Bị cận không đeo kính có sao không và khi nào cần đeo thường xuyên?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Người bị cận thị không đeo kính hoặc đeo kính không đúng số đo thường gặp phải tình trạng nhìn mờ, mỏi mắt, nhức đầu và giảm khả năng tập trung trong công việc lẫn học tập. Về lâu dài, thói quen này khiến mắt liên tục phải điều tiết quá mức, dễ làm tăng độ cận nhanh hơn và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sinh hoạt hàng ngày.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của việc không đeo kính còn phụ thuộc vào độ cận cụ thể, độ tuổi và nhu cầu thị giác của từng người. Việc hiểu rõ bản chất của tật cận thị và xác định thời điểm cần đeo kính sẽ giúp bạn chủ động chăm sóc đôi mắt một cách khoa học.
Bị cận không đeo kính có sao không là gì?
Cận thị là một tật khúc xạ phổ biến xảy ra khi trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc giác mạc có độ cong quá lớn, khiến các tia sáng đi vào mắt hội tụ ở phía trước võng mạc thay vì hội tụ chính xác trên võng mạc. Hậu quả là người mắc tật cận thị có thể nhìn rõ các vật ở cự ly gần nhưng lại gặp khó khăn khi quan sát các vật thể ở khoảng cách xa. Kính cận thực chất là một thấu kính phân kỳ giúp điều chỉnh đường đi của ánh sáng, đưa tiêu điểm hình ảnh rơi chính xác vào điểm vàng trên võng mạc để mắt nhìn rõ ràng mà không cần phải căng thẳng điều tiết. Việc hiểu đúng cơ chế quang học này giúp giải tỏa lo ngại sai lầm rằng đeo kính sẽ làm mắt yếu đi hay phụ thuộc vào kính.
Hậu quả trước mắt khi người cận thị không sử dụng kính
Khi không có kính hỗ trợ, mắt phải liên tục nheo lại nhằm thu hẹp khe mi để tạo ra hiệu ứng lỗ kim nhỏ, giúp giảm bớt độ nhòe của hình ảnh quan sát. Hành động gắng gượng này làm các cơ quanh mắt và cơ thể mi luôn trong trạng thái co thắt căng thẳng kéo dài, dẫn đến tình trạng mỏi mắt, khô rát mắt, chảy nước mắt sống và đau nhức vùng trán hoặc thái dương. Tình trạng nhìn mờ kéo dài cũng làm giảm đáng kể hiệu suất làm việc, khả năng tập trung khi học tập, hạn chế tầm nhìn khi tham gia giao thông và làm gia tăng nguy cơ xảy ra tai nạn sinh hoạt thường ngày.
Nguy cơ tăng độ cận và biến chứng thị giác lâu dài
Nhiều người lầm tưởng việc không đeo kính sẽ giúp mắt tự rèn luyện để giảm dần độ cận. Trên thực tế, khi võng mạc không nhận được tín hiệu hình ảnh sắc nét, não bộ sẽ kích thích mắt điều tiết liên tục, vô tình thúc đẩy trục nhãn cầu dài ra nhanh hơn, khiến độ cận tiến triển nặng hơn. Đặc biệt ở trẻ em dưới mười hai tuổi, hệ thống thị giác chưa hoàn thiện ổn định, việc không đeo kính điều chỉnh tật khúc xạ kịp thời có thể dẫn đến nhược thị hoặc lác mắt, gây suy giảm thị lực vĩnh viễn không thể hồi phục hoàn toàn bằng kính khi trưởng thành.
Mức độ cận thị và thời điểm cần đeo kính thường xuyên
Mức độ cần thiết của việc đeo kính phụ thuộc trực tiếp vào độ cận thực tế của từng cá nhân. Với độ cận nhẹ dưới không phẩy bảy lăm đi-ốp, người mắc có thể không cần đeo kính liên tục khi làm việc ở cự ly gần như đọc sách báo, nhưng vẫn nên dùng kính khi lái xe hoặc nhìn xa. Đối với độ cận từ một đến hai đi-ốp, việc đeo kính khi quan sát tầm trung và xa là rất cần thiết để tránh mỏi mắt. Khi độ cận từ hai đi-ốp trở lên, người bệnh cần đeo kính thường xuyên trong hầu hết các hoạt động thường nhật để đảm bảo thị lực rõ nét và duy trì phản xạ thị giác hai mắt nhịp nhàng.
Biện pháp chăm sóc mắt và kiểm soát tiến triển tật khúc xạ
Bên cạnh việc đeo kính đúng số đo do bác sĩ nhãn khoa hoặc chuyên viên khúc xạ chỉ định, việc duy trì lối sống lành mạnh đóng vai trò cốt lõi trong việc kiểm soát tiến triển cận thị. Bạn nên áp dụng nguyên tắc hai mươi hai mươi hai mươi: cứ sau hai mươi phút làm việc với màn hình điện tử, hãy cho mắt nghỉ ngơi hai mươi giây bằng cách nhìn ra xa khoảng sáu mét. Đảm bảo bàn học và nơi làm việc đủ ánh sáng, giữ khoảng cách mắt cách sách vở hoặc màn hình từ ba mươi lăm đến bốn mươi xăng-ti-mét. Tăng cường thời gian hoạt động ngoài trời vào ban ngày cũng giúp kích thích giải phóng dopamin ở võng mạc, hỗ trợ kiểm soát chiều dài trục nhãn cầu hiệu quả.
Lưu ý an toàn
Không nên tự ý mua các loại kính cận có sẵn độ tại các cửa hàng không đủ điều kiện đo khúc xạ hoặc dùng chung kính với người khác. Đeo kính sai khoảng cách đồng tử hoặc sai độ cận có thể gây đau đầu dữ dội, chóng mặt và rối loạn điều tiết mắt. Người mắc tật khúc xạ cần đi khám mắt định kỳ sáu tháng một lần tại các cơ sở y tế chuyên khoa mắt. Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như nhìn thấy chớp sáng, nhiều đốm đen trôi lơ lửng trước mắt hoặc thị lực sụt giảm đột ngột, cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay lập tức để tầm soát nguy cơ thoái hóa võng mạc hoặc bong võng mạc.
Tóm tắt
Đeo kính cận đúng độ không làm mắt bị phụ thuộc hay yếu đi, mà là giải pháp bảo vệ thị lực và ngăn ngừa mỏi mắt hiệu quả. Việc chủ động thăm khám định kỳ tại chuyên khoa mắt và duy trì thói quen học tập, làm việc khoa học sẽ giúp đôi mắt luôn sáng khỏe và hạn chế tối đa nguy cơ tăng độ cận thị.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Cận không phẩy năm độ có bắt buộc phải đeo kính thường xuyên không?
Độ cận không phẩy năm thuộc mức rất nhẹ, bạn không nhất thiết phải đeo kính cả ngày. Tuy nhiên, bạn nên dùng kính khi cần nhìn xa như lái xe vào ban đêm, xem phim hoặc nhìn bảng để mắt không phải gắng sức điều tiết.
Đeo kính cận thường xuyên có khiến mắt bị lồi ra không?
Đeo kính không làm mắt bị lồi. Hiện tượng cảm giác mắt lồi thực chất là do trục nhãn cầu dài ra tự nhiên theo độ cận tiến triển của tật cận thị trục, kết hợp với thói quen nheo mắt hoặc sự thay đổi của vùng da quanh mắt khi tháo kính.
Người bị cận thị có nên tháo kính khi đọc sách hoặc dùng điện thoại không?
Người có độ cận nhẹ dưới một phẩy năm đi-ốp có thể tháo kính khi đọc sách ở cự ly gần để cơ thể mi được thư giãn. Tuy nhiên, người cận độ vừa và cao nên giữ kính đúng cự ly để tránh phải đưa màn hình quá sát mắt gây căng thẳng thị giác.
Bao lâu người bị cận thị nên đi khám mắt và đo lại kính một lần?
Người bị cận thị nên đi kiểm tra thị lực định kỳ từ sáu đến mười hai tháng một lần. Đối với trẻ em trong giai đoạn phát triển thể chất hoặc người nhận thấy mắt mờ đi, hay nhức đầu mỏi mắt, cần đi tái khám sớm hơn theo chỉ dẫn của bác sĩ mắt.
Đeo kính cận sai độ có nguy hiểm cho mắt không?
Đeo kính sai độ làm mắt luôn phải gồng mình điều tiết, gây mỏi mắt, hoa mắt, chóng mặt và đau đầu. Về lâu dài, tình trạng này làm tăng độ cận nhanh hơn và có thể dẫn đến nhược thị chức năng ở trẻ em và thanh thiếu niên.
