Bệnh thận đái tháo đường: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Tổng quan về bệnh thận đái tháo đường

Bệnh thận đái tháo đường, trong thuật ngữ y khoa còn gọi là bệnh cầu thận do đái tháo đường, là một trong những biến chứng mạn tính nghiêm trọng và phổ biến nhất của bệnh đái tháo đường. Mỗi quả thận của con người chứa khoảng một triệu đơn vị lọc chức năng siêu nhỏ gọi là nephron. Mỗi nephron bao gồm một cầu thận với mạng lưới mao mạch dày đặc làm nhiệm vụ lọc bỏ các độc chất chuyển hóa, chất thải và lượng nước dư thừa ra khỏi cơ thể qua nước tiểu, đồng thời giữ lại các phân tử protein và tế bào máu quan trọng trong lòng mạch.

Tình trạng tăng đường huyết mạn tính không được kiểm soát tốt sẽ làm biến đổi cấu trúc màng đáy cầu thận, kích thích tăng sinh chất nền gian mạch và gây xơ hóa cầu thận tiến triển. Hậu quả là hàng rào lọc bị phá hủy dần, khiến phân tử albumin vốn có kích thước lớn bị thoát ra ngoài theo nước tiểu. Quá trình này không chỉ làm suy giảm chức năng lọc máu của thận mà còn thúc đẩy phản ứng viêm và xơ hóa ống thận mô kẽ lan tỏa.

Theo các ghi nhận y khoa, bệnh thận đái tháo đường chiếm tỷ lệ đáng kể ở cả bệnh nhân đái tháo đường type 1 và đái tháo đường type 2. Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn tới hội chứng thận hư thứ phát ở người trưởng thành và là lý do phổ biến nhất khiến người bệnh rơi vào suy thận giai đoạn cuối tại nhiều quốc gia. Diễn tiến tự nhiên của bệnh thường kéo dài qua nhiều năm, bắt đầu từ giai đoạn tăng mức lọc cầu thận, chuyển sang xuất hiện vi đạm niệu ngắt quãng, đạm niệu đại thể dai dẳng và cuối cùng là suy giảm độ lọc cầu thận ước tính không hồi phục.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Cơ chế bệnh sinh và nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bệnh thận đái tháo đường là sự tương tác phức tạp giữa các rối loạn chuyển hóa, huyết động và biến đổi cấu trúc do tình trạng tăng glucose máu mạn tính gây ra. Khi lượng đường trong máu liên tục ở mức cao, các phân tử đường sẽ gắn kết không thuận nghịch với các protein và lipid nội sinh để tạo thành các sản phẩm glycat hóa bền vững. Các hợp chất này tích tụ và lắng đọng tại màng đáy mao mạch cũng như chất nền gian mạch cầu thận, kích hoạt quá trình oxy hóa tế bào, giải phóng các chất trung gian gây viêm và các yếu tố tăng trưởng thúc đẩy xơ hóa mô kẽ thận.

Đồng thời, tăng áp lực lọc nội cầu thận là một yếu tố huyết động then chốt thúc đẩy tổn thương thận. Dưới tác động kích hoạt của hệ thống renin-angiotensin-aldosterone cục bộ, tình trạng giãn tiểu động mạch đến kết hợp với sự co thắt tiểu động mạch đi làm tăng áp lực thủy tĩnh bên trong các búi mao mạch cầu thận. Tình trạng căng giãn cơ học liên tục này làm biến dạng cấu trúc tế bào có chân, phá vỡ hàng rào lọc điện tích và kích thước, dẫn tới xơ cứng cầu thận dạng nốt đặc trưng. Tăng huyết áp đi kèm đóng vai trò như một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm: vừa là hậu quả của tình trạng giữ muối nước và xơ cứng mạch máu thận, vừa là nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy tổn thương thận tiến triển nhanh chóng hơn.

Bên cạnh hai yếu tố cốt lõi là kiểm soát đường huyết kém và huyết áp tăng cao, nhiều yếu tố nguy cơ khác cũng thúc đẩy sự khởi phát và làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận:

Thời gian mắc bệnh đái tháo đường kéo dài: Người bệnh có tiền sử đái tháo đường trên năm năm có tỷ lệ bắt đầu xuất hiện tổn thương cầu thận gia tăng đáng kể so với người mới được chẩn đoán.

Tiền sử gia đình: Yếu tố di truyền đóng góp một phần vào tính nhạy cảm của cầu thận trước các tổn thương mạch máu do tăng đường huyết, đặc biệt ở gia đình có người thân mắc bệnh thận mạn hoặc bệnh tim mạch sớm.

Rối loạn lipid máu: Nồng độ cholesterol xấu và triglyceride tăng cao gây lắng đọng mỡ tại các tiểu động mạch thận, góp phần làm xơ vữa mạch máu và tổn thương cấu trúc tế bào thận.

Chế độ dinh dưỡng dư thừa đạm: Việc tiêu thụ lượng protein quá mức làm tăng gánh nặng lọc qua cầu thận, tạo ra nhiều chất chuyển hóa chứa nitơ và phốt pho khiến thận phải làm việc quá tải trong thời gian dài.

Hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động: Khói thuốc chứa nhiều độc chất làm co thắt mạch máu thận, tổn thương lớp nội mô mao mạch và làm tăng tốc độ bài tiết albumin qua nước tiểu.

Sử dụng thuốc có độc tính với thận: Tự ý sử dụng các loại thuốc giảm đau kháng viêm không steroid, thuốc đông y không rõ nguồn gốc hoặc kháng sinh độc thận có thể kích hoạt tổn thương thận cấp tính trên nền bệnh thận mạn tính sẵn có.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Biểu hiện lâm sàng của bệnh thận đái tháo đường thay đổi rõ rệt theo từng giai đoạn phát triển của bệnh, từ trạng thái hoàn toàn không có triệu chứng cho đến hội chứng urê máu cao đe dọa tính mạng.

Dấu hiệu ở giai đoạn sớm và thể tiềm ẩn:

• Trong những năm đầu tiên của quá trình tổn thương thận, người bệnh hầu như không cảm nhận thấy bất kỳ sự bất thường nào về mặt thể chất. Thể tích nước tiểu, màu sắc và cảm giác đi tiểu vẫn hoàn toàn bình thường. Dấu hiệu thực thể duy nhất tại thời điểm này là sự xuất hiện của vi đạm niệu (microalbumin niệu), tức lượng đạm rò rỉ rất nhỏ mà mắt thường không thể quan sát được và chỉ có thể phát hiện qua xét nghiệm hóa sinh nước tiểu chuyên biệt.

Triệu chứng thường gặp khi bệnh bước vào giai đoạn toàn phát:

Khi chức năng lọc của màng đáy cầu thận bị tổn thương nặng nề hơn, protein niệu đại thể xuất hiện, người bệnh sẽ bắt đầu nhận thấy các biểu hiện rõ ràng:

• Nước tiểu sủi bọt nhiều bọt nhỏ li ti, bọt lâu tan, giống như bọt xà phòng hoặc lòng trắng trứng đánh bông, là biểu hiện trực tiếp của tình trạng thất thoát một lượng lớn đạm qua nước tiểu.
• Phù giữ nước: Phù thường xuất hiện ban đầu ở vùng mi mắt vào buổi sáng sau khi thức dậy, sau đó lan xuống hai chi dưới gây phù mu bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. Khi dùng ngón tay ấn mạnh vào vùng da trên xương chày sẽ để lại vết lõm rõ rệt, lâu hồi phục.
• Huyết áp tăng cao khó kiểm soát: Huyết áp dao động bất thường hoặc tăng vọt dù vẫn đang dùng thuốc hạ áp theo đơn thông thường.

Các dấu hiệu cảnh báo tiến triển nặng và suy thận giai đoạn cuối:

Khi tốc độ lọc cầu thận sụt giảm nghiêm trọng, các chất độc chuyển hóa như urê và creatinine tích tụ trong máu sẽ gây ra hội chứng suy thận mạn tiến triển:

• Mệt mỏi suy nhược kiệt quệ kéo dài, cảm giác lờ đờ, khó tập trung do thiếu máu thiếu chất kích thích sinh hồng cầu từ thận.
• Rối loạn tiêu hóa: Chán ăn, cảm giác có vị kim loại khó chịu trong miệng, hơi thở có mùi amoniac, buồn nôn hoặc nôn ói tái diễn nhiều lần.
• Ngứa ngáy dữ dội toàn thân và khô da do lắng đọng tinh thể urê và rối loạn cân bằng canxi-phốt pho.
• Khó thở khi gắng sức hoặc khó thở khi nằm đầu thấp do tình trạng quá tải dịch tuần hoàn gây phù phổi cấp ứ huyết.

Điểm dễ nhầm lẫn trong thực tế lâm sàng:

• Nhiều người bệnh thường nhầm lẫn hiện tượng sủi bọt nước tiểu do tiểu mạnh hoặc tiểu rắt với dấu hiệu rò rỉ protein niệu. Mặt khác, các triệu chứng mệt mỏi, giảm sút vị giác và chuột rút ban đêm thường dễ bị ngộ nhận là do tác dụng phụ của thuốc hạ đường huyết hoặc sự mệt mỏi tuổi tác thông thường, dẫn đến việc bỏ lỡ thời điểm can thiệp điều trị hiệu quả nhất.

Chẩn đoán

Chẩn đoán bệnh thận đái tháo đường đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa việc khai thác tiền sử bệnh học, thăm khám lâm sàng toàn diện và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng có độ nhạy cao. Do bệnh khởi phát âm thầm, việc chủ động tầm soát định kỳ đóng vai trò quyết định trong việc phát hiện bệnh từ giai đoạn chưa có triệu chứng.

Xét nghiệm định lượng albumin niệu:

• Đây là phương pháp quan trọng và nhạy bén nhất để tầm soát sớm tổn thương thận. Bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm tỷ số albumin trên creatinine trong mẫu nước tiểu ngẫu nhiên buổi sáng (chỉ số UACR) hoặc thu thập nước tiểu trong 24 giờ. Khi kết quả UACR nằm trong khoảng từ 30 đến 300 mg/g, người bệnh được xác định có vi đạm niệu. Nếu chỉ số này vượt quá 300 mg/g, bệnh đã tiến triển sang giai đoạn đạm niệu đại thể. Để đảm bảo tính chính xác, bác sĩ cần yêu cầu thực hiện lặp lại xét nghiệm này ít nhất hai đến ba lần trong vòng ba đến sáu tháng nhằm loại trừ các yếu tố gây dương tính giả như nhiễm trùng đường tiểu, sốt cao, suy tim hoặc gắng sức thể lực mạnh gần thời điểm lấy mẫu.

Đánh giá chức năng thận qua xét nghiệm máu:

• Định lượng nồng độ creatinine và urê huyết thanh giúp bác sĩ tính toán tốc độ lọc cầu thận ước tính (chỉ số eGFR) dựa trên các công thức chuẩn hóa theo tuổi tác, giới tính và thể trạng. Chỉ số eGFR phản ánh mức độ suy giảm khả năng lọc chất thải của thận và là căn cứ chính để phân chia các giai đoạn của bệnh thận mạn tính từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 5.

Các thăm dò cận lâm sàng bổ trợ:

• Siêu âm hệ tiết niệu hai bên được chỉ định nhằm quan sát kích thước, hình thái nhu mô thận và loại trừ các bệnh lý gây tắc nghẽn đường dẫn niệu như sỏi thận hoặc u xơ tiền liệt tuyến. Trong bệnh thận đái tháo đường giai đoạn sớm, kích thước thận có thể to hơn bình thường do phì đại cầu thận, sau đó teo nhỏ dần ở giai đoạn muộn.
• Ngoài ra, bác sĩ chuyên khoa mắt thường tiến hành soi đáy mắt kiểm tra tổn thương võng mạc đái tháo đường. Do cùng chung cơ chế tổn thương mạch máu nhỏ, sự hiện diện của bệnh võng mạc đái tháo đường là một bằng chứng gián tiếp có giá trị củng cố cho chẩn đoán bệnh thận đái tháo đường.

Sinh thiết thận chỉ được đặt ra trong những trường hợp không điển hình, chẳng hạn như đạm niệu tăng quá nhanh đột ngột, có hồng cầu biến dạng trong nước tiểu, bệnh nhân không có tổn thương võng mạc đi kèm hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bệnh cầu thận nguyên phát khác kết hợp.

Các giai đoạn tiến triển lâm sàng của bệnh thận đái tháo đường

Bệnh thận đái tháo đường không diễn ra đột ngột mà phát triển tuần tự qua năm giai đoạn lâm sàng điển hình theo thời gian mắc bệnh. Ở giai đoạn 1, thận có hiện tượng phì đại và tăng mức lọc cầu thận trên mức bình thường nhưng chưa có tổn thương cấu trúc vĩnh viễn. Bước sang giai đoạn 2, cấu trúc màng đáy cầu thận bắt đầu dày lên và chất nền gian mạch mở rộng, tuy nhiên lượng albumin bài tiết qua nước tiểu khi nghỉ ngơi vẫn nằm trong giới hạn cho phép.

Giai đoạn 3 được coi là giai đoạn bệnh thận đái tháo đường chớm phát hay giai đoạn vi đạm niệu. Lúc này, lượng albumin niệu dao động trong khoảng từ 30 đến 300 mg/g creatinine, huyết áp có xu hướng bắt đầu tăng nhẹ. Đây là mốc thời gian mang tính quyết định nhất vì các biện pháp can thiệp y khoa tích cực có thể giúp đảo ngược hoặc làm chậm đáng kể quá trình xơ hóa.

Giai đoạn 4 là giai đoạn bệnh thận đái tháo đường rõ rệt với sự xuất hiện của đạm niệu đại thể vượt mức 300 mg/g creatinine, kèm theo sự sụt giảm dần của độ lọc cầu thận và tăng huyết áp khó khống chế. Cuối cùng, giai đoạn 5 là suy thận giai đoạn cuối, khi độ lọc cầu thận giảm xuống dưới 15 ml/phút/1.73m2, thận mất khả năng duy trì cân bằng nước, điện giải và bài tiết chất độc, bắt buộc phải chỉ định điều trị thay thế thận.

Những biến chứng nguy hiểm thứ phát của bệnh thận đái tháo đường

Bên cạnh việc dẫn tới tình trạng suy thận giai đoạn cuối phải phụ thuộc vào máy chạy thận nhân tạo hoặc ghép tạng, bệnh thận đái tháo đường còn gây ra hàng loạt biến chứng toàn thân nghiêm trọng đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người bệnh.

Biến chứng tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở bệnh nhân mắc bệnh thận đái tháo đường. Sự kết hợp giữa tăng huyết áp thứ phát, rối loạn lipid máu, tổn thương xơ vữa mạch máu lan tỏa và tình trạng viêm mạn tính làm tăng gấp nhiều lần nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ não và bệnh động mạch ngoại biên. Hiện tượng giữ muối và nước quá mức cũng làm khởi phát hoặc làm nặng thêm tình trạng suy tim sung huyết và phù phổi cấp.

Ngoài ra, khi thận bị suy giảm chức năng sản xuất hormone erythropoietin, người bệnh sẽ mắc phải tình trạng thiếu máu mạn tính khó hồi phục, dẫn tới thiếu oxy cung cấp cho các mô và cơ quan trong toàn bộ cơ thể. Tình trạng rối loạn chuyển hóa khoáng chất và xương do giảm bài tiết phốt pho và giảm hoạt hóa vitamin D tại thận làm xương trở nên giòn, dễ gãy và lắng đọng canxi tại các thành mạch máu. Người bệnh cũng dễ rơi vào trạng thái suy giảm miễn dịch, làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp, nhiễm trùng da và nhiễm trùng huyết nguy hiểm.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu cốt lõi trong xử trí và quản lý bệnh thận đái tháo đường không phải là chữa khỏi hoàn toàn mà là bảo tồn tối đa chức năng thận còn lại, làm chậm tốc độ suy giảm mức lọc cầu thận, giảm lượng đạm bài tiết qua nước tiểu và phòng ngừa các biến chứng tim mạch đi kèm. Kế hoạch điều trị luôn mang tính cá thể hóa cao, do bác sĩ chuyên khoa nội tiết phối hợp cùng bác sĩ chuyên khoa thận – tiết niệu thiết lập dựa trên từng giai đoạn bệnh cụ thể.

Kiểm soát chặt chẽ đường huyết:

• Việc duy trì nồng độ glucose trong máu ở mức mục tiêu an toàn giúp hạn chế hình thành thêm các sản phẩm glycat hóa phá hủy màng đáy cầu thận. Tùy thuộc vào thể trạng, tuổi tác và mức độ suy giảm độ lọc cầu thận, bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp bằng thuốc uống hoặc tiêm insulin. Cần lưu ý rằng khi chức năng thận suy giảm, sự đào thải của insulin và một số thuốc hạ đường huyết qua thận sẽ chậm lại, làm tăng nguy cơ hạ đường huyết đột ngột. Do đó, người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn tái khám để bác sĩ kịp thời điều chỉnh nhóm thuốc thích hợp.

Kiểm soát huyết áp và giảm áp lực lọc cầu thận:

• Huyết áp cần được kiểm soát đạt mục tiêu chặt chẽ theo khuyến cáo chuyên khoa. Nhóm thuốc ức chế hệ thống renin-angiotensin (như thuốc ức chế men chuyển hoặc thuốc chẹn thụ thể angiotensin) thường được bác sĩ ưu tiên lựa chọn hàng đầu vì ngoài tác dụng hạ huyết áp, chúng còn có cơ chế làm giãn tiểu động mạch đi, từ đó làm giảm trực tiếp áp lực thủy tĩnh trong mao mạch cầu thận và giảm rò rỉ đạm niệu. Gần đây, các nhóm thuốc mới bảo vệ tim thận cũng được tích hợp vào phác đồ theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

Can thiệp dinh dưỡng y học:

• Chế độ ăn cần được điều chỉnh khoa học dưới sự tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng. Người bệnh cần giảm lượng muối ăn hàng ngày để hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm tình trạng phù nề. Đồng thời, lượng protein dung nạp vào cơ thể cần được kiểm soát ở mức vừa phải, tránh chế độ ăn quá giàu đạm nhằm hạn chế sinh chất độc nitơ gây quá tải cho thận. Ở các giai đoạn bệnh thận tiến triển, việc kiểm soát lượng kali và phốt pho trong khẩu phần ăn cũng trở nên bắt buộc để ngăn ngừa rối loạn nhịp tim và biến chứng xương khớp.

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch:

• Bác sĩ sẽ theo dõi và điều chỉnh rối loạn lipid máu, đồng thời hướng dẫn người bệnh bỏ hẳn thuốc lá và duy trì cân nặng hợp lý.

Các liệu pháp thay thế thận ở giai đoạn cuối:

• Khi bệnh tiến triển sang giai đoạn suy thận mạn giai đoạn cuối và chức năng thận suy kiệt không thể duy trì cân bằng nội môi, người bệnh sẽ được bác sĩ hội chẩn để chuẩn bị các phương pháp thay thế thận bao gồm lọc màng bụng (thẩm phân phúc mạc), chạy thận nhân tạo chu kỳ hoặc phẫu thuật ghép thận nhằm duy trì sự sống.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa bệnh thận đái tháo đường là một quá trình liên tục và chủ động, đòi hỏi sự kiên trì phối hợp giữa người bệnh và đội ngũ y tế. Đối với người đã mắc đái tháo đường, việc bảo vệ thận cần tập trung vào các biện pháp toàn diện sau:

Duy trì lối sống lành mạnh và dinh dưỡng khoa học:

• Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, tăng cường rau củ giàu chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế tối đa các loại thực phẩm chứa đường hấp thu nhanh, chất béo bão hòa. Giảm lượng muối tiêu thụ trong các bữa ăn hàng ngày, hạn chế các món chế biến sẵn, đồ đóng hộp hoặc đồ chấm mặn để giảm áp lực lên thành mạch máu và hệ thống lọc của thận. Không tiêu thụ quá nhiều đạm động vật vượt quá nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị của cơ thể.

Tập luyện thể dục thể thao đều đặn:

• Duy trì vận động thể chất vừa sức tối thiểu 30 phút mỗi ngày thông qua các hoạt động như đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe hoặc yoga. Hoạt động thể chất giúp tăng cường độ nhạy của tế bào với insulin, cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và huyết áp ở mức ổn định.

Kiểm soát cân nặng và từ bỏ các thói quen có hại:

• Duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức hợp lý nhằm hạn chế nguy cơ tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu kèm theo. Tuyệt đối không hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động, đồng thời hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia và các thức uống có cồn.

Sử dụng thuốc thận trọng và an toàn:

• Không bao giờ tự ý mua và sử dụng các loại thuốc giảm đau kháng viêm không kê đơn, kháng sinh liều cao hoặc các loại thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc xuất xứ. Nhiều hoạt chất trong các sản phẩm này có độc tính trực tiếp lên tế bào ống thận và có thể kích hoạt suy thận cấp tính.

Tầm soát định kỳ chức năng thận:

• Người mắc đái tháo đường type 2 nên bắt đầu xét nghiệm tầm soát vi đạm niệu và kiểm tra chỉ số eGFR ngay tại thời điểm được chẩn đoán, sau đó duy trì định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Người mắc đái tháo đường type 1 nên bắt đầu tầm soát sau 5 năm kể từ khi phát hiện bệnh và lặp lại hàng năm.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Người bệnh đái tháo đường cần chủ động thăm khám định kỳ theo đúng lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi sát chức năng thận. Tuy nhiên, nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau đây, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời:

Các dấu hiệu cần đi khám sớm:

• Nước tiểu xuất hiện bọt nhiều bất thường, bọt dày đặc và lâu tan kéo dài qua nhiều ngày.
• Xuất hiện tình trạng sưng phù ở mi mắt, bàn chân, mắt cá chân hoặc cẳng chân, tăng cân nhanh chóng không rõ lý do do ứ trệ dịch tuần hoàn.
• Huyết áp đo tại nhà liên tục ở mức cao hoặc dao động thất thường dù vẫn tuân thủ đơn thuốc đều đặn.
• Lượng nước tiểu trong ngày thay đổi rõ rệt, chẳng hạn như đi tiểu đêm nhiều lần liên tục hoặc lượng nước tiểu sụt giảm đáng kể.
• Cảm giác mệt mỏi kiệt sức không rõ nguyên nhân, ăn uống kém ngon miệng, buồn nôn hoặc ngứa ngáy da dai dẳng.

Các dấu hiệu nguy hiểm cần đến phòng cấp cứu ngay lập tức:

• Khó thở dữ dội, thở gấp gáp, cảm giác tức nặng ngực hoặc không thể nằm thẳng đầu do phù phổi cấp ứ huyết.
• Lượng nước tiểu giảm đột ngột dưới mức tối thiểu hoặc hoàn toàn không đi tiểu được trong suốt 24 giờ.
• Rối loạn ý thức, lơ mơ, ngủ gà, lú lẫn hoặc co giật do tích tụ nồng độ độc chất urê quá cao trong máu.
• Nôn ói dữ dội liên tục không thể dung nạp nước và thức ăn, dẫn tới mất nước và trụy tim mạch.

Lưu ý an toàn

Các thông tin y khoa được cung cấp trong bài viết này mang tính chất giáo dục sức khỏe cộng đồng và tham khảo tổng quan, hoàn toàn không thay thế cho việc chẩn đoán, tư vấn chuyên môn, kê đơn hoặc xây dựng phác đồ điều trị trực tiếp từ các bác sĩ có chuyên môn.

Mỗi cá nhân người bệnh đái tháo đường có cơ địa, tiền sử bệnh tật, mức độ tổn thương vi mạch và chức năng lọc cầu thận hoàn toàn khác nhau. Do đó, người bệnh tuyệt đối không được tự ý dựa vào các thông tin tham khảo để mua thuốc uống, tự ý tăng giảm liều lượng insulin hoặc ngừng sử dụng các thuốc huyết áp đã được bác sĩ chỉ định.

Đặc biệt, người bệnh cần hết sức cảnh giác trước các lời đồn thổi về các bài thuốc nam, thuốc lá cây gia truyền hay các phương pháp dân gian được quảng cáo là chữa khỏi dứt điểm suy thận hay phục hồi hoàn toàn thận hư. Việc sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ có thể chứa hàm lượng độc tố cao hoặc trộn lẫn tân dược giảm đau, gây tổn thương thận cấp tính và làm mất đi cơ hội vàng để bảo tồn chức năng thận của người bệnh.

Kết luận

Bệnh thận đái tháo đường là một biến chứng mạn tính nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và làm chậm tiến triển nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Tổn thương thận diễn ra âm thầm, do đó người bệnh đái tháo đường không nên chờ đợi cho đến khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng nặng như phù nề hay suy nhược mới đi kiểm tra.

Chìa khóa để bảo vệ thận một cách bền vững chính là sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh và đội ngũ y tế thông qua việc tuân thủ phác đồ điều trị, duy trì lối sống lành mạnh và thực hiện tầm soát định kỳ albumin niệu cùng độ lọc cầu thận. Khi chủ động chăm sóc và quản lý tốt các chỉ số sức khỏe của bản thân, người bệnh hoàn toàn có thể bảo tồn tối đa chức năng thận và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.