Bệnh lao phổi có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bệnh lao phổi là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis gây ra, chủ yếu tấn công vào phổi nhưng có thể điều trị thành công. Câu trả lời cho thắc mắc bệnh lao phổi có chữa được không là hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu người bệnh được phát hiện kịp thời và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
Tuy nhiên, hiệu quả hồi phục phụ thuộc rất lớn vào tính kỷ luật của người bệnh trong suốt quá trình dùng thuốc. Việc tự ý ngưng thuốc hoặc uống ngắt quãng có thể khiến vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc, khiến bệnh trở nên phức tạp và thời gian điều trị kéo dài hơn rất nhiều.
Bệnh lao phổi có chữa được không là gì?
Lao phổi là dạng lao phổ biến nhất trong các thể bệnh lao, lây truyền qua đường không khí khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ vi khuẩn ra môi trường bên ngoài. Vi khuẩn lao khi xâm nhập vào phế nang sẽ gây ra các tổn thương viêm, hoại tử bã đậu và tạo thành các hang lao trong nhu mô phổi.
Mặc dù lao phổi từng là căn bệnh nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao, nhưng với sự phát triển của y học hiện đại và các nhóm thuốc kháng lao chuyên đặc trị, căn bệnh này đã được kiểm soát hiệu quả. Đa số các trường hợp mắc bệnh lao phổi thông thường đều có thể bình phục hoàn toàn sau một liệu trình điều trị phối hợp thuốc có giám sát y tế, giúp tiêu diệt sạch mầm bệnh và phục hồi chức năng thông khí của phổi.
Khả năng chữa khỏi và thời gian điều trị bệnh lao phổi
Phần lớn các trường hợp mắc bệnh lao phổi lần đầu, chưa kháng thuốc đều có tiên lượng hồi phục rất tốt. Người bệnh thường được chỉ định phác đồ điều trị chuẩn kết hợp nhiều loại kháng sinh kháng lao trong thời gian tối thiểu sáu tháng, chia làm hai giai đoạn gồm giai đoạn tấn công và giai đoạn duy trì.
Giai đoạn tấn công thường kéo dài hai đến ba tháng đầu nhằm tiêu diệt nhanh chóng số lượng lớn vi khuẩn lao, làm giảm triệu chứng sốt nhẹ, ho có đờm và hạn chế nguy cơ lây lan mầm bệnh ra cộng đồng. Giai đoạn duy trì tiếp theo kéo dài khoảng bốn tháng nhằm tiêu diệt nốt những vi khuẩn còn tồn tại dai dẳng trong ổ tổn thương, ngăn ngừa tối đa nguy cơ bệnh bùng phát trở lại. Nếu bệnh nhân thuộc nhóm lao kháng thuốc hoặc có kèm các bệnh lý nền mạn tính, thời gian điều trị có thể kéo dài từ chín tháng đến hơn một năm tùy theo đánh giá cụ thể của bác sĩ.
Những nguyên tắc cốt lõi giúp điều trị lao phổi dứt điểm
Để chữa khỏi dứt điểm bệnh lao phổi và tránh biến chứng, người bệnh bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phối hợp thuốc, dùng đúng liều lượng, đúng giờ và đủ thời gian quy định. Do vi khuẩn lao có tốc độ sinh sản chậm và rất dễ thích nghi để kháng thuốc, việc chỉ dùng một loại thuốc đơn độc là hoàn toàn không được phép.
Bên cạnh đó, người bệnh cần uống thuốc đều đặn hàng ngày theo hướng dẫn của nhân viên y tế, không được tự ý giảm liều hoặc bỏ bữa thuốc khi cảm thấy cơ thể khỏe khoắn hơn. Rất nhiều trường hợp thất bại trong điều trị hoặc chuyển sang thể lao đa kháng thuốc nguy hiểm bắt nguồn từ việc ngưng thuốc sớm khi thấy các triệu chứng ho, sốt giảm dần. Sự kiên trì và phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế chuyên khoa lao là chìa khóa then chốt quyết định kết quả chữa lành.
Yếu tố ảnh hưởng đến kết quả và nguy cơ tái phát lao phổi
Thời điểm phát hiện bệnh đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với khả năng phục hồi hoàn toàn của phổi. Khi bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tổn thương nhu mô phổi còn khu trú thì quá trình lành sẹo diễn ra thuận lợi, ít để lại di chứng xơ hóa phổi hay suy giảm chức năng hô hấp sau này.
Ngược lại, nếu người bệnh đến khám trễ, phổi đã xuất hiện các hang xơ lớn hoặc tràn dịch màng phổi thì thời gian điều trị sẽ kéo dài và cần thêm các can thiệp hỗ trợ. Ngoài ra, tình trạng miễn dịch của người bệnh, các bệnh lý đồng mắc như đái tháo đường, suy dinh dưỡng hoặc việc tiếp tục hút thuốc lá cũng làm chậm quá trình phục hồi. Ngay cả sau khi đã hoàn thành phác đồ và được kết luận khỏi bệnh, việc tái khám định kỳ theo lịch hẹn vẫn cần thiết để theo dõi sát sao nguy cơ tái nhiễm từ môi trường sống.
Chế độ chăm sóc và phòng ngừa lây nhiễm trong gia đình
Trong giai đoạn đầu điều trị khi vi khuẩn lao vẫn còn khả năng bài xuất ra đờm, người bệnh cần áp dụng các biện pháp cách ly phù hợp để bảo vệ người thân. Người bệnh nên đeo khẩu trang y tế khi tiếp xúc, che miệng bằng khăn giấy khi ho hoặc hắt hơi, đồng thời giữ phòng ngủ thông thoáng, đón nhiều ánh nắng mặt trời tự nhiên để tiêu diệt mầm bệnh tồn lưu trong không khí.
Song song đó, chế độ dinh dưỡng giàu năng lượng và protein là yếu tố hỗ trợ đắc lực giúp tái tạo mô phổi bị tổn thương. Bệnh nhân nên bổ sung thịt nạc, cá, trứng, sữa và các loại rau xanh giàu vitamin nhóm B, vitamin C nhằm nâng cao sức đề kháng. Tránh xa rượu bia và khói thuốc lá để giảm bớt gánh nặng chuyển hóa cho gan khi đang sử dụng các loại thuốc điều trị lao dài ngày.
Lưu ý an toàn
Các thuốc điều trị bệnh lao phổi có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn như mệt mỏi, phát ban da, buồn nôn, đau nhức khớp hoặc biến đổi men gan. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thêm các thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự dừng thuốc kháng lao khi gặp phản ứng phụ. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như vàng da, vàng mắt, nôn ói liên tục hoặc suy giảm thị lực, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ kiểm tra chức năng gan thận và điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Tóm tắt
Bệnh lao phổi hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu người bệnh chủ động thăm khám sớm và kiên trì tuân thủ trọn vẹn phác đồ điều trị được bác sĩ chỉ định. Giữ vững tinh thần lạc quan, xây dựng lối sống lành mạnh và thực hiện đúng các biện pháp phòng lây nhiễm sẽ giúp người bệnh sớm hồi phục sức khỏe và quay trở lại cuộc sống bình thường.
Nguồn tham khảo
- Proceedings of the 9th International Nursing Conference: Family Knowledge and Attitudes to Improve Medication Adherence in Patients with Pulmonary Tuberculosis
- Population Medicine: Tuberculosis-related knowledge, practices, perceived stigma and discrimination, and adherence to anti-tuberculosis medication among patients with tuberculosis
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bệnh lao phổi uống thuốc bao lâu thì hết lây nhiễm cho người khác?
Thông thường sau khoảng hai đến ba tuần dùng thuốc kháng lao liên tục và đúng phác đồ, số lượng vi khuẩn trong đờm giảm mạnh giúp giảm đáng kể nguy cơ lây lan. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần đeo khẩu trang và tái khám xét nghiệm đờm để bác sĩ xác nhận mức độ an toàn.
Đã chữa khỏi bệnh lao phổi thì có bị tái phát lại không?
Người đã khỏi bệnh vẫn có nguy cơ tái phát hoặc tái nhiễm vi khuẩn lao mới nếu hệ miễn dịch suy yếu hoặc tiếp xúc với nguồn lây. Duy trì lối sống lành mạnh, dinh dưỡng đầy đủ và khám định kỳ giúp phòng ngừa tái phát hiệu quả.
Người mắc bệnh lao phổi có cần kiêng cữ đồ ăn gì không?
Người bệnh không cần kiêng khem quá mức mà nên ăn uống đa dạng chất dinh dưỡng để mau hồi phục. Tuy nhiên, cần tuyệt đối tránh rượu bia, thuốc lá và chất kích thích vì chúng làm tăng độc tính của thuốc lên gan và cản trở hồi phục phổi.
Vì sao thấy cơ thể khỏe hơn vẫn phải tiếp tục uống thuốc lao?
Các triệu chứng thường thuyên giảm nhanh sau vài tuần đầu do đa số vi khuẩn bị ức chế, nhưng các vi khuẩn thể ngủ vẫn còn tồn tại sâu trong mô. Nếu ngừng thuốc sớm, số vi khuẩn này sẽ bùng phát trở lại và trở thành vi khuẩn kháng thuốc rất khó chữa.
Bị tác dụng phụ khi uống thuốc lao phổi nên xử trí thế nào?
Người bệnh không được tự ý bỏ thuốc hoặc tự mua thuốc khác uống bù. Hãy thông báo ngay cho bác sĩ điều trị để được đánh giá mức độ phản ứng phụ, làm xét nghiệm kiểm tra men gan và có hướng xử trí an toàn.
