Bé bị chàm sữa mẹ kiêng ăn gì và chế độ dinh dưỡng an toàn cho mẹ

Bé bị chàm sữa mẹ kiêng ăn gì là gì?

Chàm sữa, hay còn gọi là viêm da cơ địa nhũ nhi, là tình trạng viêm da mạn tính thường gặp ở trẻ từ 2 tháng đến 2 tuổi. Biểu hiện đặc trưng gồm những nốt sần đỏ, mụn nước li ti, khô da và tróc vảy, chủ yếu xuất hiện ở vùng má, trán rồi có thể lan xuống cánh tay, cổ và thân mình. Bệnh gây ngứa ngáy dữ dội, khiến bé thường xuyên cọ quẹt, quấy khóc và ngủ không ngon giấc.

Nguyên nhân gây chàm sữa bắt nguồn từ sự phối hợp giữa yếu tố cơ địa di truyền, sự suy yếu của hàng rào bảo vệ da và các tác nhân kích thích từ môi trường xung quanh. Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, nguồn dinh dưỡng chính đến từ sữa mẹ. Dù sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng tối ưu và chứa nhiều kháng thể quý giá, một lượng rất nhỏ phân tử đạm từ thực phẩm mẹ tiêu thụ vẫn có khả năng bài tiết qua sữa. Ở những trẻ có cơ địa quá mẫn cảm, các phân tử này có thể kích hoạt phản ứng viêm của hệ miễn dịch, làm bùng phát hoặc trầm trọng thêm các đợt bùng phát chàm sữa.

Các nhóm thực phẩm mẹ nên cân nhắc tạm kiêng khi bé bị chàm sữa

Một số nhóm thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng cao mà người mẹ có thể tạm thời hạn chế hoặc loại trừ theo dõi gồm: Sữa bò và các chế phẩm từ sữa bò như phô mai, sữa chua, bơ; đạm sữa bò là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây dị ứng qua sữa mẹ. Hải sản có vỏ như tôm, cua, ghẹ, sò và ốc; nhóm này chứa hàm lượng tropomyosin và histamin cao, dễ kích hoạt phản ứng ngứa và nổi mẩn đỏ trên da bé. Trứng, đặc biệt là lòng trắng trứng gà, chứa các loại protein như ovalbumin dễ kích ứng phản ứng miễn dịch. Đậu phộng và các loại hạt cây như hạt điều, óc chó, hạnh nhân; đây là những dị nguyên mạnh, có thể duy trì tồn tại lâu trong cơ thể. Đậu nành và các sản phẩm chế biến từ đậu nành, do cấu trúc protein có thể gây phản ứng chéo với đạm sữa bò. Cuối cùng, thực phẩm cay nóng, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ đóng hộp nhiều chất bảo quản và phụ gia nhân tạo cũng nên hạn chế, vì chúng có thể làm tăng các chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Nguyên tắc loại trừ thực phẩm và theo dõi phản ứng của trẻ

Việc kiêng khem của người mẹ không nên thực hiện một cách đồng loạt và vội vã mà cần tuân thủ phương pháp loại trừ có kế hoạch. Người mẹ nên bắt đầu bằng cách tạm ngừng một nhóm thực phẩm nghi ngờ nhất, điển hình là sữa bò hoặc hải sản, liên tục trong khoảng 2 đến 3 tuần. Trong suốt giai đoạn này, mẹ cần ghi nhật ký dinh dưỡng chi tiết, ghi lại mọi món ăn, đồ uống nạp vào cơ thể và theo dõi mức độ đỏ, ngứa cũng như tình trạng tổn thương trên da của bé. Nếu sau thời gian kiêng, các triệu chứng chàm sữa cải thiện rõ rệt, nhóm thực phẩm đó nhiều khả năng có liên quan đến phản ứng của trẻ. Sau đó, mẹ có thể thử ăn lại một lượng rất nhỏ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để đánh giá chắc chắn. Ngược lại, nếu tổn thương da của bé không có dấu hiệu thay đổi sau thời gian loại trừ, mẹ nên đưa nhóm thực phẩm đó trở lại bữa ăn bình thường để tránh thiếu hụt dưỡng chất cho cả hai mẹ con.

Thực phẩm mẹ nên tăng cường để hỗ trợ phục hồi làn da cho bé

Bên cạnh việc kiêng các dị nguyên tiềm ẩn, người mẹ cần chủ động bổ sung các nhóm thực phẩm giàu dinh dưỡng nhằm nâng cao chất lượng sữa và hỗ trợ củng cố hàng rào da cho bé. Nhóm thực phẩm giàu axit béo omega 3 như cá hồi tự nhiên, hạt chia, hạt lanh hoặc dầu ô liu có tác dụng kháng viêm tự nhiên, giúp làm dịu cảm giác khó chịu và hỗ trợ cấp ẩm cho làn da. Các loại rau xanh đậm và trái cây tươi giàu vitamin C và chất chống oxy hóa như cải bó xôi, súp lơ xanh, quả bơ, đu đủ và táo giúp trung hòa gốc tự do và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Thực phẩm giàu kẽm và vitamin nhóm B như thịt lợn nạc, ngũ cốc nguyên hạt đóng vai trò quan trọng trong việc tái tạo mô biểu bì và làm lành vết thương ngoài da. Đồng thời, mẹ cần duy trì uống đủ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày gồm nước lọc, nước canh và nước ép thanh nhiệt để duy trì lưu lượng sữa dồi dào.

Lưu ý an toàn

Mẹ không nên tự ý cắt bỏ quá nhiều nhóm thực phẩm cùng lúc khi chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, bởi điều này dễ dẫn đến suy dinh dưỡng ở mẹ và thiếu hụt vi chất trong sữa mẹ. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc dân gian truyền miệng để đắp lên da bé hoặc tự dùng thuốc bôi chứa corticoid nồng độ cao mà không có đơn thuốc. Chàm sữa chủ yếu liên quan đến tổn thương hàng rào da bẩm sinh, chế độ ăn chỉ là một yếu tố phối hợp. Nếu da bé có biểu hiện trợt loét, chảy mủ vàng, đóng vảy tiết dày hoặc bé sốt, quấy khóc bỏ bú, mẹ cần đưa bé đến bệnh viện chuyên khoa da liễu hoặc nhi khoa ngay lập tức.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng của người mẹ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát các đợt bùng phát chàm sữa ở trẻ nhỏ. Việc xác định bé bị chàm sữa mẹ kiêng ăn gì cần dựa trên quan sát cẩn thận và chế độ kiêng khem khoa học, có chọn lọc. Mẹ hãy kết hợp hài hòa giữa việc loại trừ thực phẩm nghi ngờ, duy trì khẩu phần ăn đủ chất và tuân thủ các bước chăm sóc da dịu nhẹ cho bé theo hướng dẫn y khoa.