Bệnh tiểu đường có tiêm vaccine covid được không và những lưu ý

Bệnh tiểu đường có tiêm vaccine covid được không là gì?

Bệnh đái tháo đường là một bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính đặc trưng bởi tình trạng tăng nồng độ glucose trong máu do thiếu hụt tiết insulin, kháng insulin hoặc phối hợp cả hai cơ chế. Người mắc bệnh đái tháo đường thường phải đối diện với tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp và tổn thương vi mạch, làm giảm hiệu quả đáp ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể.

Khi các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp như COVID-19 bùng phát, người mắc đái tháo đường thuộc nhóm nguy cơ cao chuyển biến nặng. Do đó, việc chủ động tạo miễn dịch thông qua tiêm chủng là một phần cốt lõi trong kế hoạch bảo vệ sức khỏe người bệnh mạn tính. Phần lớn các tổ chức y tế quốc tế và chuyên khoa nội tiết đều thống nhất khuyến cáo tiêm chủng đầy đủ cho bệnh nhân đái tháo đường, coi đây là một trong những ưu tiên y tế quan trọng để ngăn ngừa các đợt bùng phát biến chứng nguy hiểm.

Lý do người mắc bệnh đái tháo đường nên tiêm vaccine phòng COVID-19

Người mắc bệnh đái tháo đường có tình trạng suy giảm nhẹ về đáp ứng miễn dịch và thường đi kèm với các tổn thương mạch máu hoặc bệnh lý nền tim mạch. Khi bị nhiễm virus SARS-CoV-2, nhóm người bệnh này đối mặt với nguy cơ nhập viện, suy hô hấp và gặp các biến chứng nguy kịch cao hơn so với người khỏe mạnh. Ngoài ra, phản ứng viêm do virus gây ra có thể làm đường huyết tăng vọt, dẫn đến những đợt cấp tính nguy hiểm như nhiễm toan ceton hoặc hội chứng tăng áp lực thẩm thấu máu.

Việc tiêm phòng vaccine tạo lá chắn kháng thể bảo vệ cơ thể, giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ bệnh trở nặng và tử vong. Các bằng chứng y học đều khẳng định lợi ích bảo vệ từ vaccine vượt trội hơn rất nhiều so với những phản ứng phụ nhẹ sau tiêm. Do đó, người mắc đái tháo đường tuýp 1, tuýp 2 hay đái tháo đường thai kỳ đều là nhóm đối tượng ưu tiên được bảo vệ sớm bằng vaccine phòng COVID-19.

Những trường hợp cần tạm hoãn tiêm phòng vaccine phòng COVID-19

Mặc dù được khuyến khích tiêm phòng rộng rãi, việc tiêm chủng cho người bệnh đái tháo đường vẫn cần thận trọng trong một số thời điểm nhất định. Người bệnh cần tạm hoãn buổi tiêm nếu đang có các biểu hiện nhiễm trùng cấp tính, sốt cao chưa rõ nguyên nhân hoặc chỉ số đường huyết đang dao động ở mức rất cao vượt tầm kiểm soát.

Những trường hợp vừa trải qua biến chứng cấp tính của đái tháo đường như nhiễm toan ceton hay hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu trong thời gian gần cũng cần đợi sức khỏe hồi phục hoàn toàn. Ngoài ra, nếu người bệnh đang mắc kèm một bệnh mạn tính giai đoạn nặng chưa kiểm soát ổn định, bác sĩ sàng lọc sẽ yêu cầu hoãn tiêm để điều trị thuyên giảm trước. Những người từng có tiền sử dị ứng nghiêm trọng hoặc phản vệ phản ứng với bất kỳ thành phần nào của vaccine sẽ có chỉ định chống chỉ định đặc biệt từ chuyên gia y tế.

Chuẩn bị chu đáo trước khi đi tiêm vaccine phòng COVID-19

Trước ngày tiêm, người bệnh cần tiếp tục uống thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin theo đúng phác đồ được bác sĩ chuyên khoa nội tiết kê đơn, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc vì lo sợ tương tác. Việc giữ cho chỉ số đường huyết ở mức ổn định trước thời điểm tiêm giúp cơ thể có thể trạng tốt nhất và giảm bớt căng thẳng sinh lý.

Người bệnh nên ăn uống đầy đủ các bữa chính, không nhịn ăn sáng trước khi đến điểm tiêm để tránh nguy cơ hạ đường huyết do đói hoặc lo lắng. Hãy mang theo sổ theo dõi đường huyết, đơn thuốc đang sử dụng và tài liệu bệnh án liên quan để cung cấp thông tin chuẩn xác cho bác sĩ khám sàng lọc. Tâm lý thoải mái, ngủ đủ giấc vào đêm trước ngày tiêm cũng góp phần giữ nhịp tim và huyết áp ổn định trong suốt quá trình thăm khám.

Chăm sóc và theo dõi sức khỏe sau khi tiêm vaccine phòng COVID-19

Sau khi tiêm, người bệnh bắt buộc phải ở lại điểm tiêm chủng tối thiểu 30 phút để nhân viên y tế theo dõi các phản ứng sớm và xử trí kịp thời nếu có bất thường. Khi trở về nhà, cần tự theo dõi sát sao sức khỏe trong ít nhất 48 đến 72 giờ tiếp theo, bao gồm đo thân nhiệt, đếm nhịp thở và kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn bình thường.

Các phản ứng thông thường như đau sưng tại vị trí tiêm, mệt mỏi, đau cơ hoặc sốt nhẹ là dấu hiệu cho thấy hệ thống miễn dịch đang hoạt động và thường tự biến mất sau 1 đến 3 ngày. Người bệnh cần uống đủ nước, nghỉ ngơi hợp lý và ăn các bữa ăn dễ tiêu hóa. Khi bị sốt, có thể sử dụng các thuốc hạ sốt thông thường theo chỉ định của bác sĩ và ghi nhận lại các chỉ số đường huyết để thông báo kịp thời nếu xuất hiện biến động lớn.

Lưu ý an toàn

Thông tin cung cấp nhằm mục đích giáo dục sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho đánh giá chuyên môn của bác sĩ khám sàng lọc. Người bệnh không được tự ý dừng hoặc thay đổi liều lượng thuốc đái tháo đường trước và sau khi tiêm vaccine. Cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu sau tiêm xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, tức ngực, phát ban toàn thân, chóng mặt dữ dội hoặc đường huyết tăng giảm mất kiểm soát.

Tóm tắt

Tiêm vaccine phòng COVID-19 là biện pháp chủ động và hiệu quả giúp bảo vệ người mắc bệnh đái tháo đường trước nguy cơ diễn tiến nặng. Người bệnh không nên vì lo lắng quá mức mà trì hoãn cơ hội phòng ngừa. Hãy chủ động trao đổi với bác sĩ điều trị để được đánh giá sức khỏe và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tiêm.