Bị mèo cắn bao lâu thì chích ngừa và cách xử trí đúng cách

Bị mèo cắn bao lâu thì chích ngừa là gì?

Vết cắn từ mèo tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe hơn so với nhận định thông thường của nhiều người. Răng mèo nhỏ, dài và sắc nhọn, có cơ chế hoạt động tương tự như những mũi kim tiêm đưa sâu các vi khuẩn kỵ khí và virus từ khoang miệng của chúng vào sâu các lớp mô dưới da, gân và khớp. Trong đó, hai mối đe dọa nguy hiểm nhất là virus dại thuộc họ Rhabdoviridae và vi khuẩn uốn ván Clostridium tetani.

Bệnh dại là một bệnh truyền nhiễm cấp tính ở hệ thần kinh trung ương, lây truyền từ động vật có vú sang người chủ yếu qua nước bọt dính vào vết cắn, cào hoặc niêm mạc bị trầy xước. Do thời gian ủ bệnh của virus dại rất phức tạp và phụ thuộc vào khoảng cách từ vết thương đến não bộ, việc tiếp cận y tế dự phòng để đánh giá và tiêm chủng sớm là biện pháp bảo vệ sức khỏe bắt buộc cho mọi trường hợp bị mèo tấn công.

Thời điểm vàng để đi tiêm phòng sau khi bị mèo cắn

Thời điểm lý tưởng nhất để đến cơ sở y tế tiêm phòng sau khi bị mèo cắn là trong vòng 24 giờ đầu tiên. Việc tiêm phòng càng sớm sẽ giúp cơ thể nhanh chóng sản sinh kháng thể đặc hiệu để vô hiệu hóa virus dại trước khi mầm bệnh kịp xâm nhập sâu vào hệ thần kinh trung ương.

Người bị cắn tuyệt đối không nên trì hoãn với tâm lý chờ theo dõi mèo có phát bệnh hay không. Thời gian ủ bệnh dại ở động vật có thể dao động từ vài ngày đến vài tuần. Nếu đợi đến khi con vật có biểu hiện ốm, bỏ ăn hoặc hung dữ thì việc can thiệp y tế trên người có thể đã quá muộn. Ngay cả khi vết thương xảy ra đã qua nhiều ngày, bạn vẫn cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để được bác sĩ đánh giá nguy cơ và bắt đầu liệu trình tiêm phòng phù hợp.

Các loại vắc xin và sinh phẩm y tế cần tiêm dự phòng

Khi đến cơ sở y tế dự phòng, bác sĩ chuyên khoa sẽ thăm khám vị trí tổn thương, độ sâu vết rách và tiền sử tiêm chủng để đưa ra phác đồ cụ thể. Vắc xin phòng bệnh dại là chỉ định quan trọng hàng đầu nhằm kích thích miễn dịch chủ động. Nếu vết thương thuộc độ ba theo phân loại y tế, tức là vết cắn sâu, chảy máu nhiều hoặc nằm ở các vị trí nhạy cảm như đầu, mặt, cổ, đầu ngón tay, người bệnh có thể cần được chỉ định phối hợp thêm huyết thanh kháng dại để bảo vệ khẩn cấp.

Bên cạnh nguy cơ bệnh dại, răng mèo rất sắc nhọn và có thể đưa vi khuẩn Clostridium tetani vào sâu dưới mô mềm. Do đó, người bị mèo cắn thường được đánh giá nguy cơ uốn ván để tiêm vắc xin phòng uốn ván hoặc huyết thanh kháng độc tố uốn ván nếu chưa được tiêm nhắc lại trong thời gian quy định.

Quy trình sơ cứu vết thương do mèo cắn trước khi đến bệnh viện

Sơ cứu tức thì ngay sau khi bị cắn đóng vai trò quyết định trong việc giảm tải lượng virus và vi khuẩn tại vị trí tổn thương. Ngay sau sự cố, người bị thương cần rửa vết cắn liên tục dưới vòi nước chảy bằng xà phòng dịu nhẹ trong tối thiểu 15 phút. Dòng nước chảy sẽ giúp cuốn trôi nước bọt của động vật và chất bẩn bám trên da.

Sau khi rửa sạch bằng xà phòng, bạn nên sát khuẩn lại vết thương bằng cồn y tế 70 độ hoặc dung dịch povidone iodine. Tránh chà xát quá mạnh gây dập nát thêm các mô xung quanh. Không tự ý bôi các chất dân gian như dầu hỏa, lá cây, tỏi hay đắp thuốc bột chưa qua kiểm chứng lên vết cắn. Vết thương hở do động vật cắn không nên băng quá chặt kín miệng để tránh tạo điều kiện cho vi khuẩn kỵ khí phát triển, sau đó cần di chuyển ngay đến trung tâm y tế.

Theo dõi động vật và phối hợp điều trị nhiễm trùng mô mềm

Song song với việc tiêm phòng cho người bị cắn, việc theo dõi con mèo trong vòng 10 đến 14 ngày là bước quan trọng giúp bác sĩ quyết định phác đồ tiêm tiếp theo. Nếu con mèo vẫn khỏe mạnh, ăn uống bình thường sau thời gian theo dõi này, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh liệu trình tiêm chủng.

Trường hợp con vật bị mất tích, chết, bị giết thịt hoặc có biểu hiện bất thường như chảy nhiều nước dãi, kích động, cắn xé đồ vật hay bại liệt, người bệnh bắt buộc phải hoàn thành toàn bộ phác đồ tiêm phòng dại theo hướng dẫn y tế. Ngoài ra, vết cắn của mèo rất dễ nhiễm khuẩn Pasteurella multocida gây sưng tấy, mưng mủ và đau nhức dữ dội trong vòng 24 giờ. Bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc kháng sinh chống nhiễm trùng mô mềm để hỗ trợ quá trình lành thương.

Lưu ý an toàn

Thông tin y khoa trong bài viết mang tính chất hướng dẫn thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán và chỉ định điều trị từ bác sĩ. Người bị mèo cắn tuyệt đối không tự ý nặn máu, rạch mổ vết thương, hoặc áp dụng các bài thuốc nam truyền miệng để hút độc. Bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc tiêm phòng dại và uốn ván đều có thể dẫn đến hậu quả nguy hiểm tính mạng. Hãy đến ngay phòng tiêm chủng hoặc bệnh viện gần nhất để được xử trí an toàn.

Tóm tắt

Tiêm phòng đúng thời điểm sau khi bị mèo cắn là biện pháp bảo vệ tính mạng hiệu quả nhất trước virus dại và vi khuẩn uốn ván. Người bị thương không nên chủ quan hay chờ đợi thú cưng phát bệnh mới tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Việc chủ động sơ cứu vết cắn kỹ lưỡng bằng xà phòng và đến ngay trung tâm y tế để được thăm khám sẽ giúp loại bỏ tối đa nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.