Bao nhiêu tuổi được đeo lens và những điều cần biết

Bao nhiêu tuổi được đeo lens là gì?

Kính áp tròng, hay thường gọi là lens, là thấu kính mỏng uốn cong được đặt trực tiếp lên màng phim nước mắt bao phủ bề mặt giác mạc. Dòng sản phẩm này có hai mục đích chính gồm điều chỉnh tật khúc xạ như cận thị, viễn thị, loạn thị hoặc phục vụ nhu cầu làm đẹp, thẩm mỹ với các loại lens đổi màu mắt. Bên cạnh đó, một số loại kính áp tròng đặc biệt như Ortho-K còn được chỉ định để định hình giác mạc tạm thời vào ban đêm nhằm kiểm soát tiến triển cận thị ở lứa tuổi thanh thiếu niên.

Mặc dù mang lại sự linh hoạt và tầm nhìn rộng hơn kính gọng, kính áp tròng là một thiết bị y tế tiếp xúc trực tiếp với mô sống của mắt. Do đó, việc xác định thời điểm bắt đầu đeo lens cần được xem xét cẩn trọng dựa trên cấu trúc mắt, thói quen sinh hoạt và chỉ định chuyên môn từ bác sĩ nhãn khoa nhằm giảm thiểu nguy cơ tổn thương giác mạc.

Độ tuổi phù hợp để bắt đầu sử dụng kính áp tròng

Theo các chuyên gia nhãn khoa, không có một con số cố định tuyệt đối quy định độ tuổi bắt đầu được đeo kính áp tròng. Trẻ em từ khoảng 8 đến 12 tuổi đã có thể bắt đầu sử dụng kính áp tròng nếu có chỉ định điều trị y khoa đặc biệt, chẳng hạn như kiểm soát độ cận thị bằng kính chỉnh hình giác mạc ban đêm hoặc khi tật khúc xạ gây cản trở lớn đến việc sinh hoạt. Tuy nhiên, trong độ tuổi này, quá trình đeo và tháo kính cần có sự giám sát, hỗ trợ chặt chẽ từ phụ huynh để đảm bảo thao tác an toàn.

Đối với nhu cầu đeo kính áp tròng mềm thông thường để thay thế kính gọng ban ngày hoặc làm đẹp, độ tuổi từ 13 tuổi trở lên thường được đánh giá là thích hợp nhất. Ở giai đoạn thanh thiếu niên, các bạn trẻ đã có ý thức tự lập cao hơn, hiểu rõ tầm quan trọng của việc vệ sinh cá nhân và có thể tự thực hiện các bước rửa tay, bảo quản kính, nhỏ mắt đúng quy trình. Sự sẵn sàng về mặt tâm lý và tính cẩn thận là yếu tố then chốt hơn cả độ tuổi sinh học.

Tiêu chí đánh giá sự sẵn sàng trước khi dùng kính áp tròng

Trước khi quyết định cho thanh thiếu niên đeo kính áp tròng, phụ huynh và bác sĩ nhãn khoa cần đánh giá một số tiêu chí quan trọng về hành vi và lối sống của người dùng. Tiêu chí đầu tiên là tính tự giác và thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân hằng ngày. Một bạn trẻ có thói quen rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt, luôn giữ đồ dùng cá nhân ngăn nắp sẽ dễ dàng tuân thủ quy trình bảo quản kính áp tròng hơn.

Tiêu chí tiếp theo là khả năng ghi nhớ và tự giác tuân thủ lịch trình thay kính, thay dung dịch ngâm cũng như thời gian đeo tối đa trong ngày. Nếu trẻ còn thường xuyên quên cất đồ, lười vệ sinh hoặc có xu hướng đi ngủ mà không tẩy trang, tháo kính thì chưa nên vội vàng sử dụng lens. Ngoài ra, tinh thần tự chủ trong việc lắng nghe cơ thể, sẵn sàng tháo kính ngay khi cảm thấy cộm, rát, đỏ mắt và thông báo cho người lớn cũng là dấu hiệu chứng tỏ người dùng đã đủ trưởng thành để đeo kính an toàn.

Rủi ro tiềm ẩn khi đeo lens ở lứa tuổi học đường

Mắt của lứa tuổi học sinh, thanh thiếu niên rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương nếu không sử dụng kính áp tròng đúng cách. Biến chứng thường gặp nhất là tình trạng khô mắt, đỏ mắt và viêm kết mạc dị ứng do đeo lens quá nhiều giờ liên tục hoặc đeo trong môi trường nhiều bụi bẩn. Khi thấu kính áp sát vào giác mạc trong thời gian dài, lượng oxy cung cấp cho biểu mô giác mạc bị suy giảm, dẫn đến cảm giác ngứa rát, mờ mắt và cộm xốn.

Nghiêm trọng hơn, nguy cơ nhiễm trùng và viêm loét giác mạc có thể xảy ra nếu người đeo không rửa tay kỹ, sử dụng nước máy để ngâm rửa kính hoặc đeo kính đi bơi, đi ngủ. Vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng Acanthamoeba từ môi trường nước bẩn có thể bám vào bề mặt kính và tấn công vào các vết xước nhỏ trên giác mạc. Tình trạng nhiễm trùng giác mạc tiến triển rất nhanh, có thể để lại sẹo vĩnh viễn và làm suy giảm nghiêm trọng thị lực nếu không được phát hiện, điều trị y tế kịp thời.

Hướng dẫn chăm sóc mắt và sử dụng kính áp tròng đúng cách

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mắt khi sử dụng kính áp tròng, người dùng cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh cơ bản. Luôn rửa tay sạch bằng xà phòng không chứa hương liệu và lau khô bằng khăn không xơ trước khi chạm vào kính. Kính áp tròng cần được làm sạch và ngâm trong dung dịch sát khuẩn chuyên dụng, tuyệt đối không dùng nước muối tự pha, nước lọc hay nước máy để rửa hoặc bảo quản kính. Hộp đựng lens cũng cần được thay mới định kỳ sau mỗi 2 đến 3 tháng.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ thời gian đeo lens mỗi ngày, thông thường không nên quá 6 đến 8 tiếng đối với người mới bắt đầu. Không bao giờ đeo kính áp tròng qua đêm trừ khi đó là loại kính chuyên dụng được bác sĩ nhãn khoa chỉ định. Khi tham gia các hoạt động bơi lội, tắm bồn hoặc xông hơi, cần tháo kính để tránh tiếp xúc với nguồn nước chứa vi khuẩn. Sử dụng thêm nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản chuyên dùng cho lens sẽ giúp duy trì độ ẩm và sự thoải mái cho mắt.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn chuyên môn từ bác sĩ nhãn khoa. Trước khi quyết định đeo kính áp tròng, người dùng cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám độ cong giác mạc, đo khúc xạ và kiểm tra màng phim nước mắt. Tuyệt đối không tự ý mua các loại lens trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc dùng chung kính với người khác. Khi xuất hiện các dấu hiệu cộm rát, đỏ mắt hoặc nhìn mờ, cần tháo kính ngay và đi khám bác sĩ kịp thời.

Tóm tắt

Tóm lại, việc đeo kính áp tròng không phụ thuộc hoàn toàn vào số tuổi sinh học mà đặt trọng tâm vào ý thức giữ gìn vệ sinh và sự tự lập của mỗi người. Độ tuổi từ 13 tuổi trở lên thường là thời điểm thuận lợi để bắt đầu làm quen với kính áp tròng nếu được hướng dẫn tỉ mỉ. Việc thăm khám chuyên khoa mắt và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn là chìa khóa giúp bảo vệ thị lực lâu dài.