Bị cảm cúm test nhanh Covid-19 có dương tính không và thời điểm nên xét nghiệm
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Người mắc bệnh cảm cúm thông thường khi làm xét nghiệm kháng nguyên nhanh Covid-19 sẽ không bị kết quả dương tính chỉ do virus cúm gây ra. Các bộ kit test nhanh Covid-19 được thiết kế để nhận biết đặc hiệu protein của virus SARS-CoV-2, trong khi virus cúm A hoặc cúm B có cấu trúc kháng nguyên hoàn toàn khác biệt.

Tuy nhiên, nếu người bệnh vừa có biểu hiện cảm cúm vừa nhận kết quả test nhanh Covid-19 dương tính, trường hợp này có thể do người bệnh đang nhiễm đồng thời cả hai loại virus hoặc thực sự mắc Covid-19 nhưng biểu hiện lâm sàng giống bệnh cúm. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp người bệnh có hướng chăm sóc và theo dõi sức khỏe phù hợp.
Bị cảm cúm test nhanh covid có dương tính không?
Cảm cúm và Covid-19 đều là các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus gây ra, chia sẻ nhiều triệu chứng tương đồng như sốt, ho, đau họng, chảy nước mũi, mệt mỏi và đau nhức cơ thể. Do sự giống nhau về biểu hiện bên ngoài, nhiều người bệnh thường băn khoăn liệu virus cúm có thể làm sai lệch kết quả test nhanh Covid-19 hay không.
Về mặt sinh học, xét nghiệm kháng nguyên nhanh Covid-19 hoạt động dựa trên cơ chế phản ứng miễn dịch giữa kháng thể trên khay thử với protein vỏ hoặc nucleocapsid của SARS-CoV-2. Virus cảm cúm thông thường không mang cấu trúc protein này, do đó không tạo ra phản ứng chéo để làm vạch T xuất hiện. Khi test nhanh Covid-19 báo hai vạch, người bệnh cần xem xét khả năng đã mắc Covid-19 hoặc nhiễm kết hợp cả Covid-19 và virus cúm.
Cơ chế hoạt động của test nhanh Covid-19 và sự tương tác với virus cúm
Khay test nhanh kháng nguyên Covid-19 chứa các kháng thể đơn dòng được tinh chế để gắn đặc hiệu với protein nucleocapsid của virus SARS-CoV-2. Khi mẫu dịch tỵ hầu hoặc dịch mũi được nhỏ vào giếng mẫu, nếu có sự hiện diện của virus SARS-CoV-2, các kháng nguyên này sẽ liên kết với kháng thể và tạo nên vạch màu tại vị trí vạch T trên khay thử.
Các chủng virus gây bệnh cảm cúm mùa như cúm A H1N1, cúm A H3N2 hoặc virus cúm B sở hữu bộ gen và cấu trúc protein bề mặt hoàn toàn riêng biệt. Các nghiên cứu đánh giá độ đặc hiệu của bộ kit xét nghiệm cho thấy virus cúm không có phản ứng chéo với kháng thể phản ứng của SARS-CoV-2. Vì vậy, việc chỉ mắc cảm cúm đơn thuần sẽ không thể làm cho test nhanh Covid-19 xuất hiện kết quả dương tính.
Các nguyên nhân khiến người có biểu hiện cảm cúm nhận kết quả test Covid-19 dương tính
Khi người bệnh nhận kết quả test nhanh Covid-19 hiện hai vạch trong lúc đang có triệu chứng hắt hơi, sốt, đau họng, có ba khả năng chính có thể xảy ra. Khả năng thứ nhất là người bệnh thực sự mắc Covid-19 nhưng biểu hiện ban đầu nhẹ và tương tự như một đợt cảm cúm thông thường. Sự trùng lặp triệu chứng hô hấp là lý do khiến nhiều người nhầm lẫn giữa hai bệnh lý này.
Khả năng thứ hai là hiện tượng đồng nhiễm, nghĩa là cơ thể người bệnh bị tấn công cùng lúc bởi cả virus cúm và virus SARS-CoV-2. Tình trạng này hay xảy ra trong các đợt dịch hô hấp bùng phát song hành. Khả năng thứ ba liên quan đến thao tác xét nghiệm không đúng quy trình, sử dụng bộ kit hết hạn, đọc kết quả quá thời gian quy định hoặc mẫu thử bị nhiễm bẩn khiến vạch mờ xuất hiện ngoài ý muốn.
Thời điểm thực hiện test nhanh Covid-19 cho hiệu quả chính xác nhất
Xác định thời điểm lấy mẫu đóng vai trò quan trọng đối với độ chính xác của kết quả test nhanh. Nếu người bệnh xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ như sốt, ho, rát họng, mệt mỏi hoặc giảm thèm ăn, thời điểm test nhanh thích hợp nhất là từ ngày thứ nhất đến ngày thứ ba kể từ khi bắt đầu khởi phát triệu chứng. Lúc này, nồng độ virus trong đường hô hấp trên thường đạt mức cao nhất, giúp khay thử dễ dàng phát hiện kháng nguyên.
Đối với trường hợp có tiếp xúc gần với người mắc Covid-19 nhưng chưa xuất hiện triệu chứng, người bệnh nên chờ từ 2 đến 5 ngày sau lần tiếp xúc cuối cùng mới tiến hành xét nghiệm. Nếu kết quả lần đầu âm tính nhưng triệu chứng hô hấp vẫn tiếp diễn, người bệnh nên thực hiện lại test nhanh sau 24 đến 48 giờ hoặc sử dụng bộ kit test gộp phát hiện song song cúm A B và Covid-19.
Hướng xử trí ban đầu khi xuất hiện triệu chứng hô hấp và test nhanh có kết quả
Khi có các triệu chứng viêm đường hô hấp cấp tính, việc chủ động theo dõi và thực hiện các biện pháp an toàn là rất cần thiết. Nếu kết quả test nhanh Covid-19 là dương tính, người bệnh nên chủ động cách ly tạm thời tại phòng riêng, đeo khẩu trang y tế và thông báo cho người thân hoặc cơ sở y tế địa phương để được hướng dẫn chăm sóc đúng quy chuẩn.
Trong trường hợp kết quả test nhanh âm tính nhưng các triệu chứng như sốt cao, ho kéo dài, đau rát họng vẫn không thuyên giảm, người bệnh không nên chủ quan. Việc nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung đủ nước, giữ ấm vùng cổ họng và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên khoa giúp quá trình hồi phục diễn ra an toàn. Nếu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm RT-PCR hoặc xét nghiệm virus cúm để chẩn đoán chính xác.
Lưu ý an toàn
Kết quả test nhanh kháng nguyên Covid-19 tại nhà mang tính chất tham khảo và hỗ trợ định hướng ban đầu, không thay thế hoàn toàn cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, thuốc kháng sinh hoặc thuốc điều trị đặc hiệu khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Quá trình theo dõi sức khỏe cần chú ý sự khác biệt cơ địa của từng cá nhân để điều chỉnh chế độ sinh hoạt phù hợp.
Tóm tắt
Tóm lại, bị cảm cúm thông thường không làm cho test nhanh Covid-19 xuất hiện kết quả dương tính giả. Khi test nhanh báo hai vạch, người bệnh cần nghĩ đến khả năng mắc Covid-19 hoặc đồng nhiễm virus cúm và SARS-CoV-2. Việc thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm, tuân thủ hướng dẫn kỹ thuật và trao đổi với nhân viên y tế sẽ giúp theo dõi và bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
Nguồn tham khảo
- Journal of Infection: Point-of-care evaluation of a rapid antigen test (CLINITESTⓇ Rapid COVID-19 Antigen Test) for diagnosis of SARS-CoV-2 infection in symptomatic and asymptomatic individuals
- Clinical Microbiology and Infection: Evaluation of a rapid antigen test (Panbio™ COVID-19 Ag rapid test device) for SARS-CoV-2 detection in asymptomatic close contacts of COVID-19 patients
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Test nhanh Covid-19 mờ vạch T khi bị cảm cúm có phải dương tính không?
Vạch T xuất hiện mờ vẫn được tính là kết quả dương tính với Covid-19, cho thấy có kháng nguyên SARS-CoV-2 trong mẫu thử. Hiện tượng này không phải do virus cúm gây ra mà do nồng độ virus SARS-CoV-2 còn thấp hoặc thao tác lấy dịch chưa đủ mẫu.
Có thể dùng một bộ kit test nhanh để thử cả bệnh cúm và Covid-19 không?
Các bộ kit test nhanh Covid-19 thông thường chỉ phát hiện virus SARS-CoV-2. Tuy nhiên, hiện nay trên thị trường có các loại kit test nhanh combo tích hợp, cho phép phát hiện đồng thời virus cúm A, cúm B và SARS-CoV-2 trên cùng một khay thử.
Bị cảm cúm nhưng test nhanh Covid-19 âm tính thì có cần test lại không?
Nếu triệu chứng sốt, ho, đau họng vẫn kéo dài hoặc nghi ngờ tiếp xúc với nguồn lây Covid-19, người bệnh nên làm lại test nhanh sau 24 đến 48 giờ. Thời điểm đầu lượng virus SARS-CoV-2 có thể chưa đủ để khay thử phát hiện.
Test nhanh Covid-19 quá thời gian đọc kết quả có bị dương tính giả không?
Đọc kết quả sau khoảng thời gian khuyến cáo của nhà sản xuất thường là sau 20 đến 30 phút có thể xuất hiện vạch mờ do hiện tượng bốc hơi dung dịch. Kết quả này không chính xác và không phản ánh đúng tình trạng nhiễm virus.
Người bị đồng nhiễm cả cảm cúm và Covid-19 có nguy hiểm hơn không?
Nhiễm đồng thời virus cúm và SARS-CoV-2 có thể khiến các biểu hiện sốt, mệt mỏi nặng hơn và gia tăng nguy cơ biến chứng hô hấp. Người bệnh thuộc nhóm rủi ro cao nên liên hệ nhân viên y tế để được đánh giá và theo dõi kịp thời.
