Bị bệnh trĩ có phải đi nghĩa vụ quân sự không và cách nhận biết

Bị trĩ có đi nghĩa vụ không là gì?

Bệnh trĩ là bệnh lý hình thành do sự phình giãn quá mức của các cụm tĩnh mạch nằm ở lớp dưới niêm mạc vùng hậu môn và trực tràng dưới. Dưới tác động thường xuyên của áp lực tăng cao trong ổ bụng như táo bón kéo dài, rặn mạnh khi đi vệ sinh, ngồi một chỗ quá lâu hoặc lao động nặng, các mạch máu này mất dần tính đàn hồi và tạo thành các búi trĩ.

Căn cứ theo giải phẫu so với đường lược hậu môn, bệnh được phân chia thành trĩ nội, trĩ ngoại và trĩ hỗn hợp. Bệnh trĩ không chỉ gây khó chịu, đau rát trong sinh hoạt hằng ngày mà còn tiềm ẩn nguy cơ thiếu máu do mất máu mạn tính, tắc mạch hình thành huyết khối, thậm chí hoại tử búi trĩ nếu bị sa nghẹt kéo dài. Trong đợt khám tuyển quân sự, bác sĩ chuyên khoa sẽ thăm khám thực thể để xếp loại mức độ bệnh nhằm đảm bảo tân binh có đủ khả năng thích ứng với điều kiện huấn luyện quân đội.

Quy định phân loại sức khỏe nghĩa vụ quân sự đối với người mắc bệnh trĩ

Tiêu chuẩn phân loại sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại Việt Nam áp dụng thang điểm từ 1 đến 6 theo quy định liên tịch của Bộ Quốc phòng và Bộ Y tế. Điểm 1 đến 3 thể hiện tình trạng sức khỏe đủ điều kiện nhập ngũ, trong khi điểm 4 đến 6 tương ứng với các tình trạng thể lực hoặc bệnh lý cần tạm hoãn hoặc không đủ tiêu chuẩn phục vụ tại ngũ.

Khi khám tuyển, bác sĩ ngoại khoa trực tiếp thăm khám hậu môn – trực tràng để đánh giá tổn thương. Bệnh trĩ nội độ 1 ở giai đoạn nhẹ, chưa có biến chứng chảy máu tái diễn thường được xếp điểm sức khỏe đủ điều kiện nhập ngũ nếu các chỉ số khác bình thường. Các trường hợp trĩ nội từ độ 2 có biến chứng, trĩ nội độ 3, độ 4, trĩ ngoại kích thước lớn gây viêm tắc mạch hoặc trĩ hỗn hợp sa nghẹt thường nhận điểm sức khỏe từ 4 trở lên và thuộc diện tạm hoãn gọi nhập ngũ để theo dõi, điều trị.

Dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ qua triệu chứng hằng ngày

Dấu hiệu điển hình và xuất hiện sớm nhất của bệnh trĩ là chảy máu tươi khi đi đại tiện. Máu có thể dính trên giấy vệ sinh, chảy nhỏ giọt hoặc bắn thành tia khi phân cọ xát vào tĩnh mạch bị giãn. Hiện tượng chảy máu kéo dài dễ gây thiếu máu mạn tính, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, chóng mặt khi gắng sức.

Bên cạnh chảy máu, người bệnh thường cảm thấy cộm vướng, ẩm ướt và ngứa rát quanh vùng hậu môn do dịch nhầy niêm mạc rò rỉ kích ứng da. Khi búi trĩ bị tắc mạch do huyết khối, cảm giác đau nhói dữ dội sẽ xuất hiện đột ngột, kèm theo nốt sưng căng cứng ở rìa hậu môn. Tình trạng đau rát tăng rõ rệt khi ngồi lâu, rặn mạnh hoặc vận động thể lực nặng.

Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại trong đánh giá lâm sàng

Trĩ nội xuất phát ở phía trên đường lược trong ống trực tràng. Do khu vực này ít thụ cảm thể đau, trĩ nội giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và biểu hiện chủ yếu qua đại tiện ra máu. Bệnh được phân làm 4 mức độ: độ 1 búi trĩ cương tụ nhẹ bên trong; độ 2 búi trĩ sa ra ngoài khi rặn nhưng tự co lên; độ 3 búi trĩ sa ra ngoài và cần dùng tay đẩy vào; độ 4 búi trĩ sa thường trực bên ngoài, không thể đẩy lại vào lòng trực tràng.

Trĩ ngoại phát triển bên dưới đường lược, được bao bọc bởi lớp biểu mô nhạy cảm ở rìa hậu môn nên gây đau rát rõ rệt mỗi khi cọ xát. Trường hợp các búi trĩ nội và trĩ ngoại liên kết tạo thành dải tổn thương liên tục được gọi là trĩ hỗn hợp. Việc xác định đúng thể bệnh và cấp độ giúp bác sĩ tiên lượng mức độ ảnh hưởng đến khả năng vận động và đưa ra kết luận phân loại y tế chính xác.

Khám chuyên khoa và chuẩn bị hồ sơ y tế trước đợt tuyển quân

Trước thời điểm khám tuyển nghĩa vụ quân sự, người có triệu chứng nghi ngờ nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa hoặc ngoại hậu môn trực tràng để kiểm tra. Thăm khám lâm sàng và nội soi hậu môn trực tràng giúp xác định cụ thể mức độ búi trĩ, đồng thời phân biệt với các bệnh lý khác như nứt kẽ hậu môn, polyp hoặc viêm trực tràng.

Người khám nên chuẩn bị sẵn hồ sơ bệnh án, bao gồm sổ khám bệnh, kết quả nội soi, đơn thuốc hoặc giấy ra viện nếu đã từng làm thủ thuật thắt hay phẫu thuật cắt trĩ. Các tài liệu này cung cấp căn cứ y khoa quan trọng giúp Hội đồng khám sức khỏe đánh giá khách quan diễn tiến bệnh. Đồng thời, việc duy trì chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và tránh ngồi lâu sẽ giúp kiểm soát triệu chứng, giảm nguy cơ sưng đau cấp tính trước đợt kiểm tra.

Lưu ý an toàn

Thông tin về tiêu chuẩn tuyển quân chỉ mang tính tham khảo tổng quan theo văn bản hướng dẫn y tế chung. Kết luận đủ điều kiện nhập ngũ hay tạm hoãn phụ thuộc hoàn toàn vào biên bản của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự có thẩm quyền. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc bôi, thuốc uống không rõ nguồn gốc hoặc áp dụng các biện pháp can thiệp dân gian chưa kiểm chứng tại nhà vì có thể dẫn đến nhiễm trùng và hoại tử hậu môn.

Tóm tắt

Tình trạng mắc bệnh trĩ có phải nhập ngũ hay không phụ thuộc trực tiếp vào kết quả phân loại lâm sàng của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Việc chủ động nhận biết sớm các biểu hiện sưng búi trĩ, chảy máu hậu môn và đi khám chuyên khoa tiêu hóa giúp người bệnh nắm rõ giai đoạn bệnh, có phương án điều trị thích hợp và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ bệnh án theo quy định.