Bị ù tai trái và đau: Nguyên nhân và cách xử trí

Ù tai trái và đau là gì?

Ù tai trái kèm đau là hội chứng lâm sàng phản ánh sự bất thường tại cơ quan thính giác bên trái. Âm thanh ù tai có thể xuất hiện dưới dạng tiếng rào rào, tiếng huýt sáo, tiếng vo ve trầm hoặc tiếng đập theo nhịp mạch máu, xuất hiện liên tục hoặc ngắt quãng từng cơn. Cảm giác đau có thể khu trú tại cửa ống tai, lan sâu vào hòm nhĩ hoặc đau nhức lan tỏa lên thái dương và nửa đầu bên trái. Tình trạng này có thể xuất hiện đột ngột sau một chấn thương cơ học, đợt cảm sốt hoặc tiến triển âm ỉ tăng dần qua nhiều ngày. Do tai có mối liên hệ mật thiết với hệ thống thần kinh sọ não và các xoang vùng đầu mặt, việc xuất hiện đồng thời hai triệu chứng này đòi hỏi sự đánh giá y khoa cẩn trọng để định vị chính xác vị trí tổn thương tại tai ngoài, tai giữa hay tai trong.

Các bệnh lý viêm nhiễm và bít tắc tại tai trái

Ống tai ngoài và tai giữa là những khu vực rất nhạy cảm trước sự tấn công của vi khuẩn, nấm hoặc virus. Viêm tai ngoài thường khởi phát sau khi đi bơi hoặc do thói quen ngoáy tai bằng dụng cụ cứng, dẫn đến trầy xước niêm mạc, sưng tấy, tiết dịch và gây cảm giác đau nhói từng cơn kèm theo tiếng ù tai trái. Trong khi đó, viêm tai giữa cấp tính thường xuất hiện sau đợt cảm cúm, viêm mũi họng do vi khuẩn lan qua vòi Eustache. Áp lực mủ ứ đọng phía sau màng nhĩ làm người bệnh cảm thấy đau buốt sâu trong tai, cảm giác căng tức khó chịu và khả năng nghe suy giảm rõ rệt.

Ngoài ra, nút ráy tai bị ứ đọng lâu ngày khi gặp nước có thể trương nở, chèn ép trực tiếp lên thành ống tai và màng nhĩ. Tình trạng này tạo ra sự bít tắc cơ học, gây giảm thính lực đột ngột, đau tức tai trái và phát ra những âm thanh lùng bùng liên tục bên trong tai.

Tổn thương màng nhĩ và ảnh hưởng từ cấu trúc lân cận

Chấn thương cơ học là yếu tố phổ biến làm xuất hiện đồng thời cảm giác đau nhức và tiếng vo ve ở tai trái. Thói quen sử dụng tăm bông, que kim loại để lấy ráy tai có thể vô tình đẩy dị vật vào sâu hơn, làm rách da ống tai hoặc thậm chí gây thủng màng nhĩ. Chấn thương áp lực do thay đổi độ cao đột ngột khi đi máy bay, lặn biển hoặc tiếp xúc với tiếng nổ lớn gần tai cũng có thể làm tổn thương chuỗi xương con và rách màng nhĩ, gây đau nhói dữ dội ngay tức thì.

Bên cạnh chấn thương tai trực tiếp, nhiều trường hợp đau và ù tai trái bắt nguồn từ các cơ quan lân cận do sự chi phối chung của các nhánh dây thần kinh cảm giác. Tình trạng rối loạn khớp thái dương hàm, nghiến răng khi ngủ, mọc răng khôn hàm dưới bên trái hoặc viêm họng cấp đều có thể kích thích các dây thần kinh sọ, dẫn đến hiện tượng đau quy chiếu lan lên vùng tai trái kèm theo cảm giác ù tai kéo dài.

Rối loạn tuần hoàn tai trong và vấn đề thần kinh thính giác

Ù tai trái kèm đau nhức có thể xuất hiện do sự suy giảm tưới máu hoặc tổn thương các sợi thần kinh thính giác. Các bệnh lý tim mạch như tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu hoặc rối loạn tuần hoàn não khiến lưu lượng máu đến ốc tai bị gián đoạn, sinh ra tiếng ù tai dạng mạch đập và cảm giác nặng tức khó chịu ở một bên đầu. Hội chứng Meniere cũng là bệnh lý tai trong đặc trưng bởi các đợt chóng mặt xoay tròn, suy giảm thính lực dao động, cảm giác đầy tức tai và đau nhức âm ỉ.

Đặc biệt, một số trường hợp hiếm gặp hơn liên quan đến u dây thần kinh thính giác hoặc tổn thương nền sọ. Khối u lành tính phát triển chậm trên dây thần kinh số tám gây chèn ép mạch máu và các cấu trúc thần kinh, biểu hiện ban đầu bằng chứng ù tai một bên, đau nửa đầu nhẹ và giảm sức nghe tiến triển. Việc thăm khám chuyên sâu là điều kiện tiên quyết để loại trừ các bệnh lý nguy hiểm này.

Cách xử trí ban đầu an toàn khi bị đau và ù tai trái

Khi phát hiện tai trái vừa bị ù vừa có cảm giác đau nhức, người bệnh cần giữ bình tĩnh và áp dụng các biện pháp chăm sóc ban đầu an toàn. Trước hết, cần dừng ngay việc đưa các vật cứng, tăm bông hay ngón tay vào sâu trong ống tai để tránh làm tổn thương lan rộng. Giữ cho vùng tai khô ráo, tránh để nước xâm nhập khi tắm gội hoặc bơi lội. Bạn có thể sử dụng khăn ấm chườm nhẹ bên ngoài vành tai để làm dịu cảm giác căng tức cơ và giảm đau tạm thời.

Người bệnh nên ghi chép lại các biểu hiện kèm theo như mức độ đau, tính chất tiếng ù kêu vo ve, rít chói hay đập theo nhịp tim, cũng như tình trạng chóng mặt nếu có để cung cấp thông tin cho bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau kháng viêm liều cao hoặc tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng thổi bột vào tai, vì điều này có thể gây loét niêm mạc và hoại tử tai giữa.

Thời điểm người bệnh cần đi khám chuyên khoa tai mũi họng

Người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng khi triệu chứng ù tai trái kèm đau nhức kéo dài liên tục trên 24 đến 48 giờ mà không thuyên giảm. Thăm khám sớm giúp bác sĩ quan sát trực tiếp màng nhĩ bằng hệ thống nội soi hiện đại, từ đó xác định chính xác vị trí tổn thương do viêm nhiễm, tụ dịch hay rách màng nhĩ để có hướng can thiệp phù hợp.

Đặc biệt, bạn cần đến bệnh viện cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu báo động nguy hiểm. Các dấu hiệu này bao gồm đau tai dữ dội vượt quá mức chịu đựng, chảy mủ vàng hoặc chảy máu từ ống tai ngoài, sốt cao liên tục, mất thính lực đột ngột một bên tai, chóng mặt buồn nôn dữ dội hoặc có dấu hiệu méo miệng, yếu liệt một bên mặt. Đây có thể là biểu hiện của viêm xương chũm cấp, nhiễm trùng lan rộng vào nội sọ hoặc tai biến mạch máu tai trong cần cấp cứu y khoa khẩn cấp.

Lưu ý an toàn

Mọi thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng và không thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị của bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý chọc ngoáy vật lạ vào tai, không nhỏ các loại nước lá hoặc tinh dầu tự chế vào ống tai khi chưa được kiểm tra màng nhĩ. Nếu cảm giác đau nhức gia tăng nhanh chóng hoặc có kèm theo sốt và suy giảm thính lực, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay để bảo vệ sức khỏe thính giác.

Tóm tắt

Tình trạng bị ù tai trái kèm cảm giác đau nhức là dấu hiệu cảnh báo cơ quan thính giác hoặc các cấu trúc lân cận đang gặp trục trặc. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc nhỏ tai hay dùng mẹo dân gian khi chưa rõ nguyên nhân. Việc chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng sớm giúp chẩn đoán chính xác tổn thương, bảo vệ sức nghe và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.