Buổi trưa nên ngủ bao nhiêu phút để tốt cho sức khỏe?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhu cầu nghỉ ngơi giữa ngày là phản xạ sinh học hoàn toàn tự nhiên của cơ thể nhằm phục hồi năng lượng sau thời gian làm việc buổi sáng. Nhiều người thắc mắc buổi trưa nên ngủ bao nhiêu phút để cơ thể cảm thấy sảng khoái và không rơi vào tình trạng uể oải.
Về mặt sinh lý, thời lượng ngủ trưa tối ưu đối với phần lớn người trưởng thành là từ 15 đến 30 phút. Khoảng thời gian này vừa đủ để hệ thần kinh được giải tỏa căng thẳng, cải thiện khả năng tập trung mà không làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ban đêm.
Hiểu rõ cơ chế của từng giai đoạn trong giấc ngủ sẽ giúp mỗi cá nhân chủ động sắp xếp thời gian nghỉ ngơi phù hợp với nhịp sống và trạng thái sức khỏe của mình.
Buổi trưa nên ngủ bao nhiêu phút là gì?
Giấc ngủ trưa là một khoảng nghỉ ngắn giữa ngày giúp cơ thể tái tạo năng lượng, điều hòa huyết áp và giảm tải căng thẳng cho hệ tim mạch cũng như hệ thần kinh. Sau nhiều giờ hoạt động liên tục, các chất dẫn truyền thần kinh và cơ bắp cần thời gian phục hồi nhẹ để duy trì sự bền bỉ.
Chu kỳ giấc ngủ của con người trải qua nhiều giai đoạn nối tiếp nhau, bao gồm ngủ nông, ngủ sâu và giai đoạn cử động mắt nhanh. Một giấc ngủ trưa có lợi cho sức khỏe là khi cơ thể dừng lại ở giai đoạn ngủ nông, giúp nhịp tim chậm lại và các nhóm cơ được thả lỏng.
Nếu kiểm soát tốt thời lượng chợp mắt, người trưởng thành sẽ nhanh chóng lấy lại sự tỉnh táo, củng cố trí nhớ ngắn hạn và nâng cao hiệu suất lao động cho toàn bộ thời gian còn lại trong ngày.
Thời lượng ngủ trưa lý tưởng từ 15 đến 30 phút
Khoảng thời gian chợp mắt buổi trưa từ 15 đến 30 phút được xem là thích hợp nhất cho phần lớn người trưởng thành. Khoảng nghỉ ngắn này giúp hệ thần kinh trung ương được giải tỏa căng thẳng sau nhiều giờ làm việc liên tục.
Thời lượng ngủ ngắn này chỉ giữ não bộ ở giai đoạn ngủ nông, giúp tái tạo năng lượng nhanh chóng mà không gây rơi vào pha ngủ sâu. Nhờ đó, người làm việc văn phòng hoặc người lao động trí óc có thể duy trì sự tỉnh táo, tăng cường khả năng tập trung và hạn chế các sai sót trong công việc suốt buổi chiều.
Ngoài ra, giấc ngủ ngắn dưới 30 phút không làm tiêu hao quá nhiều áp lực giấc ngủ sinh lý, đảm bảo cơ thể vẫn duy trì được nhu cầu nghỉ ngơi tự nhiên khi màn đêm buông xuống.
Tác động của việc ngủ trưa kéo dài trên 60 phút
Nhiều người có thói quen kéo dài giấc ngủ trưa trên 60 phút do cảm giác mệt mỏi tích tụ. Tuy nhiên, thời gian này thường khiến cơ thể chuyển tiếp sang giai đoạn ngủ sâu của chu kỳ giấc ngủ.
Khi bị đánh thức đột ngột từ pha ngủ sâu, vỏ não chưa kịp thích ứng ngay, gây ra hiện tượng quán tính giấc ngủ. Biểu hiện thường gặp là cảm giác chuếnh choáng, đau nặng đầu, bứt rứt cơ thể và giảm sút khả năng phản xạ trong nhiều giờ sau đó.
Bên cạnh đó, việc ngủ trưa quá muộn hoặc kéo dài từ 1 đến 2 tiếng sẽ làm giảm đáng kể áp lực ngủ tích lũy trong ngày. Hậu quả là người bệnh dễ gặp tình trạng trằn trọc, khó vào giấc hoặc thức giấc giữa đêm, dần dần dẫn đến chứng rối loạn giấc ngủ mạn tính.
Thiết lập thói quen và môi trường ngủ trưa hợp lý
Để giấc ngủ trưa ngắn phát huy hiệu quả phục hồi tốt nhất, việc chuẩn bị không gian và điều kiện môi trường xung quanh là yếu tố rất quan trọng.
Không gian nghỉ ngơi nên được giảm thiểu ánh sáng, hạn chế tiếng ồn và duy trì nhiệt độ phòng thoáng mát. Nếu làm việc tại văn phòng không có giường nệm, nên sử dụng gối tựa cổ hoặc gối đệm êm ái thay vì nằm gục trực tiếp xuống mặt bàn làm việc, nhằm tránh chèn ép lồng ngực và các dây thần kinh vùng cánh tay.
Người lao động cũng nên tránh dùng bữa trưa quá no hoặc quá sát giờ nằm ngủ để hạn chế tình trạng trào ngược dạ dày thực quản và cảm giác đầy tức bụng, giúp hệ tiêu hóa và hệ tim mạch được thư giãn ổn định.
Lưu ý an toàn
Giấc ngủ trưa không thể thay thế cho thời lượng và chất lượng của giấc ngủ chính vào ban đêm. Những người thường xuyên mệt mỏi, buồn ngủ quá mức vào ban ngày dù đã ngủ đủ giấc nên chủ động đến cơ sở y tế chuyên khoa thần kinh hoặc phòng khám chuyên khoa hô hấp để kiểm tra các bệnh lý tiềm ẩn như hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc suy nhược cơ thể.
Tóm tắt
Giấc ngủ trưa tuy ngắn nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi thể lực và củng cố chức năng thần kinh. Xác định thời lượng chợp mắt thích hợp và duy trì thói quen ngủ khoa học sẽ giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc mà không làm rối loạn giấc ngủ sinh lý ban đêm.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Nên bắt đầu ngủ trưa vào khung giờ nào trong ngày?
Khoảng thời gian lý tưởng nhất để bắt đầu giấc ngủ trưa là từ 12 giờ đến 14 giờ, khi nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể có xu hướng giảm nhẹ mức độ tỉnh táo.
Ngủ trưa quá lâu có gây hại cho cơ thể không?
Ngủ trưa quá 60 phút có thể đưa cơ thể vào giai đoạn ngủ sâu, dẫn đến quán tính giấc ngủ gây choáng váng và có nguy cơ làm rối loạn giấc ngủ ban đêm.
Người bị mất ngủ ban đêm có nên ngủ trưa không?
Người mắc chứng mất ngủ mạn tính nên hạn chế hoặc không ngủ trưa để bảo tồn nhu cầu ngủ tự nhiên và dễ đi vào giấc ngủ hơn vào ban đêm.
Nếu không thể ngủ sâu thì nằm nhắm mắt nghỉ ngơi có tác dụng không?
Nằm nghỉ ngơi thả lỏng, nhắm mắt và thở đều vẫn đem lại tác dụng thư giãn hệ thần kinh và giảm bớt căng thẳng cơ bắp dù không hoàn toàn chìm vào giấc ngủ.
Có nên dùng cà phê ngay trước khi bắt đầu chợp mắt buổi trưa?
Uống cà phê ngay trước khi chợp mắt 15 đến 20 phút có thể giúp tỉnh táo hơn, do caffeine phát huy tác dụng kích thích hệ thần kinh sau khoảng 20 đến 30 phút.
