Bệnh đa lẹo ở mi mắt: Nguyên nhân xuất hiện nhiều nốt và cách chăm sóc

Bệnh đa lẹo là gì?

Đa lẹo là hiện tượng có từ hai nốt lẹo trở lên xuất hiện cùng lúc trên cùng một mi mắt, khác bờ mi hoặc ở cả hai mắt. Về bản chất, lẹo mắt là phản ứng nhiễm trùng cấp tính khu trú tại các tuyến bã nhờn chân mi hoặc tuyến sụn mi, phần lớn do vi khuẩn tụ cầu gây ra. Khi nhiều tuyến nhờn đồng thời bị bít tắc và nhiễm khuẩn, các ổ viêm sẽ bùng phát tạo thành bệnh cảnh đa lẹo.

So với một nốt lẹo đơn lẻ, đa lẹo phản ánh tình trạng viêm bờ mi cục bộ nặng hơn hoặc sự suy giảm miễn dịch tạm thời. Bệnh cảnh này rất dễ nhầm lẫn với đa chắp hoặc viêm mô tế bào quanh mi nếu không được bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra cẩn thận.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mọc nhiều nốt lẹo

Đa lẹo thường bắt nguồn từ những vấn đề tiềm ẩn tại bờ mi kết hợp thói quen sinh hoạt chưa hợp lý. Vi khuẩn tụ cầu xâm nhập vào các tuyến mi bị bít tắc là nguyên nhân trực tiếp, nhưng tình trạng xuất hiện nhiều nốt lẹo cùng lúc liên quan chặt chẽ đến viêm bờ mi mạn tính, rối loạn chức năng tuyến Meibomius hoặc viêm da tiết bã. Khi dịch nhờn ở bờ mi bị ứ đọng, vi khuẩn sẽ phát triển thuận lợi và lây sang các tuyến lân cận. Bên cạnh đó, thói quen dụi mắt bằng tay bẩn, dùng chung đồ trang điểm hoặc vệ sinh kính áp tròng kém cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Người có sức đề kháng suy giảm, mất ngủ kéo dài hoặc mắc bệnh đái tháo đường cũng dễ bị đa lẹo nhiều nốt tái phát.

Phân biệt đa lẹo và đa chắp ở mí mắt

Đa lẹo và đa chắp thường bị nhầm lẫn vì đều gây ra nhiều nốt cộm ở bờ mi, nhưng bản chất y khoa của chúng hoàn toàn khác nhau. Lẹo là phản ứng viêm nhiễm khuẩn cấp tính, đặc trưng bởi triệu chứng sưng đỏ, phù nề nhanh chóng, đau rát rõ rệt và thường có đầu mủ vàng xuất hiện ở chân lông mi hoặc mặt trong sụn mi. Ngược lại, chắp mắt là khối u hạt mạn tính vô khuẩn do tắc nghẽn ống tuyến Meibomius đơn thuần mà không có vi khuẩn tấn công cấp tính. Nốt chắp thường cứng, không đau hoặc chỉ đau nhẹ khi mới khởi phát và tiến triển âm thầm. Việc nhận diện đúng đa lẹo giúp người bệnh có biện pháp vệ sinh và can thiệp kịp thời, tránh biến chứng nhiễm trùng lan tỏa.

Cách chăm sóc và làm dịu mi mắt tại nhà

Khi bờ mi xuất hiện nhiều nốt lẹo, biện pháp hỗ trợ ban đầu an toàn nhất là chườm ấm mi mắt. Người bệnh dùng khăn sạch nhúng nước ấm khoảng 40 đến 45 độ C, vắt ráo rồi đắp lên vùng mắt nhắm trong 10 đến 15 phút, thực hiện 3 đến 4 lần mỗi ngày. Nhiệt độ ấm giúp giãn nở cổ tuyến mi, làm mềm dịch tiết bã nhờn và hỗ trợ tuần hoàn máu đến tiêu viêm. Cùng với chườm ấm, việc làm sạch bờ mi hàng ngày bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch vệ sinh mi chuyên dụng giúp loại bỏ bụi bẩn và giảm tải lượng vi khuẩn. Trong thời gian này, người bệnh cần tuyệt đối ngưng trang điểm mắt và không đeo kính áp tròng nhằm tránh kích ứng thêm cho niêm mạc mắt.

Hướng can thiệp y tế đối với bệnh đa lẹo

Do tính chất viêm nhiễm nhiều ổ, người bị đa lẹo cần được bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa thăm khám để có phác đồ điều trị phù hợp. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ có thể kê đơn thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ kháng sinh bôi tại chỗ nhằm kiểm soát ổ nhiễm khuẩn. Trong trường hợp viêm mi diện rộng hoặc kèm phản ứng toàn thân, kháng sinh đường uống có thể được chỉ định thận trọng. Nếu ổ mủ gom lớn gây đau nhức dữ dội hoặc không thể tự thoái lui sau thời gian điều trị nội khoa, bác sĩ sẽ thực hiện thủ thuật chích rạch dẫn lưu mủ trong môi trường vô trùng. Can thiệp này giúp giải tỏa áp lực ổ áp xe, giảm đau nhanh và hạn chế tối đa nguy cơ hình thành sẹo xấu mi mắt.

Biện pháp phòng ngừa đa lẹo tái phát

Để ngăn ngừa đa lẹo quay trở lại, việc duy trì vệ sinh mắt và nâng cao sức đề kháng là điều cần thiết. Bạn nên rửa tay sạch trước khi chạm lên mặt, tuyệt đối không dụi mắt và luôn đeo kính bảo vệ khi tiếp xúc với môi trường khói bụi. Những người có tiền sử viêm bờ mi nên duy trì thói quen massage và chườm ấm mi mắt định kỳ 1 đến 2 lần mỗi tuần để giữ thông thoáng các tuyến dầu. Bên cạnh đó, việc tẩy trang sạch sẽ vùng mắt trước khi ngủ, không dùng chung đồ dùng cá nhân và kiểm soát tốt các bệnh lý nền như đái tháo đường cũng đóng vai trò quyết định giúp bảo vệ mi mắt khỏe mạnh lâu dài.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý dùng tay, kim nhọn hoặc vật sắc để nặn, chích mủ các nốt lẹo tại nhà vì dễ gây nhiễm trùng máu, viêm mô tế bào hốc mắt hoặc tổn thương giác mạc. Không tự ý mua thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi mắt xuất hiện tình trạng sưng phù toàn bộ mí, sốt, đau nhức tăng nhanh hoặc suy giảm thị lực, người bệnh cần đến ngay bệnh viện mắt để được xử trí y tế kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh đa lẹo là tình trạng viêm nhiễm mi mắt cần được nhận diện và chăm sóc đúng cách. Việc chủ động giữ vệ sinh bờ mi, chườm ấm hỗ trợ và tuân thủ hướng dẫn thăm khám của bác sĩ nhãn khoa sẽ giúp mắt nhanh chóng hồi phục và phòng ngừa hiệu quả nguy cơ tái phát.