Các bệnh lý dễ nhầm lẫn với đột quỵ và cách phòng ngừa

Bệnh lý dễ nhầm lẫn với đột quỵ là gì?

Hội chứng giả đột quỵ bao gồm các rối loạn thần kinh, chuyển hóa hoặc toàn thân có triệu chứng khởi phát đột ngột, mô phỏng dấu hiệu của tai biến mạch máu não. Những nguyên nhân thường gặp nhất bao gồm hạ đường huyết cấp tính, cơn đau nửa đầu Migraine kèm biểu hiện thần kinh, yếu cơ sau co giật Todd, viêm dây thần kinh số 7 ngoại biên và hội chứng tiền đình.

Mặc dù một số tình trạng giả đột quỵ có thể hồi phục nhanh sau khi xử trí, việc tự phân biệt tại nhà là không thể và rất nguy hiểm. Ngay khi xuất hiện biểu hiện bất thường, việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế để bác sĩ thăm khám và chụp chiếu là bắt buộc nhằm bảo vệ an toàn tính mạng.

Hạ đường huyết cấp tính gây tổn thương thần kinh tạm thời

Hạ đường huyết là nguyên nhân phổ biến gây ra các biểu hiện giả đột quỵ trên lâm sàng. Khi nồng độ glucose máu giảm sâu, tế bào não không nhận đủ năng lượng để duy trì hoạt động. Tình trạng này dẫn đến các triệu chứng thần kinh khu trú khởi phát đột ngột như yếu một bên cơ thể, nói khó, vấp từ, chóng mặt hay lú lẫn.

Điểm đặc biệt là các triệu chứng này có thể phục hồi nhanh chóng khi lượng đường trong máu được đưa về mức an toàn. Tuy nhiên, nếu hạ đường huyết kéo dài không được can thiệp, tổn thương não vĩnh viễn có thể xảy ra. Trong cấp cứu, kiểm tra đường huyết mao mạch luôn là bước đầu tiên nhân viên y tế thực hiện để loại trừ nguyên nhân này.

Cơn đau nửa đầu Migraine và triệu chứng thần kinh kèm theo

Đau nửa đầu Migraine dạng có aura, đặc biệt là đau nửa đầu kèm liệt nửa người, dễ gây nhầm lẫn với đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua. Trước hoặc trong cơn đau đầu, người bệnh có thể xuất hiện các hiện tượng aura như nhìn thấy vệt sáng, tê bì một bên mặt hay tay chân, rối loạn ngôn ngữ và yếu cơ một bên cơ thể.

Các triệu chứng aura này thường phát triển dần trong vài phút và tự biến mất sau vài chục phút. Mặc dù Migraine không để lại di chứng tổn thương cấu trúc não, việc chẩn đoán phân biệt với tai biến mạch máu脑/não đóng vai trò rất quan trọng. Bác sĩ cần dựa vào tiền sử bệnh, diễn biến triệu chứng và kết quả chẩn đoán hình ảnh để xác định chính xác.

Hiện tượng yếu cơ sau co giật hay liệt Todd

Sau một cơn co giật, một số người bệnh có thể gặp phải tình trạng liệt Todd hay yếu cơ sau co giật. Đây là trạng thái khiếm khuyết thần kinh tạm thời khiến tay, chân hoặc một nửa người bị yếu hoàn toàn, đi kèm nói khó hoặc suy giảm nhận thức. Tình trạng này có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ.

Do biểu hiện yếu cơ xuất hiện đột ngột sau co giật mà người xung quanh có thể không chú ý, liệt Todd rất dễ bị nhầm thành đột quỵ thiếu máu cục bộ. Việc ghi nhận diễn biến trước khi khởi phát triệu chứng là cơ sở quan trọng giúp các bác sĩ chuyên khoa thần kinh đánh giá đúng bản chất bệnh lý.

Viêm dây thần kinh số 7 ngoại biên và rối loạn tiền đình

Viêm dây thần kinh số 7 ngoại biên gây liệt mặt ngoại biên, làm mặt bị lệch, méo miệng và khó nhắm kín mắt. Biểu hiện này khiến nhiều người lo lắng nghĩ đến đột quỵ. Tuy nhiên, tổn thương dây 7 ngoại biên không gây yếu tay chân hay rối loạn ngôn ngữ. Trong đột quỵ, tổn thương trung ương thường chỉ gây liệt phần dưới mặt và nếp nhăn trán vẫn giữ nguyên.

Bên cạnh đó, viêm dây thần kinh tiền đình có thể gây chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng và buồn nôn đột ngột. Dù triệu chứng rầm rộ, người bệnh không bị giảm sức cơ tay chân như trong tổn thương mạch máu não.

Biện pháp phòng ngừa đột quỵ và bảo vệ sức khỏe thần kinh

Phòng ngừa đột quỵ đòi hỏi kết hợp giữa kiểm soát yếu tố nguy cơ tim mạch và duy trì lối sống khoa học. Việc kiểm soát tốt chỉ số huyết áp, đường huyết và mỡ máu qua thăm khám định kỳ là nền tảng giúp giảm thiểu nguy cơ biến cố mạch máu脑/não.

Mọi người nên duy trì chế độ ăn cân đối, tăng cường rau xanh, trái cây, hạn chế muối và chất béo bão hòa. Rèn luyện thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp cải thiện tuần hoàn máu. Ngoài ra, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc là những giải pháp thiết yếu giúp bảo vệ mạch máu não bền vững.

Lưu ý an toàn

Khi xuất hiện các dấu hiệu thần kinh cấp tính như méo mặt, yếu tay chân hay nói khó, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế có cấp cứu thần kinh. Người nhà tuyệt đối không tự ý cho uống thuốc, cạo gió hay chích máu ngón tay. Việc trì hoãn thời gian vàng cấp cứu có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng nếu tình trạng là tai biến mạch máu não thật sự. Mọi chẩn đoán phân biệt và xử trí phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện.

Tóm tắt

Nhận biết các bệnh lý dễ nhầm lẫn với đột quỵ giúp cộng đồng cảnh giác nhưng không hoang mang. Xây dựng lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt các chỉ số sức khỏe là biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả nhất. Khi có biểu hiện bất thường, hãy chủ động đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.