Bị khô mắt nên ăn gì để cải thiện tình trạng cộm rát và bảo vệ thị lực

Bị khô mắt nên ăn gì là gì?

Hội chứng khô mắt xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa quá trình sản xuất và bốc hơi của màng phim nước mắt bảo vệ nhãn cầu. Cấu trúc màng phim nước mắt bình thường bao gồm ba lớp: lớp mỡ bên ngoài ngăn bay hơi, lớp nước ở giữa cung cấp oxy cùng dưỡng chất và lớp nhầy trong cùng giúp nước mắt dàn đều trên bề mặt giác mạc.

Khi một trong ba lớp này bị suy giảm chất lượng, bề mặt nhãn cầu sẽ không còn được bôi trơn đầy đủ, tạo điều kiện cho các phản ứng viêm vi mô phát triển. Mặc dù thuốc nhỏ mắt có thể cấp ẩm tức thì từ bên ngoài, việc cung cấp đầy đủ các vi chất dinh dưỡng qua khẩu phần ăn là nền tảng giúp các tuyến bài tiết nước mắt và tuyến bờ mi duy trì chức năng sinh lý ổn định lâu dài.

Thực phẩm giàu axit béo omega 3 giúp ổn định lớp màng phim nước mắt

Axit béo omega 3 là dưỡng chất quan trọng giúp nâng cao chất lượng lớp lipid ngoài cùng của màng phim nước mắt, từ đó hạn chế hiện tượng bay hơi nước mắt quá nhanh. Lớp lipid này chủ yếu được tiết ra bởi các tuyến meibomius ở bờ mi, giúp bề mặt nhãn cầu luôn duy trì độ ẩm mịn cần thiết. Khi cơ thể thiếu hụt chất béo lành mạnh, tuyến bã nhờn hoạt động kém hiệu quả, khiến mắt dễ bị khô rát, đỏ cộm và nhạy cảm với ánh sáng.

Người có triệu chứng khô mắt nên bổ sung các loại cá béo nước lạnh như cá hồi, cá thu, cá mòi và cá ngừ vào bữa ăn hàng tuần. Đối với người ăn chay hoặc muốn đa dạng nguồn dinh dưỡng, hạt chia, hạt lanh, quả óc chó và dầu đậu nành là những nguồn cung cấp axit alpha-linolenic thực vật rất dồi dào. Duy trì nguồn chất béo có lợi này không chỉ giúp làm dịu bề mặt nhãn cầu mà còn hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm tại bờ mi mắt.

Các loại rau củ giàu vitamin A và tiền chất beta-carotene nuôi dưỡng giác mạc

Vitamin A giữ vai trò thiết yếu đối với việc bảo vệ các tế bào biểu mô kết mạc và giác mạc, đồng thời kích thích sự sản sinh lớp chất nhầy mucin bám dính trên bề mặt mắt. Tình trạng thiếu hụt vitamin A có thể làm giảm khả năng tiết nước mắt, gây khô ráp giác mạc và khiến mắt dễ bị tổn thương trước các tác nhân môi trường.

Để cung cấp đủ vitamin A, người bệnh nên lựa chọn các thực phẩm giàu tiền chất carotenoid như cà rốt, bí đỏ, khoai lang vàng, ớt chuông và rau bina. Những hợp chất này khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa thành dạng vitamin A hoạt động tùy theo nhu cầu sinh lý. Ngoài ra, gan động vật, lòng đỏ trứng gà và sữa cũng là nguồn cung cấp vitamin A trực tiếp rất tốt, nhưng cần sử dụng với lượng vừa phải để tránh dư thừa chất béo bão hòa.

Trái cây họ cam quýt và các loại hạt giàu chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào mắt

Vitamin C và vitamin E là hai chất chống oxy hóa mạnh mẽ, có nhiệm vụ vô hiệu hóa các gốc tự do phát sinh từ khói bụi, tia cực tím và ánh sáng xanh phát ra từ màn hình điện tử. Khi bề mặt mắt liên tục tiếp xúc với các yếu tố gây hại, phản ứng oxy hóa có thể làm tổn thương tuyến lệ và gây viêm kết mạc mạn tính.

Các loại trái cây có múi như cam, bưởi, quýt, chanh cùng với dâu tây, kiwi và ổi chứa hàm lượng vitamin C rất phong phú, giúp bảo vệ tính toàn vẹn của các mạch máu nuôi dưỡng mắt. Bên cạnh đó, vitamin E tan trong dầu có nhiều trong hạnh nhân, hạt hướng dương, quả bơ và dầu ô liu. Sự phối hợp giữa vitamin C và vitamin E tạo thành lá chắn bảo vệ tế bào nhãn cầu, làm giảm cảm giác mỏi mắt và hỗ trợ phục hồi các vết xước vi thể trên giác mạc.

Rau màu xanh đậm và thực phẩm chứa kẽm tăng cường sức đề kháng cho mắt

Lutein và zeaxanthin là hai sắc tố carotenoid tập trung chủ yếu tại điểm vàng của võng mạc, hoạt động như một bộ lọc ánh sáng xanh tự nhiên nhằm ngăn chặn hiện tượng thoái hóa điểm vàng và mỏi mắt kỹ thuật số. Đồng thời, khoáng chất kẽm tham gia vận chuyển vitamin A từ gan đến võng mạc để tổng hợp sắc tố thị giác rhodopsin.

Các loại rau lá xanh thẫm như cải xoăn, cải bó xôi, súp lơ xanh và bắp ngọt là nguồn dồi dào của lutein và zeaxanthin. Trong khi đó, kẽm có nhiều trong các loại hải sản như hàu, tôm, cua, thịt gia cầm nạc, đậu lăng và hạt bí đỏ. Việc kết hợp đầy đủ các nhóm dưỡng chất này trong thực đơn hàng ngày giúp các cơ quan điều tiết của mắt hoạt động bền bỉ, hạn chế tình trạng căng thẳng thị giác dẫn đến khô rát mắt khi làm việc kéo dài.

Lưu ý an toàn

Các thông tin dinh dưỡng chỉ mang tính chất hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thị giác tổng quát, không có tác dụng thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh không nên tự ý sử dụng các thực phẩm chức năng bổ mắt liều cao mà chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn. Tránh dụi mắt mạnh tay khi mắt bị khô cộm vì có thể gây trầy xước giác mạc và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng khoa học giữ vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ làm giảm cảm giác khô cộm và bảo vệ màng phim nước mắt. Tuy nhiên, thực phẩm không thể thay thế phác đồ điều trị chuyên khoa. Nếu mắt có dấu hiệu đau rát kéo dài hoặc nhìn mờ, người bệnh nên chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để được thăm khám và tư vấn phương pháp can thiệp thích hợp.