Bệnh gout ăn ốc được không và những lưu ý dinh dưỡng cần biết

Bệnh gout ăn ốc được không?

Bệnh gout là một dạng viêm khớp chuyển hóa mạn tính, xảy ra do sự lắng đọng các tinh thể muối urat tại mô khớp và tổ chức quanh khớp khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao kéo dài. Quá trình chuyển hóa purin từ thực phẩm là một trong những nguồn sản sinh axit uric nội sinh đáng kể. Khi lượng axit uric được tạo ra vượt quá khả năng bài xuất của thận, nồng độ chất này sẽ tích tụ và dễ dàng kết tinh thành những tinh thể sắc nhọn gây phản ứng viêm cấp tính dữ dội. Do đó, kiểm soát nguồn purin đưa vào cơ thể qua đường ăn uống là mắt xích vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa biến chứng tổn thương khớp lâu dài.

Người mắc bệnh gout có nên ăn ốc hay không

Ốc bao gồm các loại ốc nước ngọt như ốc bươu, ốc nhồi, ốc vặn và các loại ốc biển đều chứa hàm lượng protein cùng nhiều khoáng chất như canxi, sắt, kẽm. Tuy nhiên, ốc cũng là nguồn thực phẩm chứa lượng nhân purin ở mức trung bình đến cao, dao động tùy thuộc vào từng chủng loại và môi trường sống.

Đối với người đang trong đợt viêm khớp gout cấp tính với các triệu chứng sưng, nóng, đỏ và đau buốt tại khớp, người bệnh cần kiêng ăn ốc hoàn toàn để tránh làm nồng độ axit uric tăng vọt khiến tình trạng viêm thêm trầm trọng. Khi bệnh ở giai đoạn mạn tính ổn định và chỉ số axit uric máu đã được kiểm soát tốt dưới ngưỡng mục tiêu, người bệnh có thể ăn một lượng nhỏ để thay đổi khẩu vị, khoảng một lần mỗi tháng với khối lượng không quá năm mươi đến một trăm gam thịt ốc. Khi chế biến, nên ưu tiên luộc hoặc hấp thanh nhạt, tránh xào nấu nhiều dầu mỡ cay nóng hoặc dùng kèm bia rượu.

Các nhóm thực phẩm người bệnh gout cần kiêng hoặc hạn chế

Để ngăn ngừa axit uric tăng cao và giảm tần suất tái phát cơn gout cấp, người bệnh cần chủ động cắt giảm các nhóm thực phẩm giàu nhân purin và chất kích thích.

Đầu tiên là thịt đỏ như thịt bò, thịt dê, thịt cừu và đặc biệt là nội tạng động vật như gan, thận, tim, lòng. Đây là những nguồn chứa mật độ purin rất cao. Thứ hai là các loại hải sản giáp xác và cá biển béo như tôm, cua, sò điệp, cá trích, cá thu, cá cơm gai. Người bệnh cũng nên hạn chế ăn nấm mầm, măng tây và giá đỗ với lượng lớn.

Đặc biệt, đồ uống chứa cồn như bia và rượu là tác nhân nguy hiểm hàng đầu vì vừa thúc đẩy tổng hợp axit uric, vừa ức chế sự bài tiết axit uric qua thận. Thức uống chứa nhiều đường fructose như nước ngọt có ga, nước ép đóng chai công nghiệp và thực phẩm chế biến sẵn nhiều dầu mỡ cũng cần loại bỏ khỏi khẩu phần hằng ngày.

Những thực phẩm có lợi nên bổ sung vào thực đơn hằng ngày

Xây dựng một chế độ dinh dưỡng lành mạnh với các thực phẩm ít purin giúp hỗ trợ thận đào thải axit uric và duy trì thể trạng dẻo dai cho người bệnh gout.

Người bệnh nên tăng cường các loại rau củ xanh giàu chất xơ và chất chống oxy hóa như cải xanh, bắp cải, dưa leo, bí xanh, cà rốt. Trái cây tươi giàu vitamin C tự nhiên như quả anh đào chua, ổi, dâu tây, cam, bưởi có tác dụng hỗ trợ hạ nồng độ axit uric huyết thanh thông qua việc tăng bài xuất qua đường tiết niệu. Sữa ít béo, sữa chua tách béo và các chế phẩm từ sữa là nguồn đạm an toàn đã được chứng minh giúp làm giảm nguy cơ bùng phát cơn gout.

Bên cạnh đó, uống đủ nước lọc mỗi ngày, khoảng hai đến hai phẩy năm lít nước tùy thể trạng, là biện pháp tự nhiên đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để pha loãng nước tiểu và thúc đẩy thận tống xuất axit uric dư thừa ra ngoài cơ thể.

Nguyên tắc sinh hoạt hỗ trợ kiểm soát bệnh gout ổn định

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm, lối sống khoa học là nền tảng giúp người bệnh chung sống hòa bình với bệnh gout. Người bệnh cần duy trì cân nặng hợp lý, tránh tình trạng thừa cân hoặc béo phì vì mỡ thừa làm giảm đào thải axit uric. Tuy nhiên, việc giảm cân cần diễn ra từ từ, tránh nhịn ăn cực đoan hoặc ăn kiêng quá mức vì sự phân giải mô mỡ đột ngột có thể làm tăng vọt thể ceton và axit uric trong máu.

Tập luyện thể dục thể thao đều đặn với các bộ môn nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, đạp xe giúp tăng cường lưu thông máu và giữ khớp linh hoạt. Tránh căng thẳng thần kinh kéo dài và thức khuya vì stress là một trong những yếu tố khởi phát cơn đau khớp cấp. Quan trọng nhất, người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ tại chuyên khoa cơ xương khớp để theo dõi sát nồng độ axit uric máu.

Lưu ý an toàn

Chế độ ăn uống đóng vai trò hỗ trợ kiểm soát nồng độ axit uric nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị dùng thuốc do bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp chỉ định. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hạ axit uric hoặc tự mua các loại thuốc giảm đau, chống viêm không rõ nguồn gốc khi xuất hiện cơn đau khớp cấp. Trước khi thay đổi lớn trong chế độ ăn hoặc sử dụng bất kỳ thực phẩm bổ sung nào, hãy tham khảo ý kiến chuyên môn từ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Tóm tắt

Tóm lại, người mắc bệnh gout nên hạn chế tối đa việc ăn ốc, nhất là trong các đợt bùng phát viêm khớp cấp. Việc kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng thanh đạm, uống nhiều nước, tập luyện điều độ và tuân thủ hướng dẫn điều trị y khoa sẽ giúp duy trì axit uric ở mức an toàn, bảo vệ khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.