Bé bị sốt đang uống kháng sinh có tiêm phòng được không?

Bé bị sốt đang uống kháng sinh có tiêm phòng được không là gì?

Tiêm chủng là biện pháp đưa kháng nguyên vào cơ thể nhằm kích thích hệ miễn dịch chủ động sản sinh kháng thể phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Để quá trình này diễn ra an toàn và đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất, cơ thể trẻ cần ở trạng thái sức khỏe ổn định và hệ thống miễn dịch không bị quá tải bởi các đợt nhiễm trùng cấp tính.

Thuốc kháng sinh được chỉ định khi trẻ mắc các bệnh lý do vi khuẩn gây ra, chẳng hạn như viêm họng, viêm tai giữa, viêm phế quản hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Trong thực hành lâm sàng, việc trẻ đang sốt và uống kháng sinh phản ánh một tình trạng bệnh lý đang tiến triển. Do đó, các bác sĩ khám sàng lọc luôn đánh giá kỹ lưỡng mức độ nặng nhẹ của bệnh để đưa ra quyết định tiêm phòng hay dời lịch hẹn.

Tác động của thuốc kháng sinh đối với hiệu quả sinh kháng thể của vắc xin

Kháng sinh là nhóm thuốc điều trị các bệnh do nhiễm khuẩn, hoạt động bằng cách kìm hãm hoặc tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Trong hầu hết trường hợp, kháng sinh thông thường không làm ảnh hưởng đến khả năng sinh kháng thể của cơ thể đối với các loại vắc xin bất hoạt hoặc vắc xin virus sống giảm độc lực như sởi, quai bị, rubella hay thủy đậu.

Tuy nhiên, ngoại lệ có thể xảy ra với một số ít vắc xin vi khuẩn sống đường uống, nơi kháng sinh có thể vô hiệu hóa vi khuẩn vắc xin trước khi hệ miễn dịch kịp ghi nhớ. Dẫu vậy, mối bận tâm lớn nhất của cán bộ y tế khi trẻ đang dùng thuốc không phải là bản thân hoạt chất kháng sinh, mà là lý do y khoa khiến trẻ phải sử dụng loại thuốc đó. Khi trẻ phải uống kháng sinh, điều đó đồng nghĩa với việc cơ thể đang có một ổ nhiễm khuẩn chưa giải quyết triệt để.

Lý do trẻ đang bị sốt cần tạm hoãn tiêm chủng

Sốt là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể khi đối phó với tác nhân gây bệnh xâm nhập. Khi trẻ đang sốt vừa hoặc sốt cao, hệ thống miễn dịch đang tập trung năng lượng để đối phó với nhiễm trùng hiện tại. Việc tiêm thêm vắc xin vào thời điểm này có thể khiến cơ thể khó phân bổ đáp ứng miễn dịch tối ưu.

Bên cạnh đó, việc chỉ định tạm hoãn tiêm phòng chủ yếu nhằm mục đích theo dõi an toàn y khoa. Sau khi tiêm vắc xin, trẻ có thể gặp các phản ứng phụ thông thường như sốt nhẹ, quấy khóc hoặc sưng đau vết tiêm. Nếu trẻ đã có sẵn cơn sốt trước đó, nhân viên y tế và gia đình sẽ rất khó phân biệt triệu chứng sốt là do tác dụng phụ của vắc xin hay do bệnh lý nhiễm trùng nền đang chuyển biến nặng hơn, từ đó gây chậm trễ trong xử trí cấp cứu hoặc điều trị.

Thời điểm thích hợp để đưa trẻ đi tiêm phòng trở lại

Quy tắc an toàn chung trong tiêm chủng là trẻ cần cắt sốt hoàn toàn, toàn trạng hồi phục, ăn uống và sinh hoạt bình thường trước khi thực hiện tiêm phòng. Đối với các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp hoặc tiêu hóa thông thường, sau khi trẻ hết sốt khoảng 2 đến 3 ngày và sức khỏe cải thiện rõ rệt, phụ huynh có thể đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám sàng lọc.

Nếu trẻ đã hết sốt, vui chơi bình thường nhưng vẫn còn vài ngày thuốc kháng sinh theo đơn điều trị duy trì của bác sĩ chuyên khoa nhi, bác sĩ tại điểm tiêm chủng sẽ kiểm tra họng, nghe tim phổi và đánh giá trực tiếp. Nếu ổ nhiễm trùng đã ổn định, trẻ hoàn toàn có thể được chỉ định tiêm phòng mà không cần đợi uống hết hoàn toàn đợt kháng sinh.

Những lưu ý quan trọng phụ huynh cần trao đổi tại bàn khám sàng lọc

Khám sàng lọc trước tiêm là bước bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và sức khỏe cho trẻ nhỏ. Khi đưa trẻ đến điểm tiêm phòng, phụ huynh cần chủ động thông báo đầy đủ tiền sử ốm sốt trong những ngày gần nhất, nguyên nhân sốt nếu đã được chẩn đoán và toàn bộ đơn thuốc trẻ đang dùng.

Việc cung cấp tên thuốc kháng sinh, liều lượng, số ngày đã uống và phản ứng của trẻ giúp bác sĩ có cơ sở chuyên môn chính xác để quyết định trẻ đủ điều kiện tiêm hay cần dời lịch. Cha mẹ tuyệt đối không nên che giấu tình trạng sốt vừa qua hoặc tự ý ngưng kháng sinh sớm nhằm mục đích cho trẻ kịp lịch tiêm chủng, vì điều này có thể gây nguy cơ vi khuẩn kháng thuốc và bùng phát bệnh trở lại.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính giáo dục sức khỏe và không thay thế cho quyết định y khoa trực tiếp của bác sĩ tại bàn khám sàng lọc. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý cho trẻ ngừng uống kháng sinh giữa chừng để kịp tiêm phòng. Nếu trẻ sốt cao liên tục, co giật, khó thở hoặc li bì, cần đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa nhi ngay lập tức.

Tóm tắt

Việc quyết định tiêm phòng khi trẻ đang sốt hoặc dùng kháng sinh phụ thuộc vào mức độ bệnh nhiễm trùng tiềm ẩn và đánh giá thể trạng tại buổi khám sàng lọc. Phụ huynh không nên tự ý hoãn tiêm quá lâu hay tự ngưng đơn thuốc của trẻ. Hãy tuân thủ tư vấn của nhân viên y tế để đảm bảo trẻ vừa hoàn thành phác đồ điều trị an toàn, vừa được bảo vệ bằng vắc xin đúng thời điểm.