Bé bị tiêu chảy cấp bao lâu thì khỏi và cách chăm sóc an toàn tại nhà

Bé bị tiêu chảy cấp là gì?

Tiêu chảy cấp ở trẻ em là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc toàn nước từ ba lần trở lên trong vòng hai mươi bốn giờ, với thời gian diễn tiến không kéo dài quá mười bốn ngày. Đây là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể nhằm tống xuất các loại vi sinh vật gây hại, độc tố hoặc các chất kích ứng ra khỏi ống tiêu hóa. Nguyên nhân thường gặp nhất ở trẻ nhỏ là do nhiễm virus đường ruột, trong đó Rotavirus là tác nhân phổ biến, ngoài ra có thể do vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc do chế độ ăn uống không phù hợp lứa tuổi.

Mặc dù tiêu chảy cấp có khả năng tự khỏi khi tác nhân gây bệnh bị đào thải, nguy cơ lớn nhất đe dọa sức khỏe của trẻ là tình trạng mất nước và mất chất điện giải diễn ra nhanh chóng. Trẻ nhỏ có tỷ lệ nước trong cơ thể cao hơn người lớn nên rất nhạy cảm với việc mất dịch, dễ dẫn đến mệt lả và kiệt sức nếu không được can thiệp kịp thời.

Bé bị tiêu chảy cấp thường kéo dài bao lâu

Hầu hết các đợt tiêu chảy cấp do virus như Rotavirus hoặc vi khuẩn nhẹ ở trẻ em thường diễn tiến và tự hồi phục trong khoảng năm đến bảy ngày. Một số trường hợp nhẹ có thể thuyên giảm chỉ sau ba đến bốn ngày khi đường tiêu hóa đào thải hết tác nhân gây hại. Tuy nhiên, nếu tình trạng đi ngoài phân lỏng kéo dài trên bảy ngày mà không có dấu hiệu cải thiện, hoặc kéo dài quá mười bốn ngày thì bệnh đã chuyển sang giai đoạn tiêu chảy kéo dài, đòi hỏi phải được nhân viên y tế kiểm tra nguyên nhân chuyên sâu.

Thời gian hồi phục của trẻ phụ thuộc rất lớn vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng dinh dưỡng trước đó và phương pháp xử trí ban đầu của gia đình. Trẻ được bù nước sớm, duy trì ăn uống đầy đủ và không bị lạm dụng thuốc thường lấy lại sức khỏe nhanh hơn, niêm mạc ruột sớm tái tạo và ổn định trở lại.

Nguyên tắc bù nước và điện giải đúng cách cho trẻ

Biến chứng nguy hiểm nhất của tiêu chảy cấp là mất nước và rối loạn điện giải. Do đó, việc bù dịch ngay tại nhà bằng dung dịch oresol là biện pháp can thiệp quan trọng hàng đầu. Phụ huynh cần pha gói oresol theo đúng thể tích nước đun sôi để nguội được ghi trên bao bì hướng dẫn, không được tự ý chia nhỏ gói bột hay pha quá đặc hoặc quá loãng vì có thể làm rối loạn nồng độ muối trong máu của trẻ.

Sau mỗi lần trẻ đi tiêu phân lỏng hoặc nôn trớ, cha mẹ nên cho trẻ uống từng thìa nhỏ dung dịch oresol một cách kiên nhẫn. Nếu trẻ bị nôn, hãy tạm dừng khoảng năm đến mười phút rồi tiếp tục cho uống chậm lại. Đối với trẻ dưới sáu tháng tuổi còn bú mẹ, việc tăng cường số cữ bú là giải pháp bù dịch tự nhiên và hiệu quả nhất, cung cấp cả nước lẫn các kháng thể bảo vệ đường ruột.

Chế độ dinh dưỡng giúp hỗ trợ phục hồi đường tiêu hóa

Nhiều phụ huynh có thói quen cắt giảm khẩu phần hoặc bắt trẻ ăn kiêng nghiêm ngặt khi bị rối loạn tiêu hóa, nhưng quan niệm này có thể khiến trẻ nhanh chóng sụt cân và suy kiệt. Khi trẻ bị tiêu chảy cấp, đường ruột vẫn có khả năng hấp thu phần lớn chất dinh dưỡng, do đó việc cung cấp năng lượng đầy đủ là yếu tố then chốt để niêm mạc ruột phục hồi thương tổn.

Thực đơn cho trẻ nên ưu tiên các món ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo trắng nấu với thịt nạc thăn, thịt gà, bí đỏ hoặc cà rốt nghiền nhuyễn. Thức ăn nên được chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì các bữa lớn để giảm tải cho hệ tiêu hóa. Cần tránh cho trẻ dùng các loại nước ngọt đóng chai, nước trái cây có ga hoặc thức ăn chứa quá nhiều đường vì áp lực thẩm thấu cao sẽ kéo thêm nước vào lòng ruột, khiến tình trạng tiêu chảy trầm trọng hơn.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù phần lớn các trường hợp tiêu chảy cấp có thể chăm sóc tại nhà, cha mẹ cần liên tục theo dõi để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Trẻ cần được đưa đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa nhi ngay lập tức nếu xuất hiện tình trạng mất nước vừa đến nặng. Các dấu hiệu điển hình bao gồm mắt trũng sâu, khóc không có nước mắt, môi khô nứt nẻ, thóp trũng ở trẻ nhũ nhi hoặc trẻ không đi tiểu trong vòng sáu giờ liên tục.

Ngoài ra, những dấu hiệu toàn thân như sốt cao liên tục không hạ, nôn tất cả mọi thứ vừa ăn uống, phân có lẫn máu hoặc chất nhầy màu nâu đen, trẻ trở nên li bì khó đánh thức hoặc quấy khóc vật vã không ngừng cũng là tình huống khẩn cấp. Khi có bất kỳ biểu hiện nào kể trên, gia đình không nên tự theo dõi thêm tại nhà mà cần tìm kiếm sự trợ giúp y tế khẩn trương.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh, thuốc cầm đi ngoài hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng cho trẻ nhỏ. Việc dùng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa nhi.

Tóm tắt

Tiêu chảy cấp ở trẻ em thường tự giới hạn trong vòng một tuần nếu được chăm sóc và bù dịch đúng cách. Phụ huynh nên chú trọng bù nước oresol, duy trì dinh dưỡng phù hợp và tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng các loại thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi phát hiện các dấu hiệu mất nước hoặc triệu chứng bất thường, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.