Bệnh quai bị có được tắm không và nên ăn gì để mau hồi phục?

Bệnh quai bị có được tắm không là gì?

Bệnh quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus quai bị gây ra, lây lan chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện gần. Triệu chứng đặc trưng và phổ biến nhất của bệnh là tình trạng sưng to, đau tức ở một hoặc cả hai bên tuyến nước bọt mang tai, khiến góc hàm phình to và biến dạng tạm thời, đi kèm các biểu hiện toàn thân như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ bắp và chán ăn. Mặc dù đa số các trường hợp quai bị có thể tự khỏi sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc tốt, bệnh vẫn có nguy cơ gây ra các biến chứng đáng lo ngại như viêm tinh hoàn ở nam giới sau tuổi dậy thì, viêm buồng trứng ở nữ giới hay viêm màng não vô khuẩn. Hiện nay bệnh quai bị chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu, do đó việc chăm sóc nâng đỡ thể trạng, giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ và duy trì dinh dưỡng hợp lý là những biện pháp quan trọng nhất giúp cơ thể nhanh chóng chiến thắng virus.

Người mắc bệnh quai bị có được tắm không và những lưu ý an toàn

Người mắc bệnh quai bị hoàn toàn có thể tắm rửa bình thường và không cần phải kiêng nước tuyệt đối như quan niệm truyền miệng trước đây. Việc giữ gìn vệ sinh cơ thể sạch sẽ giúp loại bỏ mồ hôi, bã nhờn và các vi khuẩn tích tụ trên da, mang lại cảm giác sảng khoái và ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng da thứ phát. Tuy nhiên, người bệnh cần tuân thủ những nguyên tắc cẩn trọng trong quá trình tắm rửa.

Cụ thể, người bệnh chỉ nên tắm bằng nước ấm với nhiệt độ vừa phải, tuyệt đối không tắm nước lạnh vì dễ gây co thắt mạch máu đột ngột hoặc khiến cơ thể bị nhiễm lạnh khi đang suy nhược. Thời gian tắm nên rút ngắn trong khoảng 5 đến 10 phút và phải thực hiện trong phòng kín gió, không để gió lùa trực tiếp. Ngay sau khi tắm xong, cần lau khô người nhanh chóng bằng khăn mềm sạch và mặc quần áo ấm thoáng mát. Trong trường hợp người bệnh đang sốt cao hoặc cơ thể quá mệt mỏi, người nhà có thể hỗ trợ dùng khăn ấm vắt ráo để lau người từng phần thay vì tắm bồn hay đứng dưới vòi hoa sen quá lâu.

Cách chăm sóc khoang miệng và vùng tuyến mang tai bị sưng đau

Tình trạng viêm nhiễm ở tuyến mang tai thường làm suy giảm lưu lượng nước bọt tiết ra, dẫn đến khô miệng và tạo điều kiện cho vi khuẩn cơ hội trong khoang miệng sinh sôi. Do đó, việc chăm sóc răng miệng cẩn thận là khâu rất cần thiết trong quá trình hồi phục. Người bệnh nên súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch sát khuẩn miệng dịu nhẹ sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ để làm sạch niêm mạc.

Khi vệ sinh răng, nên chọn bàn chải lông mềm và chải răng nhẹ nhàng để tránh gây tổn thương niêm mạc miệng đang nhạy cảm. Để giảm cảm giác căng tức khó chịu ở vùng mang tai bị sưng, người bệnh có thể áp dụng phương pháp chườm mát hoặc chườm ấm bằng khăn sạch đặt nhẹ lên góc hàm khoảng 10 đến 15 phút mỗi lần. Tuyệt đối không được bôi vôi, đắp lá cây thuốc nam chưa được kiểm chứng hay dán cao dán trực tiếp lên vùng sưng, vì những cách làm dân gian này dễ gây bỏng rát, viêm da tiếp xúc hoặc hoại tử mô dưới da.

Chế độ dinh dưỡng mềm lỏng giúp người bệnh quai bị mau hồi phục

Hiện tượng sưng đau góc hàm và khó há miệng khiến việc nhai nghiền thức ăn trở nên rất khó khăn, vì vậy thực đơn hàng ngày của người bệnh quai bị cần ưu tiên các món ăn mềm, lỏng và dễ tiêu hóa nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đủ calo và vi chất. Các món cháo loãng, súp dinh dưỡng nấu cùng thịt heo nạc băm nhỏ, ức gà xay nhuyễn, cá hồi hoặc trứng gà là lựa chọn rất thích hợp, giúp bổ sung chất đạm cần thiết cho quá trình sửa chữa tế bào mà không bắt cơ hàm phải hoạt động quá sức.

Bên cạnh đó, các loại rau củ mềm như bí đỏ, cà rốt, khoai tây hầm nhừ hay rau ngót xay nhỏ sẽ mang lại nguồn vitamin A, vitamin C và khoáng chất dồi dào để củng cố hệ thống miễn dịch. Người bệnh nên chia nhỏ khẩu phần thành 5 đến 6 bữa trong ngày thay vì ăn 3 bữa lớn để giảm áp lực cho dạ dày. Ngoài ra, việc uống nhiều nước lọc ấm, nước canh rau củ thanh đạm hoặc nước ép hoa quả có vị ngọt dịu sẽ giúp bù dịch hiệu quả, ngăn ngừa mất nước do sốt và hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố tốt hơn.

Những thực phẩm và thói quen sinh hoạt cần kiêng cữ khi mắc quai bị

Để bảo vệ tuyến nước bọt đang tổn thương và tránh làm cơn đau nhức trở nên dữ dội hơn, người bệnh cần kiêng tuyệt đối các thực phẩm có vị chua đậm như chanh, quất, bưởi chua, xoài xanh, cóc hoặc các món dưa chua, cà muối ngâm giấm. Vị chua là tác nhân kích thích phản xạ tiết nước bọt mạnh nhất, làm cho các nang tuyến nước bọt đang phù nề bị căng phồng và co bóp đột ngột, gây ra những cơn đau quặn buốt góc hàm.

Người bệnh cũng nên hạn chế ăn đồ nếp như xôi nếp, bánh chưng vì chúng gây dẻo dính khó nuốt và dễ gây đầy hơi. Đồng thời, cần tránh các loại thức ăn khô cứng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng chứa nhiều ớt tiêu, và không sử dụng các chất kích thích như rượu bia, cà phê, nước ngọt có ga. Về mặt sinh hoạt, người bệnh cần dành nhiều thời gian nghỉ ngơi yên tĩnh tại giường, hạn chế chạy nhảy hay vận động thể lực nặng, đặc biệt là các bạn nam để phòng ngừa áp lực lên vùng bìu và giảm thiểu nguy cơ biến chứng viêm tinh hoàn.

Lưu ý an toàn

Các biện pháp vệ sinh thân thể và điều chỉnh dinh dưỡng tại nhà chỉ mang tính chất hỗ trợ nâng đỡ thể trạng và làm dịu triệu chứng, hoàn toàn không thay thế được việc thăm khám và theo dõi y khoa. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc kháng sinh để uống vì kháng sinh không có tác dụng đối với virus quai bị. Nếu xuất hiện các triệu chứng cảnh báo nguy hiểm như sốt cao kéo dài không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt thông thường, đau đầu dữ dội, buồn nôn, cổ cứng, li bì, hoặc nam giới bị sưng đau một bên tinh hoàn, cần đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa truyền nhiễm để được bác sĩ xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Người mắc bệnh quai bị hoàn toàn không cần kiêng tắm gội tuyệt đối mà nên tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió để giữ sạch cơ thể. Việc kết hợp thói quen vệ sinh thân thể an toàn cùng một chế độ ăn uống mềm lỏng, giàu dưỡng chất và tuân thủ nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp làm dịu cảm giác khó chịu ở tuyến mang tai, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả và giúp người bệnh mau chóng bình phục sức khỏe hoàn toàn.