Bong gân gây sốt có nguy hiểm không và cách xử trí đúng

Bong gân gây sốt là gì?

Về mặt sinh lý bệnh học, bong gân là tình trạng căng giãn hoặc rách các bó dây chằng nâng đỡ khớp, phổ biến nhất ở khớp cổ chân, khớp gối hoặc khớp cổ tay. Bản chất của tổn thương này là phản ứng viêm vô khuẩn khu trú. Quá trình giải phóng các chất trung gian hóa học tại chỗ gây giãn mạch cục bộ, khiến vùng khớp bị tổn thương sưng nề và nóng đỏ bề mặt, nhưng hoàn toàn không tác động lên trung tâm điều nhiệt ở não bộ để gây sốt toàn thân.

Nếu thân nhiệt đo được từ 38 độ C trở lên sau khi bị bong gân, đây không phải phản ứng thông thường của chấn thương dây chằng. Hiện tượng sốt thường cảnh báo vi khuẩn xâm nhập qua vết xước da gây viêm mô tế bào, tụ máu bội nhiễm hoặc do thói quen đắp lá thuốc không đảm bảo vệ sinh. Người bệnh cần theo dõi cẩn thận để can thiệp kịp thời.

Vì sao bong gân đơn thuần không tự gây sốt toàn thân

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm giác nóng tại khớp bị thương với phản ứng sốt toàn thân. Khi dây chằng bị rách hoặc giãn căng, cơ thể huy động lượng lớn máu cùng bạch cầu đến khu vực quanh khớp để dọn dẹp tế bào tổn thương và khởi động chu trình tái tạo mô. Lượng máu tăng tưới này làm cho vùng da bao quanh khớp trở nên ấm nóng và sưng đỏ cục bộ khi chạm vào.

Tuy nhiên, hiện tượng nóng cục bộ này chỉ giới hạn tại vùng mô tổn thương mà không làm thay đổi điểm đặt nhiệt độ của trung tâm điều nhiệt tại não bộ. Phản ứng viêm vô khuẩn do chấn thương kín không tạo ra các chất gây sốt ngoại sinh như độc tố vi khuẩn hay lượng lớn cytokine kích thích toàn thân. Vì vậy, người bị bong gân đơn thuần vẫn duy trì nhiệt độ cơ thể ở mức bình thường. Bất kỳ sự gia tăng thân nhiệt nào vượt quá mức này đều cần được nhìn nhận như một vấn đề sức khỏe độc lập hoặc một biến chứng kèm theo cần được xác định rõ ràng.

Các nguyên nhân thường gặp dẫn đến sốt sau khi bị bong gân

Nguyên nhân hàng đầu khiến người bệnh bị sốt sau chấn thương khớp là nhiễm trùng mô mềm hoặc viêm mô tế bào. Khi ngã, bề mặt da quanh khớp có thể bị trầy xước, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn thường trú trên da như tụ cầu vàng hoặc liên cầu khuẩn xâm nhập vào sâu bên trong tổ chức dưới da. Tình trạng nhiễm khuẩn này kích thích hệ miễn dịch gây sốt, đi kèm triệu chứng vùng da xung quanh ngày càng đỏ rực, sưng lan rộng và đau nhức dữ dội.

Một nguyên nhân rất phổ biến khác xuất phát từ các sai lầm trong xử trí dân gian như đắp lá cây, bôi thuốc mỡ không rõ nguồn gốc, chích lể hoặc xoa bóp dầu nóng trực tiếp lên vết thương. Những hành vi này làm phá vỡ hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, đưa vi khuẩn trực tiếp vào ổ máu tụ sâu, dẫn đến tụ máu nhiễm trùng hoặc thậm chí gây viêm khớp nhiễm khuẩn. Trường hợp khác có thể do người bệnh đồng thời nhiễm một đợt virus cúm hoặc sốt xuất huyết ngay trong giai đoạn chấn thương.

Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa người bệnh đi khám ngay

Sự xuất hiện của cơn sốt sau chấn thương khớp luôn là một dấu hiệu cảnh báo cần theo dõi sát sao tại bệnh viện. Người bệnh hoặc người nhà cần chủ động đến khám tại chuyên khoa cơ xương khớp hoặc cơ sở cấp cứu ngoại khoa khi thân nhiệt tăng trên 38 độ C, đặc biệt nếu sốt kéo dài liên tục, có kèm theo cảm giác ớn lạnh, rét run hoặc mệt mỏi li bì.

Bên cạnh triệu chứng sốt, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến các biến đổi bất thường tại vùng khớp bị tổn thương. Những biểu hiện nghiêm trọng bao gồm vùng da sưng đỏ lan rộng nhanh chóng theo từng giờ, cảm giác sờ vào da thấy rất nóng và căng bóng, xuất hiện các nốt phỏng nước chứa dịch vàng hoặc chảy mủ qua các vết xước. Đau nhức tăng dần đến mức không thể chạm nhẹ vào da, cảm giác tê bì các ngón chân hoặc khớp biến dạng bất thường cũng là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương cấu trúc nặng hoặc nhiễm trùng tiến triển nhanh cần được can thiệp y tế khẩn cấp.

Hướng xử trí ban đầu an toàn tại nhà trước khi đến cơ sở y tế

Trong khi chuẩn bị đến gặp bác sĩ, người bệnh cần áp dụng các bước chăm sóc ban đầu một cách thận trọng để tránh làm tổn thương nặng hơn. Việc quan trọng nhất là cố định và cho khớp được nghỉ ngơi hoàn toàn, hạn chế tối đa việc đi lại hay cử động khớp. Có thể kê cao chi bị tổn thương cao hơn mức tim bằng gối mềm nhằm giảm bớt tình trạng ứ trệ tuần hoàn và hạn chế phù nề mô mềm xung quanh.

Nếu trên da có vết xước hoặc vết thương hở, hãy rửa nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý sạch và che phủ lại bằng gạc vô khuẩn, tuyệt đối không bôi bất kỳ loại cồn đậm đặc hay thuốc mỡ trực tiếp lên da. Người bệnh có thể uống nhiều nước để bù lại lượng dịch mất đi do sốt và theo dõi thân nhiệt đều đặn bằng nhiệt kế. Không tự ý uống các loại thuốc kháng sinh hoặc giảm đau chống viêm liều cao khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc tự dùng thuốc có thể làm che lấp các triệu chứng lâm sàng quan trọng, gây khó khăn cho quá trình chẩn đoán chính xác.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe và không thay thế cho việc thăm khám lâm sàng cũng như chẩn đoán của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng kim châm chích, nặn máu, giác hơi hay đắp bất kỳ loại lá cây, cao dán dân gian nào lên khớp đang sưng đau. Tránh xoa bóp dầu nóng hay chườm nóng vì nhiệt độ cao làm giãn mạch, tăng xuất huyết và thúc đẩy vi khuẩn phát triển mạnh hơn nếu đã có ổ nhiễm trùng. Mọi quyết định sử dụng thuốc hạ sốt, kháng sinh hoặc nẹp cố định phải tuân theo chỉ dẫn của nhân viên y tế.

Tóm tắt

Tóm lại, hiện tượng sốt kèm theo bong gân không phải là triệu chứng lành tính thông thường mà là tín hiệu cảnh báo có thể đang có nhiễm trùng mô mềm, tụ máu bội nhiễm hoặc chấn thương phức tạp. Việc nhận biết sớm sự bất thường, dừng ngay các thói quen đắp thuốc dân gian và đến cơ sở y tế kịp thời sẽ giúp bảo vệ an toàn chức năng vận động của khớp và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm toàn thân.