Bị quai bị có được uống sữa không và những lưu ý dinh dưỡng cần biết

Bị quai bị có được uống sữa không là gì?

Quai bị là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus quai bị thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, đặc trưng bởi tình trạng sưng viêm một hoặc cả hai bên tuyến nước bọt mang tai. Triệu chứng sưng nề góc hàm kèm theo sốt, mệt mỏi, khô miệng và đau rát khi cử động cơ nhai khiến người bệnh gặp trở ngại lớn trong việc tiếp nhận các bữa ăn dạng đặc thô thông thường.

Trong phác đồ chăm sóc người bệnh quai bị, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò cốt lõi nhằm nâng đỡ tổng trạng, nâng cao sức đề kháng để cơ thể tự đào thải virus. Nhu cầu bổ sung dưỡng chất dạng lỏng, mềm, giàu calo và dễ hấp thu là ưu tiên hàng đầu. Sữa cùng các chế phẩm từ sữa lành tính là nguồn dưỡng chất lý tưởng, giúp bù đắp lượng protein, canxi cùng các vi chất thiếu hụt mà không buộc các cơ hàm phải hoạt động mạnh, qua đó hỗ trợ quá trình lui bệnh diễn ra thuận lợi hơn.

Lợi ích của sữa đối với người đang mắc bệnh quai bị

Trong giai đoạn virus tấn công tuyến nước bọt mang tai, phản ứng viêm khiến vùng góc hàm sưng to, căng tức và đau dữ dội mỗi khi há miệng hoặc nhai thức ăn cứng. Sữa cung cấp nguồn năng lượng dồi dào cùng hàm lượng protein chất lượng cao, các vitamin nhóm B, canxi và khoáng chất cần thiết mà không đòi hỏi động tác cắn, xé phức tạp của răng hàm.

Việc tiêu thụ sữa ở dạng lỏng mịn giúp người bệnh duy trì thể lực, củng cố hệ miễn dịch để chống lại sự nhân lên của mầm bệnh. Khi cơ thể mệt mỏi, chán ăn và sốt, một ly sữa ấm vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa bù đắp lượng nước bị thiếu hụt, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc họng và tạo cảm giác dễ chịu cho đường tiêu hóa. Do đó, người bệnh quai bị hoàn toàn có thể và nên uống sữa trong suốt thời gian điều trị phục hồi.

Những loại sữa người bệnh quai bị nên ưu tiên lựa chọn

Khi tuyến mang tai đang bị viêm phù nề, người bệnh nên ưu tiên những dòng sữa có kết cấu mịn, độ ngậy vừa phải và hương vị thanh nhẹ. Sữa tươi tiệt trùng không đường hoặc ít đường, sữa bột dinh dưỡng công thức y học và các loại sữa hạt nguyên chất như yến mạch, hạnh nhân, đậu nành là những lựa chọn hàng đầu.

Các loại sữa này không chứa axit hữu cơ gây kích thích phản xạ tiết dịch vị, đồng thời cung cấp đầy đủ chất béo lành mạnh và acid amin cần thiết. Nhiệt độ của sữa cũng cần được chú ý, tốt nhất nên dùng sữa ấm khoảng ba mươi lăm đến bốn mươi độ C hoặc sữa ở nhiệt độ phòng. Sữa ấm làm dịu vùng niêm mạc họng, hỗ trợ thư giãn các cơ vùng mặt, từ đó làm giảm cảm giác co thắt gây đau buốt khi chất lỏng đi qua vòm họng.

Các sản phẩm sữa cần hạn chế khi bị sưng tuyến mang tai

Dù sữa mang lại nhiều lợi ích, người bệnh quai bị cần đặc biệt tránh xa các sản phẩm sữa lên men có vị chua đậm như sữa chua uống men sống chua nhiều, sinh tố sữa kết hợp các loại trái cây giàu axit như cam, chanh, dứa hay xoài xanh. Vị chua là yếu tố kích thích thần kinh phó giao cảm mạnh mẽ nhất, khiến tuyến mang tai co bóp đột ngột để bài tiết nước bọt qua ống dẫn đang tắc nghẽn, tạo ra cơn đau chói buốt dữ dội.

Bên cạnh đó, các loại thức uống từ sữa có chứa quá nhiều đường hóa học, hương liệu nhân tạo đậm mùi hoặc sữa lắc ướp lạnh sâu cũng không phù hợp. Đồ uống quá ngọt dễ gây cảm giác khé cổ, kích ứng ho và làm gia tăng gánh nặng trao đổi chất, trong khi nhiệt độ quá lạnh sẽ làm mạch máu ngoại vi co lại, khiến cảm giác sưng đau vùng góc hàm trở nên trầm trọng hơn.

Cách uống sữa đúng giúp giảm cảm giác đau buốt khi nuốt

Để việc dung nạp dưỡng chất diễn ra êm dịu nhất, người chăm sóc nên chia nhỏ lượng sữa thành nhiều lần trong ngày thay vì cho người bệnh uống một lượng lớn cùng lúc. Mỗi lần chỉ nên dùng khoảng một trăm đến một trăm năm mươi mililit, uống chậm rãi từng ngụm nhỏ để cơ vùng hầu họng không phải co bóp dồn dập.

Sử dụng ống hút mềm kích thước vừa phải là giải pháp hữu hiệu giúp người bệnh đưa sữa thẳng vào phía sau khoang miệng mà không cần mở rộng cơ hàm, hạn chế tối đa sự cọ xát vào tuyến mang tai đang tấy đỏ. Sau khi uống sữa, người bệnh nên súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm để làm sạch khoang miệng, ngăn ngừa vi khuẩn lên men từ cặn sữa đọng lại, bảo vệ niêm mạc miệng khỏi tình trạng bội nhiễm.

Lưu ý an toàn

Thông tin dinh dưỡng về việc sử dụng sữa chỉ mang tính chất hỗ trợ chăm sóc thể trạng, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp bã sữa, tỏi hay vôi lên vùng mang tai bị sưng vì rất dễ gây bỏng da và nhiễm trùng mô mềm. Trong trường hợp người bệnh không dung nạp đường lactose hoặc có tiền sử dị ứng đạm sữa, cần chuyển sang các nguồn dinh dưỡng lỏng thay thế phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Tóm tắt

Sữa là giải pháp dinh dưỡng tiện lợi và bổ ích cho người bệnh quai bị trong giai đoạn sưng đau vùng mang tai. Việc lựa chọn sản phẩm phù hợp, tránh vị chua cay và sử dụng ở nhiệt độ vừa phải sẽ giúp cơ thể nhanh hồi phục mà không làm tăng cảm giác khó chịu. Nếu xuất hiện triệu chứng đau tăng nặng, sốt cao kéo dài hoặc biến chứng bất thường, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.