Block nhĩ thất độ 2 có nguy hiểm không và cách ứng phó

Block nhĩ thất độ 2 là gì?

Block nhĩ thất độ 2 thể hiện sự gián đoạn từng khoảng trong hệ thống dẫn truyền điện thế của tim. Hệ dẫn truyền này có nhiệm vụ phát và truyền tín hiệu giúp cơ tim co bóp nhịp nhàng. Khi xảy ra hiện tượng block độ 2, một số tín hiệu điện từ tâm nhĩ không thể truyền xuống tâm thất, dẫn đến việc bỏ sót nhịp đập của tim.

Bệnh lý này được chia làm hai nhóm chính là Mobitz loại 1 và Mobitz loại 2. Việc xác định chính xác thể bệnh đóng vai trò tiên quyết trong việc đánh giá mức độ rủi ro. Trong khi Mobitz 1 ít khi gây ra triệu chứng nặng, Mobitz 2 lại phản ánh tổn thương sâu hơn ở vị trí dưới nút nhĩ thất, làm tăng nguy cơ ngưng tuần hoàn tạm thời hoặc ngất xỉu đột ngột. Do đó, người được chẩn đoán mắc tình trạng này cần đến kiểm tra tại chuyên khoa tim mạch để có kế hoạch theo dõi phù hợp.

Phân loại block nhĩ thất độ 2 và mức độ nguy hiểm tương ứng

Block nhĩ thất độ 2 được chia thành hai thể chính là Mobitz 1 và Mobitz 2 dựa trên hình ảnh điện tâm đồ. Ở thể Mobitz 1, khoảng thời gian dẫn truyền tín hiệu điện từ nhĩ xuống thất kéo dài dần ra sau mỗi nhịp cho đến khi một tín hiệu bị chặn hoàn toàn. Thể này thường ít nguy hiểm, có thể gặp ở người có sức bền thể lực tốt hoặc xuất hiện trong lúc ngủ do tăng trương lực dây thần kinh phế vị. Nhiều trường hợp Mobitz 1 không gây ra triệu chứng và không làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hại.

Trái lại, Mobitz 2 là dạng rối loạn dẫn truyền nghiêm trọng hơn đáng kể. Ở thể này, tín hiệu điện bị chặn đột ngột mà không có sự kéo dài báo trước của khoảng dẫn truyền. Tổn thương thường nằm thấp hơn trong hệ thống dẫn truyền của tim, cụ thể là tại bó His hoặc các nhánh bó. Mobitz 2 có nguy cơ cao tiến triển thành block nhĩ thất độ 3, khiến tâm thất đập rất chậm hoặc ngừng đập tạm thời. Tình trạng này dễ dẫn đến ngất xỉu, ngưng tim và cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

Các biểu hiện gợi ý block nhĩ thất độ 2 đang ảnh hưởng tuần hoàn

Triệu chứng lâm sàng của block nhĩ thất độ 2 thay đổi tùy thuộc vào tần số tim và mức độ thiếu máu cung cấp cho các cơ quan. Một số người mắc thể Mobitz 1 nhẹ có thể hoàn toàn không nhận thấy bất kỳ sự khác thường nào trong sinh hoạt hằng ngày. Tuy nhiên, khi nhịp tim giảm xuống quá thấp hoặc xuất hiện các khoảng ngưng tim kéo dài, người bệnh sẽ gặp phải các dấu hiệu rõ rệt.

Các biểu hiện phổ biến bao gồm cảm giác hồi hộp, đánh trống ngực, lỡ nhịp hoặc nhịp tim đập chậm không đều. Do lưu lượng máu bơm lên não bị giảm sút, người bệnh dễ xuất hiện tình trạng chóng mặt, hoa mắt, xây xẩm mặt mày, mệt mỏi kéo dài hoặc giảm khả năng gắng sức. Trong các trường hợp nặng hơn, đặc biệt ở thể Mobitz 2, sự gián đoạn dẫn truyền đột ngột có thể gây tụt huyết áp và dẫn tới ngất xỉu. Nếu phát hiện các triệu chứng này, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế thăm khám.

Phương pháp chẩn đoán rối loạn dẫn truyền nhĩ thất

Để chẩn đoán chính xác block nhĩ thất độ 2 và phân biệt rõ giữa thể Mobitz 1 với Mobitz 2, bác sĩ chuyên khoa tim mạch sẽ dựa vào các kỹ thuật thăm dò chức năng tim. Phương pháp cơ bản và quan trọng nhất là ghi điện tâm đồ bề mặt. Qua bản ghi điện tâm đồ, bác sĩ quan sát sự biến đổi của các sóng điện tim để nhận diện chính xác kiểu gián đoạn nhịp.

Trong trường hợp các cơn rối loạn nhịp chỉ xảy ra thoáng qua và không xuất hiện tại thời điểm đo điện tâm đồ thông thường, bác sĩ có thể chỉ định đeo máy theo dõi điện tâm đồ liên tục Holter từ 24 đến 48 giờ hoặc lâu hơn. Thiết bị này ghi lại toàn bộ hoạt động điện của tim trong quá trình sinh hoạt thường ngày. Bên cạnh đó, siêu âm tim có thể được thực hiện để đánh giá cấu trúc, chức năng co bóp của cơ tim cũng như tìm kiếm các bệnh lý tim thực tổn đi kèm như bệnh cơ tim hay thiếu máu cơ tim cục bộ.

Hướng xử trí và theo dõi y tế đối với block nhĩ thất độ 2

Chiến lược quản lý block nhĩ thất độ 2 phụ thuộc vào phân loại Mobitz, sự xuất hiện của triệu chứng và nguyên nhân gây bệnh. Đối với Mobitz 1 không gây triệu chứng ở người trẻ hoặc vận động viên, người bệnh thường chỉ cần theo dõi định kỳ mà chưa cần can thiệp điều trị đặc hiệu. Bác sĩ sẽ rà soát các thuốc người bệnh đang sử dụng, vì một số nhóm thuốc điều trị huyết áp hoặc rối loạn nhịp tim có thể làm chậm tốc độ dẫn truyền nhĩ thất.

Đối với thể Mobitz 2 hoặc trường hợp Mobitz 1 có triệu chứng thiếu máu não nghiêm trọng, chỉ định cấy máy tạo nhịp tim vĩnh viễn thường được xem xét. Máy tạo nhịp tim là thiết bị y tế nhỏ được đặt dưới da, có nhiệm vụ phát ra các xung điện để duy trì nhịp tim ổn định khi hệ dẫn truyền tự nhiên bị gián đoạn. Bên cạnh đó, việc kiểm tra và xử trí các yếu tố nguy cơ như rối loạn điện giải, bệnh lý mạch vành hay viêm cơ tim cũng là bước quan trọng giúp tối ưu hiệu quả kiểm soát bệnh.

Lưu ý an toàn

Người bệnh được xác định mắc block nhĩ thất độ 2 tuyệt đối không tự ý ngưng hoặc thay đổi liều lượng các thuốc tim mạch đang dùng mà không có ý kiến của bác sĩ. Một số loại thuốc điều trị huyết áp, loạn nhịp hoặc trợ tim có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ dẫn truyền qua nút nhĩ thất. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như chóng mặt tăng dần, vã mồ hôi, khó thở hoặc ngất xỉu, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y học chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay lập phác đồ điều trị trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.

Tóm tắt

Block nhĩ thất độ 2 có nguy hiểm không phụ thuộc lớn vào việc bệnh thuộc phân loại Mobitz 1 hay Mobitz 2. Việc thăm khám chuyên khoa tim mạch kịp thời giúp xác định đúng thể bệnh, đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng tuần hoàn và đưa ra hướng theo dõi hoặc chỉ định cấy máy tạo nhịp phù hợp, giúp bảo vệ an toàn sức khỏe tim mạch lâu dài.