Bẻ khớp lưng nhiều có hại không?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Bẻ khớp lưng là hành động vặn xoắn hoặc uốn cong lưng nhằm tạo ra tiếng kêu rắc ở cột sống. Nhiều người thực hiện thói quen này mỗi khi cảm thấy mỏi lưng hay căng cơ vùng thắt lưng vì cảm giác thoải mái xuất hiện ngay lập tức.
Việc bẻ khớp lưng thỉnh thoảng và đúng ngưỡng biên độ vận động tự nhiên không gây ra tác hại nghiêm trọng. Tuy nhiên bẻ khớp lưng nhiều lần trong ngày hoặc dùng lực vặn xoắn quá mạnh có thể gây tổn thương đĩa đệm giãn dây chằng cột sống và làm mất ổn định khớp thắt lưng.
Bẻ khớp lưng nhiều có hại không?
Khớp cột sống lưng bao gồm hệ thống các đốt sống đĩa đệm dây chằng và các khớp diện. Khoang khớp chứa dịch khớp có nhiệm vụ bôi trơn và giảm ma sát khi cơ thể di chuyển. Khi thực hiện động tác xoay vặn hoặc uốn lưng đột ngột áp suất bên trong khoang khớp giảm xuống làm hình thành và vỡ các bong bóng khí nitơ hay cacbon dioxit. Quá trình này phát ra tiếng rắc mà người thực hiện thường nghe thấy. Cảm giác nhẹ nhõm sau khi bẻ khớp là do sự thả lỏng gân cơ xung quanh và giải phóng endorphin tạm thời. Mặc dù hành động này giúp giảm căng bọc khớp ngay lúc đó nhưng hoàn toàn không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của tình trạng đau mỏi lưng dài hạn.
Cơ chế tạo ra tiếng kêu rắc khi bẻ khớp lưng
Tiếng rắc xuất hiện khi bẻ lưng chủ yếu xuất phát từ hiện tượng bong bóng khí vỡ bên trong dịch khớp diện. Khi cột sống bị uốn cong hoặc vặn xoắn đến giới hạn khoảng cách giữa các bề mặt khớp tăng lên làm áp suất âm hình thành trong dịch khớp. Áp suất giảm khiến các khí hòa tan hình thành bong bóng nhỏ rồi vỡ ra tạo nên âm thanh đặc trưng. Ngoài ra tiếng kêu cũng có thể do gân hoặc dây chằng trượt qua các gờ xương xung quanh đốt sống khi thay đổi tư thế đột ngột. Sau khi vỡ bóng khí cần khoảng mười lăm đến ba mươi phút để khí hòa tan trở lại vào dịch khớp nên không thể bẻ liên tục cùng một vị trí.
Tác hại của việc bẻ khớp lưng quá thường xuyên
Việc tự ý bẻ lưng liên tục với lực mạnh có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới hệ cơ xương khớp. Thói quen này làm giãn các dây chằng bao quanh khớp diện khiến thắt lưng trở nên lỏng lẻo và giảm tính ổn định cấu trúc. Khi các khớp bị mất ổn định nhóm cơ thắt lưng phải co thắt nhiều hơn để giữ vững cột sống dẫn đến tình trạng đau mỏi cơ mãn tính. Bên cạnh đó lực xoắn vặn lệch trục có thể làm gia tăng áp lực lên đĩa đệm làm đẩy nhanh quá trình thoái hóa đốt sống lưng hoặc gia tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm. Trường hợp bẻ thắt lưng sai tư thế nghiêm trọng còn có thể chèn ép các rễ dây thần kinh gây đau lan xuống hông và chân.
Sự khác biệt giữa tự bẻ lưng và nắn chỉnh y khoa
Nhiều người nhầm tưởng hành động tự bẻ lưng tương tự như các thủ thuật nắn chỉnh cột sống trong vật lý trị liệu hoặc y học chiropractic. Thực tế chuyên gia y tế khi nắn chỉnh đều trải qua đào tạo bài bản để xác định chính xác đốt sống bị lệch trục và áp dụng lực vừa đủ theo đúng hướng sinh lý. Ngược lại việc tự bẻ lưng tại nhà thường tác động vào các khớp đã lỏng sẵn thay vì giải tỏa khớp đang bị kẹt cứng. Thói quen tự phát này không điều chỉnh được sự sai lệch của đốt sống mà còn làm các khớp lành bị giãn quá mức khiến tình trạng căng cứng và đau lưng quay trở lại nhanh chóng hơn.
Các giải pháp thay thế giúp giảm mỏi lưng an toàn
Thay vì duy trì thói quen bẻ thắt lưng nhiều lần mỗi ngày người đọc nên áp dụng các biện pháp khoa học để cải thiện tình trạng căng mỏi cột sống. Việc thực hiện các bài tập kéo giãn cơ thắt lưng nhẹ nhàng như tư thế mèo con hoặc uốn người gập gối giúp tăng độ dẻo dai và giải tỏa áp lực đĩa đệm hiệu quả. Điều chỉnh tư thế ngồi làm việc chuẩn xác giữ lưng thẳng và không ngồi liên tục quá một giờ cũng ngăn ngừa mỏi cơ. Ngoài ra duy trì thói quen tập luyện các cơ vùng bụng và lưng sẽ tạo khung đỡ vững chắc bảo vệ toàn bộ cột sống thắt lưng trong sinh hoạt hàng ngày.
Lưu ý an toàn
Không nên thực hiện các động tác uốn vặn lưng đột ngột hoặc nhờ người khác đạp lên lưng để bẻ khớp vì dễ gây chấn thương nghiêm trọng. Khi bị mỏi thắt lưng kéo dài cần tránh tự ý tập luyện theo các bài nắn chỉnh chưa qua kiểm chứng trên mạng. Tuyệt đối không tự điều trị nếu có biểu hiện đau nhói thắt lưng hoặc tê bì chân. Việc chăm sóc và phục hồi cột sống cần tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp hoặc chuyên viên vật lý trị liệu để đảm bảo an toàn cho đĩa đệm và dây thần kinh.
Tóm tắt
Thói quen bẻ khớp lưng nhiều lần không giúp điều trị dứt điểm tình trạng đau mỏi mà còn làm tăng nguy cơ tổn thương dây chằng và đĩa đệm thắt lưng. Để bảo vệ cột sống lâu dài người dân nên tập trung vào việc duy trì tư thế đúng, tăng cường bài tập vận động dẻo dai và chủ động kiểm tra sức khỏe cơ xương khớp định kỳ tại các cơ sở y tế uy tín.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Vì sao sau khi bẻ khớp lưng lại cảm thấy dễ chịu ngay lập tức?
Khi bẻ khớp lưng áp suất khoang khớp giảm giải phóng áp lực co thắt cơ xung quanh. Đồng thời hệ thần kinh kích thích tiết endorphin tạm thời giúp giảm đau và mang lại cảm giác thoải mái tức thì.
Bẻ khớp lưng có gây thoái hóa cột sống không?
Việc bẻ khớp lưng nhiều lần làm giãn dây chằng bao khớp khiến thắt lưng mất ổn định. Tình trạng này làm gia tăng ma sát giữa các đốt sống và gia tăng áp lực đĩa đệm lâu dài thúc đẩy quá trình thoái hóa.
Tiếng kêu rắc khi vặn lưng có phải là do xương gãy không?
Tiếng rắc khi vặn lưng thường là do bong bóng khí trong dịch khớp vỡ ra hoặc dây chằng trượt qua bề mặt xương. Đây không phải âm thanh gãy xương trừ khi đi kèm đau chói dữ dội sau chấn thương.
Người bị đau thắt lưng có nên tiếp tục bẻ khớp lưng không?
Người đang bị đau thắt lưng tuyệt đối không nên bẻ khớp lưng vì có thể làm trầm trọng thêm tổn thương đĩa đệm hoặc chèn ép dây thần kinh. Cần thăm khám y tế để tìm nguyên nhân chính xác.
Nên làm gì khi bị mỏi thắt lưng thường xuyên?
Khi bị mỏi lưng nên thực hiện các bài tập kéo giãn cơ nhẹ nhàng đứng dậy đi lại sau mỗi giờ làm việc và chỉnh tư thế ngồi chuẩn. Nếu mỏi kéo dài cần tư vấn từ chuyên khoa cơ xương khớp.
