Bị zona thần kinh bôi thuốc gì để tổn thương da nhanh lành?

Bị zona thần kinh bôi thuốc gì là gì?

Zona thần kinh là bệnh lý nhiễm trùng da và thần kinh do virus Varicella zoster tái hoạt sau thời gian dài ẩn trú tại các hạch thần kinh cảm giác. Khi hệ miễn dịch suy giảm hoặc cơ thể gặp căng thẳng kéo dài, virus kích hoạt trở lại, di chuyển dọc theo sợi thần kinh ra da và tạo nên các đám mụn nước mọc thành chùm kèm theo cảm giác bỏng rát dữ dội.

Mục tiêu chính của việc chăm sóc tại chỗ khi bị zona thần kinh là giữ cho vùng da tổn thương luôn khô thoáng, sạch sẽ, giảm nhẹ triệu chứng ngứa rát khó chịu và ngăn chặn hiện tượng nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn xâm nhập. Bên cạnh các loại thuốc uống kháng virus cần được dùng sớm trong giai đoạn đầu, các loại thuốc bôi hoặc dung dịch dùng ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bề mặt da, thúc đẩy quá trình đóng vảy và tái tạo lớp biểu bì lành lặn.

Các loại dung dịch sát khuẩn và làm se mụn nước trong giai đoạn đầu

Ở giai đoạn các mụn nước mới xuất hiện, căng mọng hoặc bắt đầu trợt loét rỉ dịch, ưu tiên hàng đầu là giữ tổn thương sạch sẽ và làm se khô bề mặt. Các dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ thường được nhân viên y tế khuyên dùng bao gồm dung dịch hồ nước, dung dịch xanh methylen hoặc dung dịch eosin. Những chế phẩm này có tác dụng kháng khuẩn bề mặt, làm dịu phản ứng viêm cấp tính và ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm vi khuẩn từ môi trường bên ngoài.

Người bệnh nên dùng tăm bông sạch hoặc gạc vô khuẩn chấm nhẹ dung dịch lên từng nốt mụn nước, tránh chà xát mạnh gây vỡ mụn lan rộng. Trong giai đoạn rỉ dịch nhiều, không nên tự ý bôi các loại thuốc mỡ dày hay chất béo đặc vì chúng có thể gây bí da, giữ lại dịch tiết ứ đọng và tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí phát triển.

Nhóm thuốc mỡ kháng sinh và kem làm dịu khi tổn thương bắt đầu đóng vảy

Khi các bọng nước đã vỡ, khô se lại và bắt đầu quá trình đóng mày, mục tiêu chăm sóc chuyển sang bảo vệ nền da non, làm mềm vảy và thúc đẩy quá trình liền sẹo. Ở thời điểm này, bác sĩ có thể hướng dẫn người bệnh sử dụng các loại thuốc mỡ chứa hoạt chất kháng sinh bôi tại chỗ nhằm phòng ngừa nhiễm khuẩn thứ phát trên nền vết thương hở.

Ngoài ra, người bệnh có thể thoa các loại kem dưỡng ẩm phục hồi da hoặc kem chứa panthenol để giảm bớt cảm giác căng kéo, ngứa ngáy khó chịu khi vảy da bắt đầu bong tróc. Cần lưu ý chỉ bôi một lớp mỏng vừa đủ trên vùng da đã khô ráo hoàn toàn và tuân thủ đúng thời gian sử dụng theo hướng dẫn chuyên môn để tránh kích ứng da tiếp xúc.

Vai trò thực tế của thuốc bôi kháng virus trong điều trị zona thần kinh

Nhiều người bệnh thường tìm mua các loại kem bôi ngoài da chứa acyclovir với hy vọng tiêu diệt nhanh virus tại chỗ. Tuy nhiên, theo các hướng dẫn y khoa hiện đại, thuốc bôi kháng virus có hiệu quả thâm nhập sâu vào các đầu mút dây thần kinh dưới da tương đối hạn chế và không thể ngăn ngừa được biến chứng đau dây thần kinh sau zona.

Hiệu quả khống chế sự nhân lên của virus Varicella zoster chủ yếu phụ thuộc vào các thuốc kháng virus đường uống được dùng kịp thời trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi phát ban. Do đó, kem bôi kháng virus chỉ đóng vai trò hỗ trợ rất nhỏ trong một số trường hợp cụ thể và không bao giờ là biện pháp duy nhất để điều trị dứt điểm bệnh zona thần kinh.

Những sai lầm cần tránh khi bôi thuốc lên vùng da bị zona thần kinh

Một sai lầm rất nguy hiểm là tự ý bôi các loại kem chứa hoạt chất corticoid lên vùng da phát ban zona. Corticoid làm ức chế phản ứng miễn dịch tại chỗ, khiến virus Varicella zoster phát triển mạnh hơn, tổn thương lan rộng và gia tăng nguy cơ bội nhiễm hoại tử da nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, người bệnh tuyệt đối không đắp các loại lá cây, tỏi, đậu xanh nghiền hoặc vôi bột theo mẹo dân gian truyền miệng. Các biện pháp này tiềm ẩn nguy cơ cao gây nhiễm trùng sâu, viêm mô tế bào và để lại những vết sẹo thâm lõm vĩnh viễn. Việc cào gãi hoặc cố tình chọc vỡ các bọng nước cũng khiến dịch tiết chứa mầm bệnh phát tán sang vùng da lành lân cận.

Lưu ý an toàn

Người bệnh không được tự ý phối hợp nhiều loại thuốc bôi cùng lúc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ da liễu. Luôn rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau khi chạm vào vùng da tổn thương. Cần đến cơ sở y tế ngay nếu mụn nước xuất hiện ở vùng mắt, mũi, tai, hoặc khi vết thương sưng đỏ, chảy mủ kèm sốt cao.

Tóm tắt

Lựa chọn đúng loại thuốc bôi phù hợp với từng giai đoạn tiến triển giúp vết thương do zona thần kinh nhanh lành và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng sẹo. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để được tư vấn phác đồ điều trị toàn diện và an toàn nhất.