Bệnh nấm da có lây không và biện pháp ngăn ngừa lây nhiễm

Bệnh nấm da có lây không?

Bệnh nấm da hình thành do sự phát triển quá mức của các loài vi nấm vi mô trên lớp thượng bì của da, móng hoặc tóc. Các chủng vi nấm thường gặp nhất thuộc nhóm vi nấm sợi Dermatophytes, ngoài ra còn có vi nấm men Candida và vi nấm Malassezia gây ra các thể bệnh như nấm da thân, nấm da chân, nấm da đầu hoặc lang ben.

Vi nấm phát triển mạnh trong môi trường nóng, ẩm ướt, nhiều mồ hôi và ở những vùng da có sự ma sát thường xuyên. Những người có hệ miễn dịch suy giảm, người bị đái tháo đường, hoặc người có thói quen mặc quần áo chật chội, ẩm ướt là những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Mặc dù tổn thương nấm da phần lớn không gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng, nhưng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể lan rộng toàn thân, gây ngứa ngáy dữ dội, lây nhiễm cho người xung quanh và dẫn đến nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn trên các vùng da bị tổn thương.

Các con đường lây nhiễm bệnh nấm da thường gặp

Bệnh nấm da có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau trong đời sống hằng ngày. Con đường phổ biến nhất là tiếp xúc trực tiếp da với da giữa người mang bệnh và người khỏe mạnh, chẳng hạn như qua ôm chạm, nắm tay hoặc khi tham gia các hoạt động thể thao có sự va chạm cơ thể.

Con đường lây nhiễm thứ hai là tiếp xúc gián tiếp qua các bề mặt và vật dụng cá nhân bị dính bào tử nấm. Việc dùng chung khăn tắm, quần áo, chăn mền, giày dép, lược hoặc nón bảo hiểm với người bệnh tạo điều kiện cho vi nấm bám dính và tấn công lên da người sử dụng sau. Ngoài ra, vi nấm còn tồn tại ở những môi trường công cộng ẩm ướt như sàn nhà tắm chung, bể bơi, phòng tập thể dục hoặc phòng xông hơi.

Một con đường khác là lây truyền từ động vật sang người. Các sinh vật nuôi trong nhà như chó, mèo, thỏ nếu bị nhiễm vi nấm Dermatophytes có thể truyền bào tử nấm sang người chủ khi vuốt ve hoặc ôm bế. Cuối cùng, một số loài nấm sống trong đất ẩm cũng có thể lây sang người khi làm vườn hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất mà không có đồ bảo hộ.

Biện pháp vệ sinh cá nhân nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm nấm da

Duy trì thói quen vệ sinh cá nhân đúng cách là nền tảng quan trọng nhất để ngăn ngừa bào tử nấm xâm nhập và phát triển trên da. Bạn nên tắm rửa hằng ngày bằng nước sạch và xà phòng thích hợp, đặc biệt là sau khi vận động nhiều mồ hôi hoặc tiếp xúc với môi trường bụi bẩn. Sau khi tắm hoặc bơi lội, cần lau khô hoàn toàn cơ thể bằng khăn sạch, chú ý các vùng da có nếp gấp như kẽ ngón chân, nách, bẹn và dưới ngực.

Tuyệt đối không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, quần áo lót, tất chân, lược chải tóc hoặc đồ cắt móng tay với người khác. Quần áo và khăn nên được giặt sạch, phơi khô trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt các bào tử vi nấm còn sót lại.

Nên chọn trang phục làm từ chất liệu cotton thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt và thay quần áo lót hằng ngày. Đối với giày dép, hãy giữ cho bên trong giày luôn khô ráo, luân phiên thay đổi giày và đi tất sạch. Khi sử dụng các khu vực công cộng như bể bơi hoặc nhà tắm chung, hãy mang dép lê để tránh da chân tiếp xúc trực tiếp với mặt sàn ẩm ướt.

Cách kiểm soát và ngăn chặn lây nhiễm nấm da trong gia đình

Khi trong gia đình có thành viên được xác định mắc bệnh nấm da, việc áp dụng các biện pháp kiểm soát nguồn lây là vô cùng cần thiết để bảo vệ những thành viên còn lại. Người bệnh cần giặt riêng quần áo, khăn tắm và ga giường bằng nước nóng hoặc xà phòng sát khuẩn, sau đó phơi ở nơi có nhiều ánh nắng.

Tránh để người đang bị nhiễm nấm da chia sẻ giường ngủ hoặc dùng chung các chăn gối với người khỏe mạnh cho đến khi tổn thương da đã phục hồi hoàn toàn. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như sàn nhà tắm, ghế ngồi, thảm chùi chân và tay nắm cửa nên được vệ sinh, lau chùi định kỳ bằng các dung dịch làm sạch phù hợp.

Nếu phát hiện thú nuôi trong nhà có hiện tượng rụng lông, da nổi vảy đỏ hoặc ngứa ngáy, cần đưa thú cưng đến phòng khám thú y để được kiểm tra và xử lý vi nấm kịp thời. Đồng thời, mọi người trong gia đình nên rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với động vật hoặc vật dụng của người mắc bệnh.

Chăm sóc vùng da bị nấm đúng cách để hạn chế lây lan

Để tránh tình trạng vi nấm phát tán sang các vùng da lành khác trên cơ thể hoặc lây cho người xung quanh, người bệnh nấm da cần chú ý chăm sóc tổn thương theo đúng chỉ dẫn chuyên môn. Người bệnh tuyệt đối không gãi, cào hoặc chà xát mạnh lên vùng da bị tổn thương vì hành động này có thể làm trầy xước da, khiến vi nấm bám vào móng tay và lây sang vùng da khác, đồng thời làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn.

Hãy rửa tay sạch bằng xà phòng tiệt trùng ngay sau khi chạm vào vùng da bị bệnh hoặc sau khi thoa các sản phẩm chăm sóc da. Vùng da bị tổn thương cần được giữ sạch sẽ, khô thoáng và tránh băng kín trừ khi có hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Người bệnh nên tuân thủ đầy đủ liệu trình chăm sóc được bác sĩ tư vấn, không tự ý ngưng sử dụng các sản phẩm hỗ trợ hoặc bôi các loại lá cây, hóa chất lạ lên da khi chưa có sự xác nhận an toàn từ nhân viên y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định y khoa từ bác sĩ chuyên khoa da liễu. Biểu hiện của bệnh nấm da có thể dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý da liễu khác như chàm, vẩy nến hay viêm da tiếp xúc. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc, kê đơn hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng lên vùng da tổn thương. Khi có dấu hiệu bất thường trên da, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn giải pháp phù hợp.

Tóm tắt

Bệnh nấm da là tình trạng có tính lây nhiễm cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu chủ động duy trì thói quen vệ sinh cá nhân sạch sẽ và không dùng chung đồ dùng cá nhân. Việc phát hiện sớm tổn thương da và chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa da liễu sẽ giúp điều trị hiệu quả, an toàn và hạn chế tối đa nguy cơ lây lan cho những người xung quanh.