Bị thủy đậu có được uống sữa không và những lưu ý cần biết

Bị thủy đậu có được uống sữa không là gì?

Bệnh thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ các nốt phỏng nước. Bệnh biểu hiện đặc trưng bởi tình trạng sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, đau nhức cơ bắp và sự xuất hiện của các nốt ban đỏ dần tiến triển thành mụn nước rải rác khắp cơ thể, bao gồm cả niêm mạc miệng và đường tiêu hóa.

Trong suốt thời gian phát bệnh, hệ thống miễn dịch phải hoạt động với cường độ cao để ức chế virus, dẫn đến nhu cầu năng lượng và dưỡng chất tăng vọt. Đồng thời, cảm giác đắng miệng, buồn nôn và đau rát do vết loét trong miệng khiến người bệnh thường xuyên bỏ bữa, dẫn đến nguy cơ sụt cân và suy giảm đề kháng. Do đó, việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng dễ nuốt, giàu năng lượng và dễ hấp thu như sữa là yếu tố then chốt giúp người bệnh vượt qua đợt nhiễm trùng nhanh chóng.

Lợi ích dinh dưỡng của sữa đối với người mắc bệnh thủy đậu

Khi bị virus thủy đậu tấn công, cơ thể thường phản ứng bằng những cơn sốt, mệt mỏi rã rời và cảm giác chán ăn kéo dài. Sữa là nguồn cung cấp protein chất lượng cao cùng các axit amin thiết yếu giúp tái tạo mô và hỗ trợ hoạt động của hệ thống miễn dịch. Ngoài ra, hàm lượng canxi, phốt pho, vitamin A và các vitamin nhóm B có trong sữa giúp bổ sung vi chất kịp thời khi chế độ ăn uống hằng ngày bị gián đoạn.

Đặc tính dạng lỏng của sữa giúp người bệnh dễ dàng hấp thu chất dinh dưỡng mà không đòi hỏi dạ dày phải làm việc quá nặng nhọc. Đối với những trường hợp mệt lả không thể ăn hết khẩu phần cơm hoặc cháo, một ly sữa dinh dưỡng có thể đóng vai trò như một bữa phụ lành mạnh, cung cấp năng lượng tức thì để duy trì thể trạng và thúc đẩy quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể.

Cách sử dụng sữa khi xuất hiện nốt phỏng trong khoang miệng

Bệnh thủy đậu không chỉ gây phát ban trên da mà còn có thể mọc mụn nước ở niêm mạc má, vòm họng và lưỡi, khi vỡ ra sẽ tạo thành các vết loét nông gây đau rát dữ dội. Trong giai đoạn này, việc nhai nuốt thức ăn thô cứng trở nên vô cùng khó khăn, khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng suy nhược do bỏ bữa. Sữa với kết cấu mềm mịn, lỏng và êm dịu là giải pháp tiếp nhận năng lượng tối ưu mà không làm tổn thương thêm các vết loét.

Để hạn chế kích ứng niêm mạc miệng, người bệnh nên uống sữa mát vừa phải hoặc sữa ở nhiệt độ phòng, tuyệt đối tránh dùng sữa quá nóng. Sữa ấm ở nhiệt độ cao có thể kích thích các đầu mút thần kinh tại vết loét, gây cảm giác bỏng rát và khó chịu. Có thể dùng ống hút mềm hoặc thìa nhỏ đưa sữa nhẹ nhàng vào khoang miệng để giảm thiểu tối đa sự cọ xát với vùng niêm mạc đang tổn thương.

Lựa chọn loại sữa phù hợp với thể trạng người bệnh

Mặc dù sữa mang lại nhiều lợi ích, việc lựa chọn loại sữa cần phải dựa trên thể trạng và cơ địa của từng người bệnh. Sữa tươi tiệt trùng không đường hoặc ít đường là ưu tiên hàng đầu, bởi đường tinh luyện nồng độ cao có thể làm tăng cảm giác khô nhớt ở cổ họng và tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển. Nếu người bệnh có tiền sử không dung nạp đường lactose hoặc hay bị đầy bụng, tiêu chảy khi dùng sữa bò, nên chuyển sang dùng sữa không chứa lactose hoặc các loại sữa hạt nguyên chất như sữa đậu nành, sữa yến mạch, sữa hạnh nhân.

Đối với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn bú mẹ hoặc uống sữa công thức, cha mẹ nên duy trì cữ bú đều đặn như bình thường và không tự ý đổi sữa đột ngột. Nếu trẻ mệt, có thể chia thành nhiều cữ nhỏ trong ngày để trẻ uống từng chút một. Tránh các loại sữa đặc có đường pha quá ngọt hoặc sữa chứa nhiều hương liệu nhân tạo vì chúng dễ gây ngấy và không có lợi cho hệ tiêu hóa đang nhạy cảm.

Chăm sóc răng miệng và theo dõi tiêu hóa sau khi uống sữa

Sau khi uống sữa, một lớp màng mỏng chứa chất béo và đường lactose thường đọng lại trên bề mặt lưỡi, kẽ răng và các nốt loét trong khoang miệng. Nếu không được làm sạch, màng bám này sẽ nhanh chóng lên men và trở thành môi trường thuận lợi cho vi khuẩn và nấm miệng sinh sôi, làm tăng nguy cơ bội nhiễm ở các vết thương hở trong miệng. Do đó, ngay sau khi uống sữa xong, người bệnh cần uống thêm vài ngụm nước lọc ấm hoặc súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid 0,9%.

Bên cạnh đó, cần theo dõi sát sao phản ứng tiêu hóa của người bệnh sau khi uống sữa. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như chướng bụng, ậm ạch, sôi bụng hoặc đi ngoài phân lỏng, người chăm sóc cần tạm thời giảm lượng sữa hoặc thay thế bằng cháo loãng nấu cùng thịt nạc xay nhuyễn. Khi hệ tiêu hóa ổn định trở lại, có thể tiếp tục bổ sung sữa từng lượng nhỏ để cơ thể thích nghi dần dần.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc dinh dưỡng và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa. Khi chăm sóc người mắc bệnh thủy đậu, gia đình không tự ý kiêng khem quá mức gây suy kiệt dinh dưỡng, đồng thời không áp dụng các bài thuốc truyền miệng đắp lên nốt đậu. Nếu người bệnh sốt cao liên tục không hạ, lơ mơ, co giật, nốt phỏng rỉ mủ tấy đỏ hoặc khó thở, cần đưa đến cơ sở y tế ngay để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.

Tóm tắt

Người mắc bệnh thủy đậu hoàn toàn có thể uống sữa để duy trì dinh dưỡng, trợ lực cho hệ miễn dịch và bù đắp năng lượng bị thiếu hụt. Việc lựa chọn sữa mát, ít đường, phù hợp cơ địa kết hợp giữ sạch khoang miệng sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn. Chế độ ăn uống cân bằng cùng sự theo dõi y tế đúng cách luôn là chìa khóa giúp cơ thể hồi phục thuận lợi.