiệu đặc trưng bao gồm các chấm lõm nhỏ li ti rải rác trên bề mặt móng, tạo cảm giác móng sần sùi như bề mặt chiếc đê khâu. Bản móng cũng có thể xuất hiện những đốm màu vàng cam nhạt giống như giọt dầu loang dưới đĩa móng. Khi bệnh tiến triển nặng, móng trở nên dày sừng dưới móng, giòn xốp, dễ bong tách khỏi nền móng và biến dạng nghiêm trọng. Do triệu chứng dày móng và đổi màu khá giống với nấm móng, bác sĩ chuyên khoa Da liễu cần thăm khám kỹ lưỡng, thực hiện các xét nghiệm vi nấm để tránh nhầm lẫn trong chẩn đoán.

Móng tay hình muỗng cảnh báo thiếu máu thiếu sắt và rối loạn chuyển hóa

Móng tay hình muỗng là tình trạng đĩa móng bị mỏng đi, mềm nhũn và lõm sâu ở phần giữa trong khi các mép viền cong vểnh lên ngoài, tạo thành hình lòng chảo có thể giữ được một giọt nước trên bề mặt. Đây là một dấu hiệu lâm sàng kinh điển thường gắn liền với chứng thiếu máu thiếu sắt mạn tính, khiến các mô ngoại vi không nhận đủ oxy và dưỡng chất để nuôi dưỡng chất mầm móng. Ngoài ra, dạng biến đổi này cũng có thể gặp trong bệnh ứ sắt hemochromatosis, suy giáp hoặc các bệnh lý tuần hoàn ngoại biên. Khi phát hiện móng có hình dạng lòng chảo kèm theo biểu hiện mệt mỏi, hoa mắt, da xanh xao hoặc tim đập nhanh, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm công thức máu và định lượng ferritin huyết thanh để xác định chính xác nguyên nhân chuyển hóa bên trong.

Các biến đổi màu sắc phản ánh bệnh lý nội khoa và cảnh báo u hắc tố

Hiện tượng đổi màu móng tay mang lại nhiều gợi ý giá trị về bệnh lý của các cơ quan nội tạng. Hội chứng móng tay vàng khiến toàn bộ phiến móng chuyển màu vàng sẫm, dày lên, mọc rất chậm và mất đi liềm móng, thường liên quan trực tiếp đến các bệnh lý hô hấp mạn tính như giãn phế quản, tràn dịch màng phổi hoặc phù mạch bạch huyết. Móng tay trắng phần lớn với dải hồng hẹp ở đầu móng, còn gọi là móng Terry, hay xuất hiện ở bệnh nhân xơ gan, suy tim xung huyết hoặc đái tháo đường. Đáng lưu ý hơn cả là các vệt sắc tố màu nâu đen chạy dọc theo chiều dài của móng. Mặc dù nhiều trường hợp chỉ là nốt ruồi lành tính ở mầm móng, sự xuất hiện đột ngột của một dải sắc tố sẫm màu, bờ không đều hoặc lan sang vùng da nếp gấp móng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của u hắc tố ác tính dưới móng.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, tuyệt đối không thay thế cho quy trình thăm khám lâm sàng và chẩn đoán của bác sĩ. Người bệnh không được tự ý dùng dao kéo rạch mủ, cắt khoét móng chọc thịt, hoặc tự mua các loại thuốc kháng nấm đường uống khi chưa có kết quả xét nghiệm vi sinh. Việc dùng sai thuốc có thể gây độc cho gan hoặc làm tình trạng viêm nhiễm lan rộng. Khi có dấu hiệu sưng đau mưng mủ, móng biến dạng nhanh hoặc đổi màu đen bất thường, hãy đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu.

Tóm tắt

Móng tay phản ánh chân thực tình trạng chăm sóc tại chỗ lẫn sức khỏe của toàn bộ cơ thể. Việc duy trì thói quen quan sát phiến móng mỗi ngày giúp nhận diện bất thường từ sớm, hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương lan rộng hay biến chứng mạn tính. Khi phát hiện các thay đổi dai dẳng về hình thái, màu sắc hoặc cảm giác đau buốt, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa Da liễu để được thăm khám và hướng dẫn xử trí phù hợp.