Bổ sung nước ngày hè cho trẻ bao nhiêu là đủ và đúng cách

Bổ sung nước ngày hè cho trẻ là gì?

Nước đóng vai trò thiết yếu đối với mọi chuyển hóa trong cơ thể trẻ, từ việc hòa tan và vận chuyển chất dinh dưỡng, bôi trơn các khớp, hỗ trợ bài tiết chất thải qua thận cho đến duy trì tuần hoàn máu ổn định. Trong những ngày hè oi ả, quá trình bay hơi mồ hôi qua da và đào thải dịch qua đường thở diễn ra mạnh mẽ hơn nhằm hạ nhiệt cơ thể. Trẻ em có tỷ lệ diện tích bề mặt cơ thể so với trọng lượng lớn hơn người lớn, khiến tốc độ mất nước qua da diễn ra nhanh hơn đáng kể.

Bên cạnh đó, cơ chế điều hòa thân nhiệt và chức năng cô đặc nước tiểu của thận ở trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm trẻ sơ sinh và nhũ nhi, vẫn chưa hoàn thiện hoàn toàn. Khi lượng dịch nạp vào không bù đắp kịp lượng dịch tiêu hao, trẻ rất dễ rơi vào trạng thái mất nước cấp tính, gây mệt mỏi, uể oải, táo bón hoặc làm gia tăng nguy cơ say nóng, say nắng khi vui chơi dưới trời nắng gay gắt.

Nhu cầu bổ sung nước theo từng nhóm tuổi của trẻ

Nhu cầu dịch của trẻ thay đổi theo từng giai đoạn phát triển và thể trọng. Đối với trẻ dưới sáu tháng tuổi bú mẹ hoàn toàn hoặc dùng sữa công thức, sữa đã cung cấp đủ lượng nước và dưỡng chất cần thiết, do đó cha mẹ không nên cho trẻ uống thêm nước lọc để tránh nguy cơ ngộ độc nước hoặc cản trở hấp thu dinh dưỡng.

Khi bước sang giai đoạn ăn dặm từ sáu đến mười hai tháng tuổi, trẻ có thể làm quen với việc uống thêm khoảng một trăm đến hai trăm mililít nước lọc mỗi ngày sau các cữ ăn. Với trẻ từ một đến ba tuổi, nhu cầu nước thường dao động trong khoảng một nghìn đến một nghìn hai trăm mililít mỗi ngày, bao gồm cả nước lọc, sữa và nước từ canh, súp. Trẻ trong độ tuổi đi học từ bốn đến tám tuổi cần khoảng một nghìn ba trăm đến một nghìn sáu trăm mililít dịch mỗi ngày. Khi trẻ từ chín tuổi trở lên hoặc bước vào giai đoạn dậy thì, lượng nước cần bổ sung có thể tương đương người lớn, từ một nghìn năm trăm đến hai nghìn hai trăm mililít tùy theo giới tính và cường độ vận động thể lực.

Những dấu hiệu cảnh báo trẻ đang bị thiếu nước

Phụ huynh không nên đợi đến khi trẻ kêu khát mới cho uống nước, bởi khát nước là dấu hiệu muộn cho thấy cơ thể đã bắt đầu hao hụt dịch. Việc theo dõi các biểu hiện thể chất hằng ngày là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm tình trạng mất nước ở trẻ nhỏ trong mùa nóng.

Một trong những dấu hiệu trực quan nhất là tần suất tiểu tiện và màu sắc nước tiểu. Trẻ uống đủ nước sẽ đi tiểu đều đặn sau mỗi ba đến bốn giờ, nước tiểu có màu vàng nhạt hoặc trong. Ngược lại, nếu trẻ không ướt tã hoặc không đi tiểu trong suốt bốn đến sáu giờ, nước tiểu sẫm màu và có mùi nồng, đó là cảnh báo rõ ràng của việc thiếu dịch. Ngoài ra, trẻ có thể biểu hiện môi khô ráp, da kém đàn hồi, mắt trũng, khóc ít nước mắt hoặc không có nước mắt. Về hành vi, trẻ thường trở nên cáu gắt, quấy khóc, uể oải, lười vận động hoặc buồn ngủ bất thường. Khi phát hiện các dấu hiệu này, phụ huynh cần chủ động bù nước từng ngụm nhỏ và theo dõi sát sao tiến triển sức khỏe của con.

Cách lựa chọn thức uống và thời điểm bổ sung nước thích hợp

Nước lọc tinh khiết đun sôi để nguội luôn là nguồn bổ sung chất lỏng ưu tiên hàng đầu và an toàn nhất cho trẻ nhỏ. Bên cạnh nước lọc, cha mẹ có thể đa dạng hóa nguồn dịch bằng cách cho trẻ uống sữa, nước canh rau thanh mát hoặc các loại nước ép trái cây tươi không thêm đường như nước dưa hấu, nước cam, nước dừa tươi. Những nguồn chất lỏng tự nhiên này vừa cung cấp nước vừa bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết giúp nâng cao đề kháng.

Về thời điểm, phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen uống từng ngụm nhỏ rải rác trong ngày, ngay cả khi không thấy khát. Một cốc nước ấm vào buổi sáng sau khi thức dậy giúp kích hoạt hệ tiêu hóa, bổ sung nước đều trước, trong và sau các hoạt động thể thao ngoài trời giúp phòng ngừa sốc nhiệt. Cần đặc biệt hạn chế cho trẻ dùng nước ngọt có ga, nước giải khát đóng chai chứa hàm lượng đường tinh luyện cao hoặc các loại đồ uống có chứa caffein. Những thức uống này không những gây no giả, làm suy giảm cảm giác ngon miệng mà còn làm tăng đào thải nước qua đường tiểu, khiến tình trạng thiếu nước trở nên trầm trọng hơn.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ không nên ép trẻ uống lượng nước quá lớn cùng một lúc vì có thể gây quá tải tuần hoàn, pha loãng nồng độ natri trong máu dẫn đến hạ natri máu nguy hiểm. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống các dung dịch bù điện giải đậm đặc hoặc dung dịch oresol pha sai tỷ lệ khi trẻ không bị sốt cao, tiêu chảy hay nôn ói. Các dung dịch này cần được pha đúng hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc chỉ định từ nhân viên y tế. Nếu trẻ có bệnh lý nền về tim mạch hoặc thận, lượng nước uống mỗi ngày cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Chủ động bổ sung nước đúng cách và đủ lượng là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ sức khỏe to lớn cho trẻ trong mùa hè. Bằng việc quan sát màu sắc nước tiểu, tạo thói quen uống nước đều đặn và ưu tiên nguồn nước lọc thanh khiết, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp trẻ vui chơi năng động, duy trì thể trạng khỏe mạnh suốt mùa nắng nóng.