Bị cảm cúm có sốt không và cách chăm sóc hạ sốt
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Khi bị cảm cúm, đại đa số người bệnh đều xuất hiện triệu chứng sốt. Đây là một trong những dấu hiệu điển hình và quan trọng nhất giúp phân biệt bệnh cảm cúm do virus cúm với chứng cảm lạnh thông thường.
Cơn sốt do cảm cúm thường đến đột ngột với mức nhiệt cao từ 38 đến 39 độ C, đi kèm cảm giác ớn lạnh, đau nhức cơ khớp và mệt mỏi toàn thân. Việc nhận biết chính xác diễn tiến của cơn sốt sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi và chăm sóc sức khỏe đúng cách tại nhà.
Cảm cúm có sốt không là gì?
Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do các chủng virus cúm gây ra, chủ yếu thuộc nhóm virus cúm A và cúm B. Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc khi tiếp xúc với bề mặt có chứa virus rồi chạm vào mắt, mũi, miệng. Triệu chứng của cảm cúm xuất hiện rất nhanh chóng chỉ sau 1 đến 4 ngày ủ bệnh. Khác với cảm thông thường, cảm cúm gây ra phản ứng viêm toàn thân mạnh mẽ. Sốt là một phản ứng miễn dịch tự nhiên khi cơ thể phát hiện sự xâm nhập của virus cúm, huy động các tế bào bạch cầu và kháng thể để chống lại tác nhân gây bệnh. Tùy thuộc vào thể trạng, độ tuổi và mức độ miễn dịch của từng người, cường độ sốt có thể khác nhau từ sốt nhẹ đến sốt cao rét run.
Đặc điểm cơn sốt ở người mắc cảm cúm
Khi mắc cảm cúm do virus cúm tấn công vào niêm mạc đường hô hấp, hệ thống miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng tự vệ bằng cách giải phóng các chất trung gian gây viêm. Quá trình này kích thích trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi làm thân nhiệt tăng vọt. Khác với tình trạng sốt nhẹ hoặc không sốt của cảm lạnh, sốt trong cảm cúm thường khởi phát rất nhanh, nhiệt độ dao động phổ biến từ 38 đến 39 độ C, đôi khi vượt quá 39,5 độ C ở trẻ nhỏ. Cơn sốt thường đi kèm cảm giác ớn lạnh dữ dội, rùng mình, đổ mồ hôi và đau nhức sâu trong các bắp cơ, khiến người bệnh cảm thấy kiệt sức ngay từ ngày đầu tiên. Nhiệt độ cơ thể cao là một phản ứng có lợi giúp kìm hãm sự nhân lên của virus, nhưng cũng khiến người bệnh mệt mỏi nhiều.
Phân biệt sốt do cảm cúm và cảm lạnh thông thường
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa cảm cúm và cảm lạnh thông thường do đều ảnh hưởng đến hệ hô hấp. Tuy nhiên, cảm lạnh chủ yếu do rhinovirus gây ra với các triệu chứng khu trú ở vùng mũi họng như hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi và ngứa rát cổ họng, hiếm khi gây sốt hoặc nếu có chỉ là sốt nhẹ thoáng qua. Ngược lại, cảm cúm do virus cúm A hoặc cúm B gây nên, có biểu hiện toàn thân rầm rộ hơn rất nhiều. Người mắc cúm hầu như luôn có sốt rõ rệt, đau đầu dữ dội, đau nhức mình mẩy, khô họng và ho khan kéo dài. Mức độ mệt mỏi và suy nhược do cúm có thể kéo dài hàng tuần sau khi cơn sốt đã lui, trong khi người bị cảm lạnh thường hồi phục nhanh chóng mà không ảnh hưởng lớn đến thể trạng chung.
Hướng dẫn chăm sóc và hạ sốt an toàn tại nhà
Khi bị sốt do cảm cúm, cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua tuyến mồ hôi cũng như nhịp thở nhanh. Biện pháp chăm sóc nền tảng là nghỉ ngơi hoàn toàn tại phòng thoáng khí, tránh gió lùa và hạn chế vận động gắng sức. Người bệnh cần uống nhiều nước ấm, nước canh hoặc dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ để bù dịch kịp thời. Có thể chườm ấm ở các vị trí có mạch máu lớn như trán, nách, bẹn để hỗ trợ hạ nhiệt tự nhiên. Trang phục nên chọn chất liệu cotton mỏng, thấm hút mồ hôi tốt. Về dinh dưỡng, nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ tiêu hóa như cháo gà, súp rau củ để bổ sung năng lượng mà không tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa đang suy giảm chức năng trong đợt sốt.
Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đi khám ngay
Mặc dù đa số các trường hợp cảm cúm tự thuyên giảm, sốt cao có thể là khởi đầu của các biến chứng hô hấp nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ có thai và người có bệnh nền tim mạch hay phổi mạn tính. Cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện các biểu hiện cảnh báo nguy hiểm như khó thở, thở gấp, đau tức ngực liên tục, ho ra đờm đặc có lẫn máu hoặc tím tái môi đầu chi. Ngoài ra, tình trạng sốt cao liên tục không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt thông thường, co giật, li bì, ngủ gà, lú lẫn hoặc mất nước nặng như môi khô nứt, không đi tiểu nhiều giờ cũng là những dấu hiệu cấp cứu cần được can thiệp y tế lập tức.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa từ bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, thuốc giảm đau chống viêm liều cao hoặc thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định chuyên môn. Đối với trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính, mọi quyết định dùng thuốc cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn trực tiếp.
Tóm tắt
Cảm cúm là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp thường gặp nhưng có thể tiến triển phức tạp ở nhóm người nguy cơ cao. Phần lớn các trường hợp có sốt cao kèm đau mỏi toàn thân sẽ cải thiện dần sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Việc duy trì nghỉ ngơi, cung cấp đủ dịch và chủ động thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường là chìa khóa giúp cơ thể hồi phục an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Sốt do cảm cúm thường kéo dài trong bao nhiêu ngày?
Cơn sốt do cảm cúm thường kéo dài từ 3 đến 5 ngày. Nếu tình trạng sốt kéo dài trên 5 ngày hoặc nhiệt độ cơ thể hạ rồi lại tăng đột ngột trở lại, người bệnh cần đến cơ sở y tế kiểm tra để loại trừ nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn.
Bị cảm cúm mà không sốt có bất thường không?
Có. Một số trường hợp mắc cảm cúm, đặc biệt là người cao tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc người từng tiêm vắc xin cúm mùa, có thể chỉ sốt nhẹ hoặc không sốt mà chủ yếu mệt mỏi, ho và nghẹt mũi.
Có nên dùng thuốc hạ sốt khi bị cảm cúm không?
Người bệnh có thể dùng paracetamol để hạ sốt và giảm đau mình mẩy theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Tuyệt đối không tự ý dùng aspirin cho trẻ em và thanh thiếu niên do nguy cơ gây ra hội chứng Reye nguy hiểm.
Uống kháng sinh có giúp hạ sốt cảm cúm nhanh hơn không?
Không. Kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu lực đối với virus cúm. Tự ý dùng kháng sinh không giúp hạ sốt mà còn làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ và kháng thuốc.
Người bị sốt do cảm cúm nên uống nước gì để nhanh hồi phục?
Người bệnh nên uống nhiều nước lọc, nước oresol bù điện giải, súp ấm hoặc nước trái cây. Tránh uống nước đá lạnh, nước ngọt có ga, rượu bia hoặc các chất kích thích vì dễ gây kích ứng họng và làm cơ thể mất nước.
