Nấm âm đạo có lây không và những lưu ý cần thiết cho cặp đôi

Nấm âm đạo có lây không là gì?

Nấm âm đạo là hiện tượng mất cân bằng hệ vi sinh tại môi trường âm đạo, khiến chủng nấm men Candida phát triển quá mức và gây phản ứng viêm. Trong điều kiện sinh lý bình thường, vi khuẩn có lợi Lactobacillus duy trì độ pH acid ổn định, ức chế nấm men tồn tại ở dạng bào tử vô hại. Khi có các yếu tố làm suy giảm miễn dịch, thay đổi nội tiết tố hoặc sau các đợt dùng kháng sinh kéo dài, nấm men nhanh chóng chuyển sang dạng sợi nảy chồi và gây bệnh.

Các biểu hiện điển hình của tình trạng này gồm có cảm giác ngứa rát dữ dội ở âm hộ, sưng đỏ niêm mạc, đau khi tiểu tiện hoặc khi giao hợp, kèm theo khí hư màu trắng đục, vón cục giống như váng sữa hoặc bã đậu. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt thường nhật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống vợ chồng và chất lượng giấc ngủ của người phụ nữ.

Khả năng lây truyền của nấm âm đạo qua đường quan hệ tình dục

Mặc dù nấm âm đạo bắt nguồn từ sự mất cân bằng nội sinh chứ không phải do lây nhiễm từ bên ngoài, hoạt động tình dục vẫn có thể là cầu nối truyền nấm men sang đối tác. Khi quan hệ thâm nhập mà không dùng bao cao su, nấm men Candida từ âm đạo của nữ giới có thể bám vào rãnh quy đầu, bao quy đầu hoặc thân dương vật của nam giới.

Hầu hết nam giới khỏe mạnh có hệ miễn dịch tốt sẽ không xuất hiện triệu chứng rõ rệt sau khi tiếp xúc. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn có thể phát triển thành viêm quy đầu do nấm với các biểu hiện như ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ li ti, nóng rát rãnh quy đầu hoặc tiết chất nhầy bợn trắng.

Ngoài ra, quan hệ qua đường miệng hoặc đường hậu môn cũng có thể tạo điều kiện để nấm men di chuyển và phát triển ở các niêm mạc ẩm ướt khác. Do đó, trong giai đoạn niêm mạc âm đạo đang bị viêm cấp tính, việc tạm kiêng quan hệ là khuyến cáo y khoa cần thiết để bảo vệ niêm mạc đang tổn thương và tránh lây truyền chéo.

Nấm âm đạo có lây qua các vật dụng sinh hoạt hàng ngày không

Nấm men Candida albicans có khả năng tồn tại trong môi trường ẩm ướt một khoảng thời gian nhất định ngoài cơ thể người. Dù nguy cơ lây nhiễm gián tiếp thấp hơn nhiều so với quan hệ tình dục trực tiếp, khả năng truyền mầm bệnh qua vật dụng sinh hoạt vẫn có thể xảy ra nếu điều kiện vệ sinh không đảm bảo.

Việc dùng chung khăn tắm, đồ lót, chậu rửa vệ sinh hoặc dụng cụ thụt rửa ẩm ướt với người đang bị nhiễm nấm tạo cơ hội cho bào tử nấm bám dính và xâm nhập vào vùng kín của người khác. Đặc biệt, môi trường nhà tắm ẩm thấp, thiếu ánh sáng mặt trời là điều kiện thuận lợi để nấm men duy trì sức sống lâu hơn.

Bên cạnh đó, việc tắm bồn nước nóng công cộng hoặc sử dụng chung đồ bơi ẩm ướt chưa được giặt sấy kỹ lưỡng cũng có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và tạo điều kiện cho các vi sinh vật cơ hội phát triển. Để phòng ngừa, mỗi cá nhân trong gia đình nên duy trì thói quen dùng riêng đồ dùng vệ sinh cá nhân và phơi quần áo nơi thoáng gió, có ánh nắng.

Bạn tình có cần đồng thời điều trị khi nữ giới bị nấm âm đạo

Một trong những thắc mắc thường gặp là liệu người bạn tình có cần phải dùng thuốc cùng lúc với người nữ hay không. Theo các đồng thuận y khoa hiện nay, việc điều trị thường quy cho bạn tình nam giới không có triệu chứng là không bắt buộc, bởi vì nấm âm đạo không phải là bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục bắt buộc phải điều trị đôi.

Tuy nhiên, nếu bạn tình nam xuất hiện các dấu hiệu kích ứng như ngứa ngáy, da quy đầu đỏ rát, bong tróc vảy hoặc tiết dịch bợn trắng, việc đi khám chuyên khoa nam học hoặc da liễu để được bác sĩ hướng dẫn điều trị là rất cần thiết. Nếu bạn tình nam đang mang nấm men nhưng không được xử trí, người nữ sau khi điều trị khỏi hoàn toàn vẫn có nguy cơ bị tái nhiễm trở lại khi tiếp tục quan hệ không bảo vệ, tạo thành vòng lặp bệnh lý kéo dài.

Đối với các trường hợp nấm âm đạo tái phát nhiều lần trong năm, các bác sĩ phụ khoa thường sẽ thăm vấn kỹ lịch sử sinh hoạt của cả hai để cân nhắc chiến lược kiểm soát phù hợp.

Các biện pháp phòng tránh lây nhiễm và tái phát nấm âm đạo

Để ngăn chặn sự lây lan của nấm men cũng như hạn chế tình trạng viêm tái diễn, việc duy trì lối sống lành mạnh và thực hành vệ sinh khoa học đóng vai trò quyết định. Trước hết, phụ nữ nên kiêng quan hệ tình dục trong thời gian điều trị cho đến khi hết hẳn triệu chứng và niêm mạc âm đạo hồi phục hoàn toàn, hoặc sử dụng bao cao su đúng cách nếu có quan hệ.

Về chăm sóc vệ sinh, cần rửa nhẹ nhàng vùng kín từ trước ra sau bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp sinh lý, tránh hoàn toàn thói quen thụt rửa sâu làm xáo trộn hệ khuẩn bảo vệ. Giữ vùng kín luôn khô thoáng bằng cách lựa chọn quần lót chất liệu cotton co giãn, thấm hút mồ hôi tốt và thay đồ lót định kỳ mỗi ngày.

Ngoài ra, cần xây dựng chế độ ăn cân đối, hạn chế tiêu thụ quá nhiều đồ ngọt hoặc tinh bột tinh chế vì lượng đường trong máu cao có thể tạo môi trường thuận lợi cho nấm men phát triển. Không tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ để bảo vệ lợi khuẩn âm đạo.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục và tham khảo kiến thức sức khỏe phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị chuyên khoa. Khi có biểu hiện nghi ngờ viêm nhiễm phụ khoa, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc đặt, thuốc uống hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như ngâm lá trầu không hay tỏi vào vùng kín vì có thể gây bỏng rát niêm mạc và làm viêm nhiễm lan rộng. Hãy chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được bác sĩ thăm khám và soi tươi khí hư xác định chính xác nguyên nhân.

Tóm tắt

Tóm lại, nấm âm đạo không phải là bệnh lây truyền qua đường tình dục điển hình nhưng vẫn có khả năng truyền sang bạn tình qua tiếp xúc trực tiếp hoặc vật dụng ẩm ướt. Chủ động kiêng cữ trong đợt viêm cấp, giữ gìn vệ sinh cá nhân đúng cách và thăm khám y khoa kịp thời là giải pháp an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe sinh sản cho cả hai.