Bị ợ hơi liên tục trong ngày là bệnh gì và có nguy hiểm không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bị ợ hơi liên tục trong ngày là hiện tượng phổ biến khiến nhiều người lo lắng không biết đây là thói quen sinh hoạt bình thường hay dấu hiệu của một bệnh lý tiềm ẩn. Về mặt sinh lý, ợ hơi là phản xạ tự nhiên của cơ thể nhằm tống bớt lượng khí dư thừa tích tụ trong dạ dày ra bên ngoài qua ngả miệng.
Tuy nhiên, nếu tình trạng ợ hơi xuất hiện liên tục trong ngày, lặp đi lặp lại nhiều tuần hoặc đi kèm các triệu chứng như nóng rát ngực, đau bụng, buồn nôn thì có thể liên quan đến các bệnh lý tiêu hoá như trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng hoặc chứng khó tiêu chức năng. Việc nắm rõ căn nguyên sẽ giúp bạn có hướng theo dõi và chăm sóc sức khoẻ hệ tiêu hoá phù hợp.
Bị ợ hơi liên tục trong ngày là gì?
Ợ hơi liên tục trong ngày là tình trạng dạ dày hoặc thực quản liên tục tống xuất khí ngược lên vùng họng miệng với tần suất dày đặc, gây cảm giác khó chịu và bất tiện trong sinh hoạt giao tiếp. Không khí đi vào đường tiêu hoá chủ yếu qua hoạt động nuốt thức ăn, nước uống hoặc sinh ra từ quá trình phân giải thức ăn chưa hoàn toàn tại dạ dày.
Ở người khoẻ mạnh, lượng khí nuốt vào mỗi ngày thường được giải phóng vừa phải hoặc di chuyển xuống ruột non và thoát ra ngoài qua đường hậu môn. Khi sự cân bằng này bị phá vỡ do thói quen nuốt quá nhiều khí hoặc do suy giảm chức năng co bóp của dạ dày thực quản, áp lực trong lòng ống tiêu hoá tăng cao khiến cơ vòng thực quản dưới liên tục giãn mở, dẫn đến các đợt ợ hơi dồn dập kéo dài suốt cả ngày.
Thói quen sinh hoạt và ăn uống gây nuốt nhiều không khí
Ợ hơi là hiện tượng sinh lý bình thường nhằm giải phóng bớt lượng khí tích tụ trong dạ dày ra ngoài qua đường miệng. Trong sinh hoạt hằng ngày, thói quen ăn uống vội vàng, vừa ăn vừa nói chuyện, nhai kẹo cao su, hút thuốc lá hoặc uống nhiều nước ngọt có ga và bia là những nguyên nhân phổ biến nhất gây nuốt khí thừa vào đường tiêu hoá.
Khi lượng khí nuốt vào quá mức vượt quá khả năng dung nạp của dạ dày, cơ thắt thực quản dưới sẽ tự động giãn mở theo chu kỳ để tống khí ra ngoài. Tình trạng này tuy gây phiền toái trong giao tiếp nhưng không gây tổn thương thực thể ở niêm mạc đường tiêu hoá và có thể thuyên giảm rõ rệt khi người bệnh điều chỉnh lối sống, ăn chậm nhai kỹ và hạn chế các chất kích thích.
Các bệnh lý đường tiêu hoá liên quan đến ợ hơi kéo dài
Nếu hiện tượng ợ hơi diễn ra liên tục cả ngày mà không liên quan nhiều đến bữa ăn, nguyên nhân có thể xuất phát từ các bệnh lý đường tiêu hoá trên. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản là nguyên nhân hay gặp nhất, xảy ra khi van ngăn cách dạ dày và thực quản bị suy yếu, khiến cả dịch vị axit và hơi trong dạ dày dễ dàng trào ngược lên trên.
Bên cạnh đó, viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng và hội chứng khó tiêu chức năng cũng làm suy giảm khả năng co bóp và tiêu hoá thức ăn. Thức ăn lưu lại lâu trong dạ dày sẽ bị lên men và sinh ra một lượng lớn khí thừa, dẫn đến cảm giác đầy bụng, ợ hơi liên tục, ợ chua và cảm giác buồn nôn sau khi ăn. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori cũng có thể làm nặng thêm các triệu chứng này.
Tác động của căng thẳng tâm lý và tác dụng phụ từ thuốc
Yếu tố tâm lý đóng vai trò rất lớn trong hoạt động của trục não ruột. Những người thường xuyên đối mặt với căng thẳng, lo âu kéo dài hoặc rối loạn hoảng sợ thường có xu hướng nuốt khí vô thức vào thực quản hoặc dạ dày mà không hề nhận biết.
Hiện tượng nuốt khí do tâm lý tạo ra một vòng lặp khó chịu: người bệnh cảm thấy đầy tức ngực bụng nên cố tình ợ hơi để giải tỏa, nhưng hành động này lại tiếp tục hút thêm không khí vào đường tiêu hoá, khiến cơn ợ hơi diễn ra dồn dập hơn. Ngoài ra, việc sử dụng một số loại thuốc giảm đau chống viêm không steroid, thuốc bổ sung sắt hoặc thuốc điều trị đái tháo đường cũng có thể kích ứng niêm mạc dạ dày và gây đầy trướng, ợ hơi nhiều.
Mức độ nguy hiểm và thời điểm cần thăm khám bác sĩ
Về bản chất, ợ hơi đơn thuần do nuốt khí không đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này kéo dài liên tục từ ngày này sang ngày khác, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo niêm mạc thực quản, dạ dày đang bị viêm loét hoặc có tổn thương cấu trúc cần can thiệp y khoa sớm để phòng ngừa biến chứng xuất huyết hay hẹp môn vị.
Người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu ợ hơi đi kèm các dấu hiệu báo động nghiêm trọng. Các triệu chứng cần đặc biệt chú ý bao gồm khó nuốt, đau tức ngực nghẹn họng lan ra sau lưng, sụt cân nhanh không rõ lý do, nôn mửa liên tục, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen có mùi khét. Đây là những biểu hiện cảnh báo tổn thương sâu ở đường tiêu hoá cần được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hoá nội soi đánh giá ngay lập tức.
Biện pháp cải thiện và phòng ngừa ợ hơi nhiều trong ngày
Để giảm bớt cảm giác ợ hơi khó chịu trong ngày, bạn nên bắt đầu từ việc thay đổi thói quen ăn uống khoa học. Hãy duy trì thói quen ăn chậm, nhai kỹ, chia nhỏ các bữa ăn trong ngày thay vì ăn quá no vào một bữa. Tránh nằm ngay sau khi ăn ít nhất 2 đến 3 tiếng và nâng cao đầu giường khi ngủ nếu có trào ngược dịch vị.
Hạn chế tối đa các loại đồ uống có ga, bia rượu, cà phê, kẹo cao su và thuốc lá. Tăng cường vận động thể chất nhẹ nhàng sau bữa ăn khoảng 30 phút, chẳng hạn như đi bộ chậm, giúp kích thích nhu động ruột tống đẩy khí xuống phía dưới tự nhiên. Đồng thời, học cách kiểm soát căng thẳng thông qua hít thở sâu, thiền định hoặc nghe nhạc thư giãn sẽ giúp hệ thần kinh thực vật ổn định, giảm thiểu rõ rệt phản xạ nuốt khí vô thức.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức sức khoẻ phổ quát, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc giảm tiết axit, thuốc nhuận tràng hay thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hoá. Nếu triệu chứng ợ hơi kéo dài kèm đau bụng dữ dội, nôn ói hoặc sụt cân, cần đến bệnh viện kiểm tra ngay.
Tóm tắt
Ợ hơi liên tục trong ngày phần lớn bắt nguồn từ thói quen ăn uống hoặc các rối loạn tiêu hoá có thể kiểm soát tốt. Việc quan sát kỹ các biểu hiện đi kèm và chủ động thăm khám chuyên khoa Tiêu hoá sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân chính xác, bảo vệ niêm mạc dạ dày và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Ợ hơi nhiều sau khi ăn no hoặc uống nước ngọt có đáng lo không?
Ợ hơi nhiều sau khi uống nước có ga hoặc ăn no là phản xạ sinh lý hoàn toàn bình thường để giải phóng bớt khí thừa trong dạ dày ra ngoài. Biểu hiện này thường tự hết nhanh chóng và không gây đau rát hay khó chịu.
Nhai kẹo cao su thường xuyên có làm tăng ợ hơi không?
Nhai kẹo cao su liên tục khiến phản xạ nuốt nước bọt diễn ra thường xuyên hơn, vô tình đưa một lượng lớn không khí thừa vào dạ dày. Lượng khí tích tụ này buộc cơ thể phải đẩy ngược lên thực quản gây ợ hơi liên tục.
Ợ hơi liên tục có phải là biểu hiện của trào ngược dạ dày không?
Ợ hơi sinh lý chỉ là phản xạ đẩy khí vô hại. Tuy nhiên, nếu ợ hơi đi kèm ợ chua, nóng rát vùng sau xương ức, đắng miệng thì đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh trào ngược dạ dày thực quản cần được điều trị y khoa.
Khi đi khám ợ hơi kéo dài, người bệnh cần làm những xét nghiệm gì?
Để kiểm tra nguyên nhân gây ợ hơi kéo dài, bác sĩ thường chỉ định nội soi dạ dày thực quản, xét nghiệm tìm vi khuẩn Helicobacter pylori, chụp X-quang hoặc đo áp lực và độ pH thực quản nếu nghi ngờ bệnh lý vận động đường tiêu hoá.
Người thường xuyên bị ợ hơi nên kiêng những loại đồ ăn nào?
Người hay bị ợ hơi nên hạn chế nước ngọt có ga, bia rượu, đồ ăn quá nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng, hành tây, tỏi và các loại đậu gây sinh khí; đồng thời không nên vừa ăn vừa nói chuyện.
