Bệnh thủy đậu có lây sang người lớn không và những ai có nguy cơ cao

Thủy đậu có lây sang người lớn không?

Bệnh thủy đậu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella Zoster gây ra. Mặc dù phổ biến ở trẻ em, bệnh vẫn có thể tấn công người trưởng thành với mức độ tổn thương da và triệu chứng toàn thân thường nặng nề hơn. Virus lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Ngoài ra, việc chạm vào dịch tiết từ tổn thương da của người bệnh hay vật dụng bị nhiễm virus cũng là nguyên nhân gây bệnh. Sau khi nhiễm bệnh hoặc tiêm vắc xin, cơ thể thường tạo được miễn dịch bền vững. Tuy nhiên, người lớn chưa có miễn dịch khi tiếp xúc với nguồn lây sẽ có nguy cơ nhiễm bệnh rất cao.

Khả năng lây truyền bệnh thủy đậu ở người trưởng thành

Virus Varicella Zoster có khả năng lây lan rất mạnh mẽ trong cộng đồng. Người lớn chưa từng bị thủy đậu và chưa tiêm vắc xin phòng bệnh đều có rủi ro nhiễm virus cao khi tiếp xúc với bệnh nhân. Cơ chế lây truyền chính diễn ra qua các giọt bắn hô hấp phát tán trong không khí khi người bệnh nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Virus cũng lây qua tiếp xúc trực tiếp với chất dịch từ các bóng nước trên da người bệnh.

Thời gian lây truyền của bệnh bắt đầu từ 1 đến 2 ngày trước khi mụn nước xuất hiện và kéo dài cho đến khi tất cả các tổn thương da vảy khô hoàn toàn. Trong giai đoạn ủ bệnh chưa có biểu hiện rõ ràng, người bệnh vẫn có thể phát tán virus ra môi trường xung quanh. Vì vậy, sống chung nhà hoặc làm việc trong không gian kín với người mắc bệnh làm gia tăng đáng kể nguy cơ lây nhiễm ở người trưởng thành.

Các nhóm người lớn có nguy cơ cao mắc bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu ở người trưởng thành không chia đều nguy cơ cho tất cả mọi người mà tập trung vào một số nhóm đối tượng cụ thể. Nhóm đầu tiên là những người chưa từng mắc bệnh và chưa được tiêm vắc xin phòng Varicella Zoster. Khi tiếp xúc với nguồn lây trong gia đình hay nơi làm việc, khả năng nhiễm bệnh của nhóm này là rất cao.

Nhóm nguy cơ tiếp theo bao gồm phụ nữ mang thai, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy giảm do mắc các bệnh lý nền như HIV, ung thư, hoặc đang sử dụng thuốc suy giảm miễn dịch kéo dài. Ngoài ra, những người làm việc trong môi trường đông đúc như giáo viên, nhân viên y tế hay người sống tại các khu tập thể cũng có tần suất tiếp xúc với mầm bệnh cao hơn bình thường. Khi nhiễm virus, các đối tượng này thường có nguy cơ diễn tiến nặng hơn.

Biến chứng nguy hiểm khi người lớn bị thủy đậu

So với trẻ em, người lớn mắc bệnh thủy đậu thường có biểu hiện sốt cao hơn, mụn nước xuất hiện nhiều hơn và nguy cơ gặp biến chứng cao gấp nhiều lần. Một trong những biến chứng phổ biến và nguy hiểm nhất ở người lớn là viêm phổi do thủy đậu. Biến chứng này có thể gây khó thở, đau ngực, ho ra máu và suy hô hấp cấp nếu không được phát hiện kịp thời.

Bên cạnh đó, các tổn thương mụn nước vỡ ra rất dễ bị nhiễm trùng da do vi khuẩn, dẫn đến nguy cơ để lại sẹo lõm hoặc nhiễm trùng máu. Virus cũng có thể xâm nhập gây viêm não, viêm màng não, tổn thương thần kinh hoặc viêm gan. Đối với phụ nữ mang thai, nhiễm thủy đậu trong thai kỳ còn gây rủi ro sảy thai, dị tật bẩm sinh cho thai nhi hoặc thủy đậu sơ sinh nguy hiểm.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm thủy đậu hiệu quả

Tiêm vắc xin phòng thủy đậu là biện pháp hiệu quả và an toàn nhất để bảo vệ người trưởng thành khỏi nguy cơ mắc bệnh và biến chứng. Người lớn chưa có miễn dịch nên chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm đủ lịch vắc xin. Ngoài ra, việc duy trì thói quen vệ sinh cá nhân cũng đóng vai trò rất quan trọng trong phòng bệnh.

Khi trong gia đình hoặc cơ quan có người mắc bệnh, cần cách ly người bệnh tại phòng riêng thoáng khí cho đến khi các nốt mụn nước đóng vảy hoàn toàn. Mọi người nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, tránh dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, cốc uống nước, chăn gối với người bệnh. Việc đeo khẩu trang y tế và thường xuyên lau dọn, khử khuẩn bề mặt đồ vật cũng giúp giảm nguy cơ lây lan virus.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất giáo dục sức khỏe tổng quan, không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Người đọc không tự ý mua thuốc điều trị, tự dùng thuốc kháng virus hay áp dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh thủy đậu hoặc có yếu tố tiếp xúc nguy cơ cao, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa khám và tư vấn phương án xử trí phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.

Tóm tắt

Thủy đậu hoàn toàn có thể lây sang người lớn và thường gây biến chứng nặng nề hơn so với trẻ em. Việc nhận diện đúng các nhóm nguy cơ cao và đường lây truyền giúp người trưởng thành chủ động phòng ngừa. Tiêm vắc xin phòng bệnh kết hợp với giữ gìn vệ sinh cá nhân và cách ly nguồn lây là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe bản thân cũng như cộng đồng.