Bị giời leo kiêng ăn gì để tổn thương da nhanh lành

Bị giời leo kiêng ăn gì?

Thuật ngữ giời leo trong dân gian thường được dùng để chỉ tình trạng viêm da bọng nước đau rát dọc theo dây thần kinh do virus zona (Herpes zoster) gây ra, hoặc phản ứng viêm da tiếp xúc cấp tính do tiếp xúc với độc tố của một số loại côn trùng. Khi vùng da bị tổn thương, các đầu mút thần kinh và tế bào biểu bì đang trong giai đoạn viêm cấp, rất nhạy cảm với các phản ứng sinh hóa bên trong cơ thể.

Chế độ dinh dưỡng không thể thay thế cho các biện pháp y khoa đặc hiệu như thuốc kháng virus hay dung dịch sát khuẩn ngoài da. Tuy nhiên, các chất dinh dưỡng đưa vào cơ thể có ảnh hưởng trực tiếp đến phản ứng miễn dịch và mức độ viêm toàn thân. Việc kiêng khem đúng mực, khoa học giúp giảm gánh nặng chuyển hóa, hạn chế kích ứng thần kinh cảm giác và ngăn ngừa bội nhiễm vi khuẩn trên các nốt phỏng nước.

Thực phẩm giàu axit amin arginine

Axit amin arginine là một trong những yếu tố vi lượng có khả năng thúc đẩy sự nhân lên của các chủng virus thuộc nhóm herpes, trong đó có virus gây bệnh zona thần kinh. Khi lượng arginine trong huyết tương tăng cao hơn đáng kể so với lysine, virus có thể hoạt động mạnh mẽ hơn, khiến vùng tổn thương lan rộng hoặc kéo dài thời gian phát ban.

Những thực phẩm chứa hàm lượng arginine cao mà người bệnh nên tạm thời hạn chế gồm có các loại hạt khô như hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng, các sản phẩm từ đậu nành, hạt mè và sô cô la. Việc giảm bớt các món ăn này trong giai đoạn cấp tính giúp tạo môi trường bất lợi cho sự phát triển của virus, từ đó hỗ trợ quá trình liền sẹo diễn ra thuận lợi hơn.

Đồ ngọt và thực phẩm chứa nhiều tinh bột tinh chế

Các loại đồ ăn nhiều đường như bánh kẹo ngọt, chè, kem, nước ngọt có gas và bánh mì trắng có chỉ số đường huyết cao, dễ làm gia tăng nồng độ đường trong máu sau ăn. Khi đường huyết tăng vọt, hoạt tính của các tế bào bạch cầu chống lại nhiễm trùng sẽ bị suy giảm tạm thời, khiến hàng rào miễn dịch của cơ thể suy yếu.

Bên cạnh đó, lượng đường dư thừa còn thúc đẩy quá trình viêm nội mạch và mô liên kết, làm trầm trọng thêm cảm giác bỏng rát tại các nốt giời leo. Tình trạng viêm kéo dài không chỉ khiến tổn thương lâu đóng vảy mà còn làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn tại các mụn nước bị vỡ.

Thức ăn cay nóng và nhiều dầu mỡ chiên rán

Các món chiên xào nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn và gia vị có tính cay nóng như ớt, tiêu, mù tạt có thể kích thích phản ứng viêm toàn thân và làm tăng thân nhiệt cục bộ. Khi tiêu thụ nhiều dầu mỡ bão hòa, hệ tiêu hóa và gan phải làm việc nhiều hơn để chuyển hóa, gián tiếp ảnh hưởng đến khả năng giải độc và phục hồi tổn thương mô.

Gia vị cay nồng cũng có thể kích hoạt các thụ thể thần kinh cảm giác dưới da, khiến người bệnh cảm thấy ngứa ngáy, bứt rứt và đau rát dữ dội hơn ở vùng phát ban. Cảm giác khó chịu này dễ dẫn đến phản xạ cào gãi vô thức, làm vỡ các bọng nước và tăng nguy cơ lây lan hoặc nhiễm trùng thứ phát.

Rượu bia và các loại đồ uống chứa chất kích thích

Rượu, bia, cà phê đậm đặc và đồ uống có cồn gây ức chế hệ thống miễn dịch tự nhiên, đồng thời làm giảm tác dụng điều trị của các loại thuốc kháng virus hay thuốc giảm đau mà bác sĩ chỉ định. Cồn cũng thúc đẩy quá trình mất nước qua đường tiểu, khiến da bị khô ráp và làm chậm quá trình tái tạo tế bào mới.

Ngoài ra, đồ uống có cồn còn làm giãn mạch ngoại vi, khiến phản ứng đỏ da và sưng nề tại vùng tổn thương giời leo trở nên rõ rệt hơn. Việc kiêng rượu bia hoàn toàn trong suốt đợt bệnh là điều kiện cần thiết để giữ vững sức đề kháng và hạn chế biến chứng đau dây thần kinh sau zona.

Nhóm thực phẩm nên bổ sung để hỗ trợ làm lành da

Bên cạnh việc kiêng khem các thực phẩm bất lợi, người bệnh nên chủ động bổ sung những dưỡng chất giúp tái tạo mô và tăng cường miễn dịch. Thực phẩm giàu lysine như thịt gia cầm, cá, sữa tươi, sữa chua và pho mát có thể giúp cân bằng lại tỷ lệ arginine, ức chế sự sinh sôi của virus.

Người bệnh cũng nên ăn nhiều rau xanh, củ quả tươi giàu vitamin C và kẽm như cam, ổi, kiwi, súp lơ xanh để củng cố hàng rào collagen và thúc đẩy vết loét mau khô miệng. Bổ sung vitamin nhóm B, đặc biệt là B12 thông qua thực phẩm lành mạnh cũng hỗ trợ nuôi dưỡng và phục hồi các bao sợi thần kinh bị viêm.

Lưu ý an toàn

Chế độ ăn kiêng chỉ đóng vai trò hỗ trợ và hoàn toàn không thể thay thế cho phác đồ điều trị y tế với thuốc kháng virus hay chăm sóc vết thương tại chỗ. Người bệnh tuyệt đối không nên kiêng khem quá mức dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng, làm suy giảm sức đề kháng của cơ thể. Tránh áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng như đắp lá cây, rắc gạo nếp hay đậu xanh sống lên vết giời leo vì rất dễ gây nhiễm trùng huyết và hoại tử da.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng hợp lý bằng cách hạn chế thực phẩm giàu arginine, đồ ngọt, dầu mỡ và đồ uống có cồn giúp làm dịu triệu chứng đau rát và rút ngắn thời gian hồi phục khi bị giời leo. Người bệnh nên duy trì chế độ ăn đa dạng, uống đủ nước và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa da liễu để đạt hiệu quả lành bệnh tốt nhất.