Bệnh viêm đại tràng có lây không và những yếu tố gây bệnh cần biết

Viêm đại tràng có lây không là gì?

Viêm đại tràng là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng viêm nhiễm hoặc tổn thương khu trú ở lớp niêm mạc lót bên trong đại tràng (ruột già). Niêm mạc đại tràng khi bị viêm thường có hiện tượng sưng đỏ, phù nề, xung huyết, thậm chí xuất hiện các vết trợt loét nhỏ, dễ chảy máu và tăng tiết dịch nhầy.

Bệnh có thể biểu hiện dưới dạng cấp tính diễn ra nhanh chóng hoặc chuyển sang mạn tính kéo dài dai dẳng nhiều tháng, nhiều năm với các đợt tái phát nối tiếp nhau. Người bệnh thường phải đối mặt với các triệu chứng khó chịu như đau quặn bụng dưới, rối loạn phân, đi ngoài nhiều lần trong ngày, cảm giác mót rặn và mệt mỏi. Căn bệnh này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu nước, điện giải và chất lượng cuộc sống hàng ngày của người mắc.

Giải đáp thắc mắc viêm đại tràng có lây từ người sang người không

Nhiều người thường lo ngại viêm đại tràng có thể lây lan khi tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân. Tuy nhiên, phần lớn các dạng viêm đại tràng thường gặp trong cộng đồng là bệnh lý viêm mạn tính không đặc hiệu, viêm loét đại trực tràng chảy máu hoặc hội chứng ruột kích thích.

Những bệnh lý này xuất phát từ phản ứng tự miễn dịch của cơ thể, tình trạng rối loạn hệ vi sinh đường ruột hoặc căng thẳng thần kinh kéo dài. Do không có sự hiện diện của tác nhân lây nhiễm nguy hiểm phát tán ra môi trường, viêm đại tràng mạn tính hoàn toàn không có khả năng lây từ người bệnh sang người khỏe mạnh qua đường hô hấp, nước bọt, bắt tay hay quan hệ tình dục. Người thân trong gia đình hoàn toàn có thể yên tâm sinh hoạt chung mà không cần thực hiện biện pháp cách ly.

Phân biệt viêm đại tràng mạn tính và viêm đại tràng do nhiễm trùng

Mặc dù viêm đại tràng mạn tính không lây, người bệnh cần phân biệt rõ với viêm đại tràng cấp tính do nhiễm trùng. Đây là tình trạng niêm mạc ruột già bị tấn công bởi các loại vi khuẩn như Salmonella, Shigella, Escherichia coli, phẩy khuẩn tả hoặc các loại ký sinh trùng như lỵ amip.

Trong trường hợp này, bản thân bệnh viêm đại tràng không tự lây lan, nhưng các vi sinh vật gây bệnh có thể phát tán qua đường phân – miệng. Khi người lành vô tình tiêu thụ thực phẩm ôi thiu, nguồn nước nhiễm khuẩn hoặc không rửa tay sạch sau khi chăm sóc người bệnh, mầm bệnh sẽ xâm nhập vào đường tiêu hóa và gây viêm ruột cấp tính kèm theo triệu chứng tiêu chảy, nôn ói và sốt. Do đó, việc giữ vệ sinh ăn uống khi gia đình có người bị tiêu chảy cấp do vi khuẩn là vô cùng cần thiết.

Các nguyên nhân và yếu tố nguy cơ dẫn đến viêm đại tràng

Sự khởi phát và tái phát của bệnh viêm đại tràng chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố nội sinh và lối sống hàng ngày thay vì tác nhân lây nhiễm. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, tiêu thụ nhiều đồ ăn dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, cay nóng hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia, chất kích thích làm niêm mạc ruột bị kích ứng liên tục.

Bên cạnh đó, thói quen lạm dụng thuốc kháng sinh bừa bãi làm tiêu diệt các lợi khuẩn, dẫn đến loạn khuẩn đường ruột nghiêm trọng. Căng thẳng tâm lý, áp lực công việc kéo dài cũng kích thích trục não – ruột, gây co thắt đại tràng bất thường. Yếu tố cơ địa nhạy cảm, rối loạn điều hòa miễn dịch và tiền sử gia đình từng có người mắc bệnh lý viêm ruột cũng là những nhân tố thúc đẩy bệnh tiến triển.

Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa viêm đại tràng hiệu quả

Để phòng ngừa sự phát triển của bệnh viêm đại tràng và bảo vệ niêm mạc đường ruột khỏe mạnh, việc duy trì lối sống khoa học đóng vai trò then chốt. Người dân nên tuân thủ nguyên tắc ăn chín uống sôi, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tăng cường bổ sung chất xơ hòa tan từ rau củ quả tươi và uống đủ nước mỗi ngày.

Đồng thời, cần hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia, thuốc lá và các món ăn chứa nhiều gia vị cay nóng hoặc chất bảo quản. Giữ tinh thần thoải mái, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thể thao đều đặn và tránh căng thẳng thần kinh giúp giảm đáng kể nguy cơ co thắt đại tràng. Đặc biệt, người dân tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kháng sinh hay thuốc giảm đau chống viêm khi chưa có chỉ định của bác sĩ để bảo vệ hệ vi sinh đường ruột.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán, khám bệnh hay chỉ định điều trị y tế cá nhân. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay tự ý dùng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Khi xuất hiện các dấu hiệu rối loạn tiêu hóa kéo dài, cần đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa thăm khám và nội soi chẩn đoán chính xác.

Tóm tắt

Bệnh viêm đại tràng mạn tính hoàn toàn không lây truyền từ người sang người qua bất kỳ hình thức tiếp xúc thông thường nào. Việc hiểu đúng bản chất giúp giảm bớt lo âu và tránh kỳ thị người bệnh. Để bảo vệ đường tiêu hóa, mỗi cá nhân nên duy trì thói quen ăn chín uống sôi, thực hiện lối sống lành mạnh và chủ động thăm khám chuyên khoa tiêu hóa khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu tiêu hóa bất thường kéo dài.