Bệnh dại ở chó và những triệu chứng quan trọng cần nắm rõ

Triệu chứng bệnh dại ở chó là gì?

Bệnh dại ở chó là bệnh nhiễm virus thuộc họ Rhabdoviridae tấn công trực tiếp vào não bộ và tủy sống. Virus di chuyển dọc theo các dây thần kinh ngoại vi để tiến về hệ thần kinh trung ương, gây viêm não tủy tiến triển. Động vật nhiễm bệnh thường đào thải lượng lớn virus qua tuyến nước bọt trong giai đoạn phát bệnh và cả vài ngày trước khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên.

Thời gian ủ bệnh ở chó có thể dao động từ vài ngày cho đến nhiều tháng tùy theo vị trí nhiễm trùng và lượng virus xâm nhập. Khi virus đã xâm nhập hoàn toàn vào mô não, các dấu hiệu lâm sàng bắt đầu biểu hiện rõ rệt và bệnh tiến triển rất nhanh, dẫn đến tử vong chỉ sau thời gian ngắn. Việc nhận biết sớm không chỉ bảo vệ tính mạng cho con người mà còn ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch trong khu dân cư.

Biểu hiện của bệnh dại ở chó qua thể điên cuồng

Bệnh dại ở chó thường diễn tiến qua hai thể lâm sàng điển hình gồm thể điên cuồng và thể bại liệt. Ở thể điên cuồng, chó trải qua giai đoạn tiền triệu với sự thay đổi tính tình rõ rệt, trở nên bồn chồn, lén lút trốn vào góc tối hoặc quấn quýt chủ bất thường. Chó bắt đầu có phản xạ cắn gặm đồ vật lạ như đất đá, giẻ lau, sủa khan hoặc tiếng sủa khàn đặc khác thường do thanh quản bị ảnh hưởng.

Khi bước sang giai đoạn hưng phấn, chó trở nên hung dữ tột độ, dễ bị kích động trước ánh sáng mạnh hoặc tiếng động, có xu hướng tấn công bất ngờ người và các động vật khác. Tuyến nước bọt tiết ra liên tục tạo thành bọt mép quanh miệng do phản xạ co thắt họng khiến chó không thể nuốt được. Cuối cùng, con vật suy kiệt nhanh chóng, co giật toàn thân rồi tử vong trong vòng vài ngày.

Dấu hiệu nhận biết bệnh dại ở chó qua thể bại liệt

Thể bại liệt hay còn gọi là thể dại câm chiếm tỷ lệ đáng kể nhưng thường khó nhận diện hơn vì chó không có hành vi hung dữ cắn xé. Ở thể này, quá trình tê liệt hệ thần kinh diễn ra rất nhanh mà không qua giai đoạn kích động rõ rệt.

Dấu hiệu đầu tiên thường là liệt cơ hàm dưới và vùng hầu họng khiến chó há miệng, lưỡi thè ra ngoài, chảy nhiều rớt dãi và hoàn toàn mất khả năng ăn uống. Chủ nuôi rất dễ nhầm lẫn tình trạng này với việc chó bị hóc xương hoặc mắc dị vật đường tiêu hóa, từ đó vô tình đưa tay vào miệng con vật kiểm tra và có nguy cơ phơi nhiễm virus dại qua các vết xước nhỏ. Sau đó, tình trạng liệt lan nhanh xuống hai chân sau, lan ra toàn thân và dẫn tới tử vong do liệt cơ hô hấp.

Cách xử trí khẩn cấp khi nghi ngờ tiếp xúc với chó mắc dại

Virus dại truyền từ tuyến nước bọt của động vật mắc bệnh sang người qua các vết cào, vết cắn hoặc khi nước bọt dính vào niêm mạc mắt, miệng và vùng da trầy xước. Khi một người bị chó nghi dại tấn công, việc sơ cứu ban đầu có ý nghĩa sống còn nhằm giảm tải lượng virus tại vết thương.

Cần rửa sạch vết thương liên tục dưới vòi nước chảy cùng xà phòng trong tối thiểu mười lăm phút. Sau đó rửa lại bằng nước sạch, sát khuẩn vết thương bằng dung dịch sát trùng chuyên dụng như cồn hoặc dung dịch chứa iod. Tuyệt đối không nặn máu, không đắp lá thuốc dân gian và không băng kín vết thương. Nạn nhân cần đến ngay trung tâm y tế hoặc cơ sở tiêm chủng dự phòng để được bác sĩ đánh giá mức độ phơi nhiễm và chỉ định vắc xin dại cùng huyết thanh kháng dại kịp thời.

Bi biện pháp chủ động phòng ngừa bệnh dại cho chó nuôi

Chủ động phòng bệnh dại cho đàn chó nuôi là lá chắn quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Mọi cá thể chó cần được tiêm phòng vắc xin dại mũi đầu tiên theo đúng độ tuổi khuyến cáo của thú y và nhắc lại hằng năm. Chủ nuôi cần theo dõi sổ tiêm chủng định kỳ, không để khoảng cách giữa các mũi tiêm quá hạn.

Bên cạnh việc tiêm phòng, quản lý vật nuôi an toàn cũng là biện pháp bắt buộc. Khi đưa chó ra nơi công cộng, cần đeo rọ mõm và sử dụng dây dắt có người kiểm soát để tránh sự cố cắn người. Không thả rông chó tự do ngoài đường tiếp xúc với động vật hoang dã hoặc chó hoang vô chủ. Nếu phát hiện chó có biểu hiện bất thường về hành vi, cần cách ly con vật an toàn và thông báo ngay cho cơ quan thú y địa phương.

Lưu ý an toàn

Không tự ý dùng tay không kiểm tra miệng chó khi thấy con vật chảy dãi hoặc có biểu hiện như mắc dị vật. Mọi vết thương do động vật cắn, cào đều phải được xử lý y tế dự phòng theo hướng dẫn chuyên môn; tuyệt đối không dùng mẹo dân gian hoặc tự điều trị tại nhà.

Tóm tắt

Hiểu rõ biểu hiện bệnh dại ở chó giúp chủ nuôi và cộng đồng chủ động phòng tránh rủi ro lây nhiễm nguy hiểm sang người. Khi nuôi chó, tiêm phòng định kỳ là biện pháp cốt lõi để bảo vệ vật nuôi và những người xung quanh. Bất kỳ sự cố bị động vật cào cắn nào cũng cần được đánh giá y tế kịp thời để xử trí dự phòng an toàn.