Bệnh động kinh có nguy hiểm không và những ảnh hưởng sức khỏe cần biết

Bệnh động kinh có nguy hiểm không?

Động kinh xuất hiện khi mạng lưới nơ-ron thần kinh trong não phát tín hiệu điện hỗn loạn, làm gián đoạn sự điều khiển vận động, cảm giác và nhận thức của cơ thể. Bệnh không chỉ biểu hiện qua những cơn co cứng, co giật toàn thân mà còn có thể xuất hiện dưới dạng cơn vắng ý thức ngắn ngủi, mất tập trung vài giây hoặc co giật cục bộ một phần chi. Mặc dù bản thân từng cơn giật ngắn thường không đe dọa tử vong tức thì, việc để bệnh tái diễn thường xuyên có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cấu trúc não bộ, phản xạ tâm thần và tâm lý xã hội. Việc nhận diện rõ các nguy cơ tiềm ẩn và theo dõi y khoa chặt chẽ là cơ sở giúp bảo vệ an toàn cho người bệnh.

Các triệu chứng nhận diện cơn động kinh điển hình

Triệu chứng của bệnh động kinh rất đa dạng, tùy thuộc vào khu vực não phát sinh xung điện bất thường. Ở cơn co giật toàn thể, người bệnh thường ngã quỵ đột ngột, mất hoàn toàn ý thức, chân tay co cứng rồi giật giật nhịp nhàng, có thể kèm theo sùi bọt mép, cắn lưỡi hoặc rối loạn tiểu tiện. Sau khi cơn giật chấm dứt, người bệnh thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, đau đầu và lú lẫn tạm thời trước khi tỉnh táo trở lại.

Ở thể nhẹ hơn như cơn vắng ý thức hoặc động kinh cục bộ, dấu hiệu thường kín đáo và dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể đột ngột đứng sững, ánh mắt vô hồn trong vài giây, chép miệng hoặc lặp lại động tác vô nghĩa mà không hay biết. Nhận diện chính xác các biểu hiện này giúp người thân kịp thời hỗ trợ và cung cấp thông tin giá trị cho bác sĩ chẩn đoán.

Nguy cơ chấn thương và tai nạn do cơn co giật gây ra

Nguy cơ nguy hiểm lớn nhất đối với người mắc bệnh động kinh chính là các chấn thương thể chất xảy ra bất ngờ trong lúc lên cơn. Mất ý thức đột ngột khiến người bệnh không kịp phản xạ phòng vệ, dễ ngã đập đầu, gãy xương hoặc rách da. Rủi ro này tăng lên đặc biệt nghiêm trọng nếu cơn co giật xuất hiện khi người bệnh đang điều khiển phương tiện giao thông, làm việc trên cao, nấu ăn bên ngọn lửa hoặc vận hành máy móc công nghiệp.

Ngoài ra, đuối nước là tai nạn có tỷ lệ tử vong đáng lo ngại ở người bệnh động kinh. Ngay cả trong không gian gia đình như bồn tắm hay hồ bơi nông, việc mất tri giác dù chỉ trong thời gian ngắn cũng có thể dẫn đến ngạt nước nhanh chóng nếu không có người túc trực. Do đó, kiểm soát môi trường sinh hoạt là yếu tố sống còn để bảo đảm an toàn.

Tác động của bệnh động kinh đến nhận thức và sức khỏe tâm lý

Tần suất xuất hiện của các cơn co giật có mối liên hệ mật thiết đến chức năng thần kinh dài hạn. Nếu các cơn co giật kéo dài liên tục hoặc tái phát với mật độ dày đặc, các tế bào não có thể bị thiếu hụt oxy, dẫn đến suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và giảm hiệu suất học tập, làm việc. Trẻ nhỏ mắc động kinh không được kiểm soát có thể gặp khó khăn trong quá trình phát triển nhận thức và kỹ năng giao tiếp.

Bên cạnh tổn thương thể chất, gánh nặng tâm lý xã hội cũng là vấn đề đáng quan ngại. Sự lo âu thường trực về việc có thể lên cơn co giật ở nơi đông người khiến nhiều bệnh nhân tự ti, thu mình và dễ rơi vào trạng thái trầm cảm mạn tính. Sự cảm thông, đồng hành từ người thân và môi trường xung quanh đóng vai trò rất lớn giúp người bệnh vượt qua rào cản tinh thần này.

Nguyên tắc sơ cứu đúng cách khi gặp người lên cơn co giật

Kỹ năng sơ cứu đúng cách có ý nghĩa quyết định trong việc hạn chế nguy hiểm cho người bệnh động kinh khi cơn giật khởi phát. Người xung quanh cần giữ bình tĩnh, nhẹ nhàng đỡ người bệnh nằm nghiêng sang một bên để đờm dãi hoặc chất nôn chảy ra ngoài, tránh nguy cơ bít tắc đường thở. Đồng thời, hãy dọn sạch các vật sắc nhọn xung quanh, kê gối mềm dưới đầu và nới lỏng khuy áo vùng cổ cho người bệnh dễ thở.

Đặc biệt, tuyệt đối không được nhét khăn, thìa, đũa hay ngón tay vào miệng người bệnh với suy nghĩ chống cắn lưỡi, vì việc này rất dễ làm gãy răng và gây hóc dị vật nguy hiểm. Người sơ cứu cũng không nên dùng sức ghì đè tay chân người bệnh để ép ngừng giật, bởi hành động này có thể gây trật khớp hoặc gãy xương. Cần bấm giờ theo dõi và gọi cấp cứu nếu cơn giật kéo dài quá năm phút.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích phổ biến kiến thức y khoa thường thức và không thể thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay phác đồ từ bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua thuốc chống động kinh, tự thay đổi liều lượng hoặc ngừng dùng thuốc đột ngột vì có thể gây bùng phát cơn co giật dội ngược nguy hiểm. Khi cơn co giật kéo dài trên năm phút, xuất hiện liên tiếp hoặc xảy ra ở phụ nữ có thai, cần lập tức đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.

Tóm tắt

Bệnh động kinh có thể gây ra nhiều rủi ro nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát an toàn nếu người bệnh tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Hiểu đúng về bệnh, duy trì lối sống lành mạnh và nắm vững kỹ năng sơ cứu sẽ giúp người bệnh phòng tránh tối đa các tai nạn đáng tiếc và an tâm hòa nhập cuộc sống.