Bị đau mắt đỏ nên làm gì để nhanh khỏi và tránh biến chứng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đau mắt đỏ, hay viêm kết mạc cấp, là tình trạng viêm nhiễm ở lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng và mặt trong mí mắt. Bệnh thường do virus hoặc vi khuẩn gây ra với các biểu hiện như đỏ mắt, cộm xốn, chảy nước mắt và nhiều ghèn rỉ.
Khi bị đau mắt đỏ, điều cần làm trước hết là giữ vệ sinh mắt sạch sẽ bằng dung dịch nước muối sinh lý, để mắt nghỉ ngơi, tránh dụi tay lên mắt và hạn chế dùng chung đồ dùng cá nhân. Việc chăm sóc đúng cách tại nhà sẽ giúp mắt dễ chịu hơn, rút ngắn thời gian phục hồi và ngăn ngừa lây nhiễm cho người khác.
Bị đau mắt đỏ nên làm gì là gì?
Đau mắt đỏ là bệnh lý nhãn khoa rất phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và dễ bùng phát thành đợt dịch trong cộng đồng, đặc biệt là vào thời điểm giao mùa. Tác nhân gây bệnh phổ biến nhất là virus Adenovirus, kế đến là các vi khuẩn như tụ cầu, phế cầu hoặc do phản ứng dị ứng với thời tiết, bụi bẩn và hóa chất.
Phần lớn các trường hợp đau mắt đỏ do virus là bệnh lành tính và có thể tự thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc và giữ vệ sinh tốt. Tuy nhiên, nếu người bệnh chủ quan, tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt không phù hợp hoặc chăm sóc sai cách, bệnh có thể kéo dài, dễ bội nhiễm vi khuẩn và dẫn tới những biến chứng nguy hiểm trên giác mạc như viêm giác mạc đốm hay loét giác mạc, gây ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực lâu dài.
Vệ sinh mắt đúng cách bằng nước muối sinh lý
Làm sạch mắt là bước chăm sóc cơ bản và quan trọng nhất giúp loại bỏ chất tiết, dịch nhầy và giảm lượng vi sinh vật bám trên bề mặt kết mạc. Người bệnh nên sử dụng dung dịch natri clorid không phẩy chín phần trăm chuyên dùng cho mắt để rửa mắt từ ba đến năm lần mỗi ngày, hoặc bất cứ khi nào thấy mắt tiết nhiều rỉ ghèn.
Trước khi tiến hành vệ sinh, người bệnh cần rửa tay thật sạch bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy. Dùng gạc y tế vô trùng hoặc bông gòn sạch thấm nước muối sinh lý, nhẹ nhàng lau từ khóe mắt trong ra ngoài đuôi mắt. Lưu ý sử dụng miếng gạc riêng biệt cho từng bên mắt và vứt bỏ ngay sau mỗi lần lau để tránh lây chéo mầm bệnh từ mắt bệnh sang mắt lành. Tuyệt đối không để đầu lọ nước muối chạm trực tiếp vào lông mi hay kết mạc mắt vì điều này có thể làm nhiễm bẩn toàn bộ dung dịch thuốc còn lại.
Giảm cảm giác sưng cộm bằng chườm lạnh và nước mắt nhân tạo
Tình trạng phù nề mí mắt, cảm giác cộm xốn như có cát bên trong mắt là những triệu chứng khiến người bệnh vô cùng khó chịu. Để làm dịu các biểu hiện này, bạn có thể áp dụng phương pháp chườm lạnh. Hãy dùng một chiếc khăn bông sạch bọc đá lạnh hoặc nhúng khăn vào nước mát, vắt ráo rồi đắp nhẹ nhàng lên vùng mi mắt nhắm kín trong khoảng mười đến mười lăm phút. Nhiệt độ mát sẽ giúp co mạch tạm thời, làm dịu phản ứng viêm và giảm cảm giác ngứa rát rõ rệt.
Bên cạnh đó, việc nhỏ thêm các loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản cũng hỗ trợ bôi trơn bề mặt nhãn cầu, làm loãng các chất tiết viêm và giúp mắt bớt khô rát. Khi nhỏ mắt, người bệnh nên ngửa nhẹ đầu, kéo mi dưới xuống để tạo một túi nhỏ rồi nhỏ một giọt, sau đó nhắm mắt nhẹ nhàng trong vài giây để dung dịch lan đều trên bề mặt giác mạc.
Những thói quen cần tránh để không làm tổn thương mắt
Trong suốt thời gian mắt đang bị viêm, người bệnh cần tuyệt đối tránh thói quen đưa tay lên dụi mắt. Hành động chà xát mạnh không chỉ làm tăng mức độ phù nề của kết mạc mà còn có nguy cơ gây trầy xước biểu mô giác mạc, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào tổ chức mắt.
Đồng thời, bạn cần tạm ngừng sử dụng kính áp tròng cho đến khi mắt bình phục hoàn toàn và đã được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra lại. Việc tiếp tục đeo kính áp tròng khi mắt đang nhiễm trùng có thể dẫn tới viêm loét giác mạc nghiêm trọng. Ngoài ra, người bệnh cũng không nên trang điểm mắt, không sử dụng mỹ phẩm vùng quanh mắt và hạn chế tối đa việc nhìn liên tục vào màn hình điện thoại, máy tính để tránh làm mắt bị điều tiết quá mức dẫn đến mỏi mắt và chảy nước mắt nhiều hơn.
Kiểm soát lây nhiễm trong sinh hoạt gia đình và nơi làm việc
Đau mắt đỏ lây lan rất nhanh qua đường tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt người bệnh hoặc gián tiếp qua các bề mặt nhiễm khuẩn như tay nắm cửa, điện thoại, điều khiển từ xa. Do đó, người bệnh cần sử dụng riêng toàn bộ khăn mặt, chậu rửa, gối ngủ, kính mắt và thuốc nhỏ mắt. Tuyệt đối không dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt với bất kỳ người nào khác trong gia đình vì đây là con đường lây truyền mầm bệnh trực tiếp và phổ biến nhất.
Người bệnh nên chủ động rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sát khuẩn, đặc biệt là sau mỗi lần tra thuốc hoặc lau dịch rỉ mắt. Khăn mặt và vỏ gối của người bệnh cần được giặt riêng bằng nước ấm, phơi dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy khô. Nếu có thể, người mắc bệnh nên tạm thời nghỉ học hoặc nghỉ làm vài ngày trong giai đoạn mắt tiết nhiều dịch để vừa giúp mắt được nghỉ ngơi, vừa bảo vệ sức khỏe cho những người xung quanh.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất corticoid hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định và đơn thuốc từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Việc lạm dụng corticoid có thể gây biến chứng tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm nặng thêm tình trạng loét giác mạc nếu do virus herpes gây ra. Bên cạnh đó, không áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng y khoa như xông mắt bằng lá trầu không hoặc đắp lá cây lên mắt vì rất dễ gây bỏng giác mạc và nhiễm trùng nặng.
Tóm tắt
Đau mắt đỏ là bệnh lý lành tính nhưng cần được chăm sóc đúng cách với sự cẩn trọng về vệ sinh và nghỉ ngơi hợp lý. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như giảm thị lực, đau nhức sâu trong hốc mắt hoặc bệnh không thuyên giảm sau một tuần, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.
Nguồn tham khảo
- Evidence-Based Eye Care: A Randomized, Trial of Topical Ketorolac versus Artificial Tears for Treatment of Viral Conjunctivitis
- International Journal of Science and Research (IJSR): Efficacy of Liquid Artificial Tears versus Gel Artificial Tears to Prevent Dry Eye among Critically Ill Patients in Intensive Care Units – A Randomized Control Trial
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị đau mắt đỏ bao lâu thì khỏi hoàn toàn?
Đau mắt đỏ do virus thông thường tự hồi phục sau bảy đến mười ngày nếu chăm sóc vệ sinh đúng cách. Trường hợp do vi khuẩn hoặc có bội nhiễm, thời gian khỏi bệnh phụ thuộc vào sự đáp ứng với phác đồ điều trị y tế của bác sĩ nhãn khoa.
Đau mắt đỏ có cần kiêng ăn các loại hải sản không?
Y học hiện đại không yêu cầu người bị đau mắt đỏ phải kiêng thịt gà, tôm, cua hay hải sản trừ khi người bệnh có tiền sử dị ứng với các thực phẩm này. Chế độ ăn uống đủ chất, giàu vitamin A và C sẽ hỗ trợ cơ thể hồi phục nhanh hơn.
Nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ có bị lây bệnh không?
Nhìn trực tiếp vào mắt người bệnh hoàn toàn không làm lây lan đau mắt đỏ. Bệnh chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mắt hoặc qua các vật dụng sinh hoạt trung gian bị nhiễm virus, vi khuẩn như khăn mặt hay tay nắm cửa.
Đau mắt đỏ một bên có lây sang mắt còn lại không?
Bệnh rất dễ lây sang mắt còn lại nếu người bệnh vô tình dùng tay dụi từ mắt này sang mắt kia hoặc dùng chung khăn lau, bông gòn. Cần vệ sinh riêng biệt từng mắt và rửa tay sạch sẽ để bảo vệ mắt lành.
Có nên đeo kính râm khi đang bị đau mắt đỏ không?
Người bệnh nên đeo kính râm khi ra ngoài hoặc ở nơi có ánh sáng mạnh. Kính râm giúp giảm bớt cảm giác chói mắt, khó chịu và ngăn cản bụi bẩn xâm nhập, đồng thời hạn chế phản xạ vô thức đưa tay lên chạm vào mắt.
