Bị sởi uống thuốc gì để hỗ trợ điều trị và phòng ngừa biến chứng?

Bị sởi uống thuốc gì là gì?

Bệnh sởi do virus Paramyxovirus gây ra, đặc trưng bởi sốt cao, viêm đường hô hấp, viêm kết mạc mắt và phát ban tuần tự từ mặt xuống thân mình. Vì căn nguyên là virus nên các loại thuốc kháng sinh thông thường hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh. Người bệnh cần thời gian để hệ thống miễn dịch tự sản sinh kháng thể nhằm đẩy lùi virus, quá trình này thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày nếu không phát sinh biến chứng.

Do không có thuốc kháng virus đặc trị, nguyên tắc dùng thuốc khi bị sởi hướng hoàn toàn vào việc giảm bớt khó chịu, duy trì dinh dưỡng, phòng ngừa mất nước và bổ sung vitamin A liều cao theo phác đồ. Việc tự ý mua và sử dụng các loại thuốc truyền miệng hoặc lạm dụng thuốc hạ sốt, kháng sinh không chỉ không làm bệnh mau khỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan, thận và che lấp các dấu hiệu chuyển nặng của bệnh.

Thuốc hạ sốt và giảm đau dùng trong bệnh sởi

Sốt cao là triệu chứng điển hình khiến người mắc bệnh sởi mệt mỏi và dễ co giật, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Hoạt chất thường được ưu tiên để kiểm soát thân nhiệt là paracetamol với khoảng cách giữa các lần dùng phù hợp theo cân nặng và thể trạng, tuân thủ đúng khuyến cáo của bác sĩ. Dùng thuốc hạ sốt chỉ nhằm mục đích làm dịu cảm giác khó chịu chứ không làm rút ngắn thời gian nhiễm virus sởi.

Người chăm sóc tuyệt đối không sử dụng aspirin để hạ sốt cho trẻ em và thanh thiếu niên mắc bệnh sởi do nguy cơ gây ra hội chứng Reye, một tình trạng tổn thương não và gan cấp tính rất nặng. Song song với dùng thuốc, nên cho người bệnh nghỉ ngơi ở phòng thoáng mát, mặc quần áo rộng và chườm ấm các vùng nách, bẹn để hỗ trợ hạ nhiệt an toàn.

Bổ sung vitamin A theo phác đồ y tế

Bổ sung vitamin A là can thiệp y khoa thiết yếu đã được Tổ chức Y tế Thế giới và Bộ Y tế đưa vào phác đồ xử trí bệnh sởi. Quá trình nhiễm virus sởi thường làm sụt giảm nghiêm trọng lượng vitamin A dự trữ trong cơ thể, ngay cả ở những người có dinh dưỡng bình thường trước đó. Tình trạng này làm suy giảm chức năng bảo vệ của biểu mô hô hấp và giác mạc, làm tăng đáng kể nguy cơ mù lòa và viêm phổi nặng.

Việc uống vitamin A liều cao cần được thực hiện tại các cơ sở y tế theo đúng chỉ định cho từng lứa tuổi cụ thể. Người nhà không nên tự ý tìm mua các chế phẩm vitamin A trôi nổi về cho người bệnh uống tại nhà, bởi việc thừa vitamin A có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính, gây buồn nôn, đau đầu và tăng áp lực nội sọ.

Bù nước, điện giải và chăm sóc niêm mạc

Sốt cao kéo dài cùng tình trạng ăn uống kém dễ khiến người bệnh sởi bị mất nước và mất muối khoáng. Do đó, việc cho uống dung dịch bù nước và điện giải oresol là rất quan trọng để duy trì thể tích tuần hoàn và phục hồi thể lực. Cần pha dung dịch oresol theo đúng hướng dẫn trên nhãn gói với lượng nước chính xác, cho uống từng ngụm nhỏ liên tục trong ngày, tuyệt đối không pha quá đặc vì có thể làm nặng thêm tình trạng rối loạn điện giải.

Bên cạnh bù nước, người bệnh nên được vệ sinh mắt, mũi và họng hàng ngày bằng dung dịch natri clorid 0,9% đẳng trương. Biện pháp này giúp làm sạch dử mắt, giảm cộm rát niêm mạc và ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng thứ phát ở đường hô hấp trên.

Nguyên tắc sử dụng thuốc kháng sinh khi có biến chứng

Kháng sinh không có tác dụng đối với virus sởi, vì vậy việc tự ý mua kháng sinh uống ngay khi phát ban là sai lầm nguy hại. Dùng kháng sinh bừa bãi không giúp bệnh sởi khỏi sớm hơn mà còn gây rối loạn hệ vi sinh đường ruột, làm suy yếu sức đề kháng và làm tăng nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc.

Thuốc kháng sinh chỉ được bác sĩ chỉ định khi người bệnh sởi có bằng chứng bội nhiễm vi khuẩn, ví dụ như viêm tai giữa, viêm phế quản phổi hoặc nhiễm trùng da thứ phát. Khi được kê toa kháng sinh, người bệnh cần uống đúng liều, đủ thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không được tự ý ngừng thuốc sớm khi thấy các dấu hiệu ban đầu vừa giảm nhẹ.

Lưu ý an toàn

Các loại thuốc sử dụng khi bị sởi chỉ nhằm mục đích điều trị triệu chứng và nâng cao thể trạng, không thay thế cho việc chẩn đoán từ nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý dùng các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng khoa học như nhỏ nước lá vào mắt hay đắp lá lên các nốt ban sởi. Nếu người bệnh có các triệu chứng cảnh báo như sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc, khó thở, thở rít, co giật, li bì hoặc mắt sưng đỏ chảy mủ, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh sởi không có thuốc điều trị đặc hiệu nên nguyên tắc cốt lõi là hạ sốt an toàn, bù đủ nước và bổ sung vitamin A dưới sự hướng dẫn y khoa. Việc chăm sóc cẩn thận, theo dõi chặt chẽ tiến triển và tiêm chủng vaccine phòng sởi đầy đủ là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe người bệnh và ngăn ngừa lây lan cho cộng đồng.