Bao nhiêu tuổi được mổ mắt cận thị và những lưu ý cần biết
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Mổ mắt cận thị là phương pháp can thiệp ngoại khoa phổ biến giúp người mắc tật khúc xạ lấy lại thị lực tự nhiên mà không cần phụ thuộc vào kính gọng hay kính áp tròng. Tuy nhiên, không phải ai bị cận thị cũng có thể bước vào phòng phẫu thuật ngay lập tức.
Độ tuổi được khuyến cáo can thiệp mổ mắt cận thị thông thường là từ đủ 18 tuổi trở lên, đi kèm với điều kiện độ cận đã ổn định hoàn toàn trong một khoảng thời gian nhất định. Can thiệp quá sớm khi nhãn cầu vẫn đang phát triển có thể dẫn đến nguy cơ tái cận cao và làm giảm hiệu quả điều trị lâu dài.
Bên cạnh yếu tố tuổi tác, việc phẫu thuật mắt còn đòi hỏi sự tương thích về cấu trúc giác mạc, thể trạng toàn thân và tính ổn định của môi trường nhãn khoa. Thấu hiểu các điều kiện tiên quyết và lưu ý an toàn sẽ giúp người bệnh đưa ra quyết định phù hợp nhất cho đôi mắt của mình.
Bao nhiêu tuổi mổ mắt cận thị là gì?
Phẫu thuật tật khúc xạ là can thiệp y khoa sử dụng công nghệ laser hoặc đặt thấu kính nội nhãn nhằm thay đổi công suất khúc xạ của hệ thống quang học mắt, giúp hình ảnh hội tụ chính xác trên võng mạc. Biện pháp này mang lại tầm nhìn rõ nét cho người mắc cận thị, viễn thị hoặc loạn thị.
Quyết định can thiệp phẫu thuật đòi hỏi sự cân nhắc toàn diện giữa độ tuổi sinh học, đặc điểm giải phẫu nhãn cầu và nhu cầu sinh hoạt hàng ngày. Đôi mắt là cơ quan thị giác tinh vi, vì vậy mọi can thiệp ngoại khoa trên giác mạc đều cần được thực hiện dựa trên các chỉ định y khoa chặt chẽ để phòng ngừa biến chứng tổn thương bề mặt nhãn cầu.
Người có nhu cầu phẫu thuật cần trải qua quy trình khám tiền phẫu nghiêm ngặt tại các cơ sở chuyên khoa mắt uy tín. Bác sĩ sẽ đánh giá chính xác bản đồ giác mạc, đo nhãn áp và kiểm tra võng mạc nhằm lựa chọn kỹ thuật can thiệp tối ưu nhất cho từng cá nhân.
Độ tuổi phù hợp để tiến hành phẫu thuật khúc xạ
Độ tuổi tiêu chuẩn được các tổ chức nhãn khoa khuyến cáo để can thiệp phẫu thuật khúc xạ là từ đủ 18 tuổi trở lên. Ở lứa tuổi này, nhãn cầu và giác mạc của người cận thị đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, cấu trúc mắt dần đi vào trạng thái ổn định.
Ngoài mốc 18 tuổi, một điều kiện tiên quyết là độ cận thị phải giữ mức ổn định trong ít nhất một năm liên tục, thường biên độ thay đổi không quá 0,5 diop. Nếu phẫu thuật khi độ cận vẫn tăng tiến, người bệnh đối mặt với nguy cơ tái cận rất nhanh sau khi thực hiện can thiệp.
Đối với người trên 40 tuổi, nhu cầu mổ cận cần được đánh giá cẩn trọng hơn. Ở giai đoạn này, quá trình lão hóa tự nhiên bắt đầu xuất hiện tình trạng lão thị hoặc xơ hóa thủy tinh thể nhẹ. Bác sĩ chuyên khoa mắt sẽ cân nhắc giữa việc điều chỉnh hoàn toàn cận thị hay tạo thị giác phối hợp để người bệnh duy trì khả năng nhìn gần mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào kính đọc sách.
Những điều kiện sức khỏe cần đáp ứng trước khi can thiệp
Bên cạnh tiêu chí về độ tuổi, người có ý định mổ mắt cận thị cần vượt qua quy trình kiểm tra chuyên sâu bán phần trước và bán phần sau của mắt. Giác mạc phải có đủ độ dày an toàn sau khi trừ đi phần mô sẽ bị bào mòn bởi tia laser, đồng thời không có dị tật như giác mạc hình chóp.
Người bệnh không được mắc các bệnh lý viêm nhiễm cấp tính hoặc mạn tính tại mắt chưa được kiểm soát, chẳng hạn như viêm kết mạc, viêm giác mạc, khô mắt nghiêm trọng, đục thủy tinh thể hay tăng nhãn áp glôcôm. Đáy mắt bao gồm võng mạc và hoàng điểm cũng cần được soi kiểm tra kỹ để phát hiện sớm các tổn thương thoái hóa hay vết rách võng mạc.
Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú được khuyến cáo tạm hoãn can thiệp. Trong giai đoạn này, sự thay đổi nội tiết tố có thể làm thay đổi độ cong và độ ẩm của giác mạc, khiến kết quả đo đạc sai lệch và mắt dễ bị khô hơn bình thường. Những người mắc bệnh tự miễn mạn tính ảnh hưởng đến quá trình lành sẹo giác mạc cũng cần thông báo chi tiết cho bác sĩ.
Các phương pháp can thiệp cận thị thông dụng hiện nay
Hiện nay có nhiều phương pháp can thiệp khúc xạ bằng công nghệ tiên tiến giúp khôi phục thị lực. Nhóm phẫu thuật laser bề mặt và tạo vạt bao gồm phẫu thuật Lasik truyền thống, Femto Lasik và ReLEx SMILE. Mỗi kỹ thuật có ưu nhược điểm riêng, phụ thuộc vào độ dày giác mạc, mức độ cận và điều kiện kinh tế của người bệnh.
Femto Lasik sử dụng tia laser tần số cao để tạo vạt giác mạc chính xác, sau đó chiếu laser điều chỉnh độ cong giác mạc. Trong khi đó, ReLEx SMILE là phương pháp can thiệp không tạo vạt, chỉ mở một đường rạch siêu nhỏ để rút lõi mô giác mạc, giúp bảo tồn tối đa cấu trúc thần kinh biểu mô và hạn chế triệu chứng khô mắt sau mổ.
Đối với những trường hợp cận thị quá nặng hoặc giác mạc quá mỏng không thể triệt tiêu bằng laser, phương pháp đặt thấu kính nội nhãn Phakic ICL là lựa chọn thay thế hữu hiệu. Thấu kính sinh học được đưa vào vị trí sau mống mắt và trước thủy tinh thể mà không làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của giác mạc.
Chế độ chăm sóc và bảo vệ mắt sau khi mổ cận thị
Quá trình phục hồi thị lực phụ thuộc đáng kể vào việc tuân thủ chỉ dẫn chăm sóc mắt sau phẫu thuật. Trong những ngày đầu sau can thiệp, người bệnh cần đeo kính bảo hộ liên tục cả khi ngủ để tránh vô tình đưa tay dụi mắt làm xô lệch vạt giác mạc hoặc tổn thương vết rạch.
Cần sử dụng đầy đủ các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng viêm và nước mắt nhân tạo bôi trơn theo đúng phác đồ của bác sĩ điều trị. Tuyệt đối không để nước sinh hoạt, xà phòng, mồ hôi hoặc bụi bẩn dính trực tiếp vào mắt trong tuần đầu tiên nhằm ngăn chặn nguy cơ nhiễm trùng.
Người bệnh nên tạm dừng các hoạt động thể thao vận động mạnh, bơi lội và trang điểm vùng mắt trong ít nhất một tháng. Đồng thời, cần xây dựng chế độ làm việc khoa học, phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý cho mắt khi tiếp xúc với máy tính hoặc điện thoại thông minh để tránh mỏi mắt và co quắp điều tiết.
Lưu ý an toàn
Các thông tin về phẫu thuật khúc xạ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa tổng quát và không thay thế cho việc chẩn đoán trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa mắt. Mỗi cá nhân có cấu trúc giác mạc, nhãn áp và mức độ cận thị riêng biệt, đòi hỏi quy trình thăm khám tiền phẫu chuyên sâu trước khi chỉ định phẫu thuật. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua hoặc sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Tóm tắt
Phẫu thuật cận thị là giải pháp hiệu quả giúp cải thiện thị lực và giảm bớt sự phụ thuộc vào kính gọng. Tuy nhiên, can thiệp này đòi hỏi người bệnh phải đủ tuổi, độ khúc xạ ổn định và cấu trúc giác mạc đạt chuẩn. Việc thăm khám chuyên khoa mắt kỹ lưỡng cùng chế độ chăm sóc mắt đúng cách sẽ bảo đảm kết quả thị lực tối ưu và an toàn lâu dài.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tại sao dưới 18 tuổi không nên mổ mắt cận thị?
Sau 18 tuổi giác mạc và nhãn cầu mới dần hoàn thiện về mặt sinh học. Phẫu thuật khi mắt chưa ổn định có nguy cơ tái cận cao do độ khúc xạ vẫn tiếp tục gia tăng theo thời gian.
Người trên 40 tuổi có mổ mắt cận thị được không?
Người trên 40 tuổi vẫn có thể mổ cận nếu mắt đủ điều kiện. Tuy nhiên, giai đoạn này mắt bắt đầu xuất hiện tình trạng lão thị nên cần được bác sĩ tư vấn phương án thị giác phù hợp.
Mổ cận thị bao lâu thì mắt hồi phục bình thường?
Thời gian hồi phục tùy thuộc phương pháp mổ. Thông thường người bệnh có thể nhìn tương đối rõ sau 24 đến 48 giờ nhưng cần khoảng một đến ba tháng để mắt ổn định hoàn toàn.
Sau khi mổ mắt cận thị có bị tái cận không?
Khả năng tái cận vẫn có thể xảy ra nếu độ khúc xạ chưa thực sự ổn định trước mổ hoặc do thói quen nhìn gần liên tục, thiếu thời gian nghỉ ngơi cho mắt sau can thiệp.
Phẫu thuật mắt cận thị có gây đau đớn không?
Mổ cận không gây đau đớn dữ dội vì mắt được nhỏ thuốc gây tê bề mặt trước thủ thuật. Sau mổ, người bệnh có thể cảm thấy cộm xốn nhẹ trong vài giờ đầu.
