Bị thủy đậu uống thuốc gì và biện pháp hạn chế trở nặng khi chăm sóc tại nhà

Bị thủy đậu uống thuốc gì là gì?

Bệnh thủy đậu, hay còn gọi là phỏng rạ, là bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus varicella zoster gây nên, lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ nốt bọng nước. Sau thời gian ủ bệnh, người mắc thường có các biểu hiện ban đầu như sốt nhẹ, mệt mỏi, chán ăn, sau đó nhanh chóng phát ban dạng sẩn ngứa rồi tiến triển thành những bọng nước nông chứa dịch trong trên khắp cơ thể.

Quá trình tiến triển của bệnh diễn ra theo từng đợt, do đó trên cùng một vùng da có thể thấy cả nốt mới mọc, nốt bọng nước căng tròn và nốt đã vỡ khô đóng vảy. Phần lớn các trường hợp thủy đậu có thể tự khỏi nếu được chăm sóc và cách ly đúng cách tại nhà. Tuy nhiên, việc điều trị bằng thuốc cần hết sức thận trọng vì dùng không đúng hoạt chất có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan não hoặc gây nhiễm khuẩn da nặng nề. Do đó, nắm rõ nguyên tắc dùng thuốc và theo dõi sát các chuyển biến của bệnh là yếu tố quyết định giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh.

Các nhóm thuốc thường được cân nhắc khi mắc bệnh thủy đậu

Khi mắc bệnh thủy đậu, mục tiêu điều trị chủ yếu là giảm bớt khó chịu và ngăn ngừa nhiễm khuẩn thứ phát. Bác sĩ thường chỉ định thuốc hạ sốt giảm đau thông thường như paracetamol khi người bệnh có biểu hiện sốt hoặc đau nhức cơ thể. Để giảm cảm giác ngứa ngáy dữ dội do các nốt phỏng nước, các thuốc kháng histamin dạng uống có thể được kê đơn nhằm hạn chế phản xạ gãi gây trầy xước da.

Đối với các trường hợp khởi phát sớm trong vòng 24 đến 48 giờ đầu hoặc ở đối tượng có nguy cơ chuyển nặng, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc chỉ định thuốc kháng virus acyclovir để ức chế sự nhân lên của virus varicella zoster. Ngoài thuốc uống, các dung dịch sát khuẩn ngoài da như dung dịch xanh methylen hay dung dịch chlorhexidine loãng thường được dùng bôi chấm nhẹ lên những nốt bọng nước đã vỡ nhằm hạn chế sự xâm nhập của vi khuẩn gây bội nhiễm. Mọi loại thuốc điều trị đều cần có sự tư vấn từ nhân viên y tế trước khi dùng.

Những loại thuốc tuyệt đối không tự ý sử dụng khi bị thủy đậu

Trong quá trình điều trị thủy đậu tại nhà, việc dùng sai thuốc có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng đe dọa tính mạng. Người bệnh tuyệt đối không sử dụng aspirin hoặc các chế phẩm chứa salicylate để hạ sốt, đặc biệt là ở trẻ em và thanh thiếu niên, vì loại thuốc này có mối liên quan trực tiếp đến hội chứng Reye gây phù não và suy gan cấp.

Bên cạnh đó, các thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen cũng cần hết sức thận trọng và tránh tự ý sử dụng, do một số nghiên cứu ghi nhận nguy cơ làm tăng biến chứng nhiễm trùng mô mềm sâu hoặc hoại tử da trong bệnh cảnh thủy đậu. Người bệnh cũng không được tự ý mua thuốc kháng sinh đường uống vì thủy đậu do virus gây ra, kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus mà chỉ được bác sĩ chỉ định khi đã có bằng chứng nhiễm khuẩn thứ phát. Ngoài ra, việc tự ý bôi các loại thuốc mỡ chứa corticoid lên tổn thương da có thể làm suy giảm miễn dịch tại chỗ và khiến virus bùng phát mạnh mẽ hơn.

Biện pháp chăm sóc và cách ly tại nhà để hạn chế bệnh trở nặng

Bên cạnh việc dùng thuốc theo đúng chỉ dẫn, chế độ chăm sóc và cách ly đúng cách đóng vai trò then chốt giúp tổn thương da nhanh lành và hạn chế lây lan cho cộng đồng. Người bệnh cần được nghỉ ngơi trong phòng riêng thoáng khí, sạch sẽ và có ánh sáng tự nhiên, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và người có hệ miễn dịch suy giảm.

Người mắc thủy đậu nên giữ vệ sinh thân thể hàng ngày bằng cách tắm nhanh với nước ấm trong phòng kín gió, không chà xát mạnh làm vỡ bọng nước. Cần cắt ngắn móng tay và rửa tay thường xuyên để tránh vô tình cào gãi gây rách da trong lúc ngủ. Quần áo nên chọn chất liệu vải mềm mại, rộng rãi và thấm hút mồ hôi tốt. Về dinh dưỡng, nên bổ sung thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo súp, uống nhiều nước lọc và nước trái cây giàu vitamin để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh thủy đậu chuyển nặng cần đến cơ sở y tế

Phần lớn các trường hợp thủy đậu tự khỏi sau 7 đến 10 ngày nếu chăm sóc đúng, nhưng một số bệnh nhân có thể diễn tiến nặng thành các biến chứng như viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết. Người nhà cần theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe và đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường.

Những dấu hiệu cảnh báo bao gồm sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, li bì, mệt lả, co giật hoặc mê sảng. Về hô hấp, người bệnh có biểu hiện ho nhiều, khó thở, thở nhanh hoặc đau tức ngực. Trên vùng da tổn thương, nếu các nốt phỏng nước chảy mủ vàng đục, vùng da xung quanh sưng đỏ rực lan rộng kèm cảm giác đau nhức dữ dội, đó là dấu hiệu của bội nhiễm vi khuẩn cần can thiệp y khoa kịp thời để tránh biến chứng nhiễm trùng toàn thân.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc thuốc bôi chứa corticoid khi chưa có đơn thuốc. Nếu bệnh nhân là trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai hoặc người suy giảm miễn dịch, cần đến khám tại cơ sở y tế ngay khi nghi ngờ mắc bệnh.

Tóm tắt

Bệnh thủy đậu phần lớn diễn tiến lành tính nếu được chăm sóc và theo dõi cẩn thận. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn chuyên môn của bác sĩ hoặc dược sĩ, kết hợp giữ vệ sinh cơ thể để ngăn ngừa biến chứng nhiễm trùng da. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc giảm đau hạ sốt chống chỉ định để bảo vệ sức khỏe bản thân.