Bị ho uống sữa được không và những lưu ý cần biết

Bị ho uống sữa được không là gì?

Quan niệm uống sữa làm sinh thêm đờm nhớt trong đường hô hấp đã tồn tại từ lâu trong cộng đồng. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã làm rõ rằng sữa bò và các chế phẩm từ sữa không hề kích thích cơ thể sản xuất thêm chất nhầy ở phế quản hay khí quản.

Cảm giác vướng víu ở cổ họng sau khi uống sữa thực chất xuất phát từ tính chất vật lý của loại nhũ dịch này. Khi chất béo và protein trong sữa hòa lẫn với nước bọt tự nhiên trong khoang miệng, hỗn hợp này có thể trở nên sánh đặc hơn tạm thời, tạo cảm giác hơi dính hoặc nhờn ở niêm mạc họng. Hiện tượng này dễ khiến người đang bị viêm đường hô hấp lầm tưởng là đờm đặc gia tăng.

Do đó, người bị ho thông thường vẫn có thể uống sữa để duy trì dinh dưỡng, miễn là biết lựa chọn loại sữa phù hợp và uống đúng cách để tránh kích ứng hầu họng.

Mối liên hệ thực sự giữa sữa và cảm giác vướng đờm ở cổ họng

Rất nhiều người bệnh nhận thấy sau khi uống sữa, cổ họng có cảm giác vướng víu và muốn tằng hắng nhiều hơn. Điều này hoàn toàn có thật về mặt cảm nhận nhưng không đồng nghĩa với việc đường thở đang bị viêm nhiễm nặng thêm hay tích tụ thêm đờm nhớt bệnh lý. Khi sữa tiếp xúc với enzyme amylase và protein mucin trong nước bọt, độ nhớt của chất lỏng trong khoang miệng tăng lên trong chốc lát. Lớp màng mỏng này bám nhẹ vào niêm mạc thành sau họng, khiến phản xạ nuốt hoặc phản xạ ho bị kích hoạt tạm thời ở những người vốn đang có niêm mạc họng nhạy cảm. Hiện tượng này sẽ tự biến mất sau vài phút khi nước bọt được nuốt trôi hoặc sau khi người bệnh uống thêm một ngụm nước lọc ấm. Vì vậy, người đang bị ho khan hay ho do nhiễm virus đường hô hấp trên không cần phải cắt giảm hoàn toàn nguồn dinh dưỡng quý giá này khỏi khẩu phần ăn hàng ngày.

Lợi ích dinh dưỡng của sữa đối với người đang bị ho mệt mỏi

Khi bị ho kèm theo đau rát họng, việc nuốt thức ăn đặc dạng thô cứng thường gây cảm giác đau đớn, dẫn đến tình trạng chán ăn và suy kiệt sức lực, đặc biệt là ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Sữa đóng vai trò là một giải pháp dinh dưỡng lỏng lý tưởng, giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng mà không đòi hỏi nhiều nỗ lực nhai nuốt. Các thành phần như protein chất lượng cao, canxi, kẽm, vitamin A và vitamin D trong sữa hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn để chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp. Ngoài ra, việc bổ sung sữa ấm còn góp phần cung cấp thêm lượng nước cần thiết cho cơ thể. Khi cơ thể được bù đủ dịch, dịch tiết tự nhiên trong đường thở sẽ loãng hơn, giúp phản xạ ho tống xuất dị vật và vi khuẩn ra ngoài dễ dàng hơn, từ đó hỗ trợ quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi.

Những trường hợp nên thận trọng hoặc hạn chế uống sữa khi bị ho

Mặc dù sữa an toàn với đa số người bệnh, một số đối tượng cụ thể cần hết sức cẩn trọng khi sử dụng đồ uống này trong lúc đang có triệu chứng ho. Đầu tiên là những người mắc chứng trào ngược dạ dày thực quản, bởi chất béo trong sữa nguyên kem có thể làm giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến dịch vị acid trào ngược lên họng gây kích ứng và kích phát cơn ho dữ dội hơn, đặc biệt vào ban đêm. Nhóm thứ hai là người có cơ địa dị ứng đạm sữa bò hoặc bất dung nạp đường lactose; ở những trường hợp này, phản ứng dị ứng có thể biểu hiện qua phù nề niêm mạc hô hấp, khò khè hoặc rối loạn tiêu hóa. Bên cạnh đó, trẻ nhỏ đang ho nhiều đờm đặc hoặc nôn trớ liên tục cũng không nên bị ép uống sữa quá no, vì dạ dày căng đầy cùng phản xạ ho mạnh có thể dễ dàng gây sặc sữa vào đường thở, dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

Hướng dẫn uống sữa đúng cách để giảm kích ứng cổ họng

Để việc uống sữa mang lại hiệu quả bồi bổ tốt nhất mà không gây khó chịu cho đường hô hấp, người bệnh nên tuân thủ một số nguyên tắc đơn giản. Trước hết, chỉ nên uống sữa ấm vừa phải, tuyệt đối tránh uống sữa lạnh lấy trực tiếp từ tủ lạnh vì nhiệt độ thấp dễ gây co thắt mạch máu niêm mạc họng và làm cơn ho bùng phát dữ dội hơn. Người bệnh nên ưu tiên các loại sữa ít béo hoặc sữa hạt như sữa hạnh nhân, sữa yến mạch để giảm cảm giác bám dính ở khoang miệng sau khi uống. Hãy chia nhỏ lượng sữa thành từng ngụm nhỏ, uống từ từ thay vì uống một hơi quá nhanh. Ngay sau khi uống sữa xong, người bệnh nên súc miệng và uống một vài ngụm nước lọc ấm nhằm rửa trôi lớp màng sữa còn đọng lại ở thành sau họng. Cuối cùng, không nên uống sữa sát giờ đi ngủ mà nên cách giờ nằm nghỉ ít nhất một đến hai tiếng để phòng ngừa trào ngược.

Lưu ý an toàn

Sữa là thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, hoàn toàn không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh hay điều trị dứt điểm nguyên nhân gây ho. Nếu người bệnh đang sử dụng các loại thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, cần lưu ý canxi trong sữa có thể tương tác và làm giảm hấp thu một số nhóm kháng sinh như tetracycline hoặc ciprofloxacin; do đó nên uống sữa cách xa thời điểm dùng thuốc ít nhất hai giờ. Người bệnh không nên tự ý kiêng khem quá mức dẫn đến thiếu chất, nhưng cũng không lạm dụng sữa thay thế hoàn toàn các bữa ăn chính. Khi các triệu chứng ho trở nên nghiêm trọng, người bệnh cần đi khám chuyên khoa y tế để được chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Tóm lại, người bị ho hoàn toàn có thể uống sữa để duy trì thể lực và hỗ trợ cơ thể hồi phục, bởi quan niệm sữa sinh thêm đờm là không có cơ sở khoa học. Việc lựa chọn sữa ấm, uống từng lượng vừa phải và súc miệng bằng nước ấm sau khi uống sẽ giúp hạn chế tối đa cảm giác khó chịu ở họng, đảm bảo an toàn cho sức khỏe hô hấp.