Bấm ối có nguy hiểm không và những lưu ý sản khoa quan trọng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
- Bấm ối là thủ thuật làm rách màng ối nhân tạo để giải phóng dịch ối, thường được chỉ định trong quá trình chuyển dạ nhằm thúc đẩy cơn co tử cung hoặc theo dõi tình trạng thai nhi. Khi được bác sĩ đề nghị thực hiện thủ thuật này, rất nhiều sản phụ và gia đình lo lắng không biết bấm ối có nguy hiểm không và có ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của em bé hay không.
- Về mặt y khoa, bấm ối là can thiệp sản khoa an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định, đúng thời điểm bởi bác sĩ hoặc nữ hộ sinh giàu kinh nghiệm tại các cơ sở y tế chuyên khoa. Việc nắm rõ mục đích, các tình huống chỉ định cũng như những lưu ý theo dõi sau bấm ối sẽ giúp người mẹ giải tỏa tâm lý căng thẳng, phối hợp nhịp nhàng với ê-kíp y tế để quá trình chuyển dạ diễn ra suôn sẻ.
Bấm ối có nguy hiểm không là gì?
- Màng ối là một túi mỏng chứa đầy dịch lỏng bao bọc xung quanh thai nhi, đóng vai trò như một lớp đệm bảo vệ thai khỏi các va chạm cơ học, chống nhiễm trùng từ môi trường bên ngoài và giúp dây rốn không bị chèn ép. Trong quá trình chuyển dạ tự nhiên, màng ối thường sẽ tự vỡ khi cổ tử cung mở rộng hoặc trong giai đoạn rặn sinh.
- Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp lâm sàng, bác sĩ sản khoa sẽ chủ động can thiệp bấm ối nhân tạo. Khi màng ối được mở ra, đầu thai nhi sẽ tì sát trực tiếp vào cổ tử cung, kích thích cơ thể giải phóng prostaglandin nội sinh và làm tăng tiết oxytocin tự nhiên. Phản xạ này giúp các cơn co tử cung trở nên đều đặn, mạnh mẽ và hiệu quả hơn, từ đó rút ngắn đáng kể thời gian chuyển dạ của sản phụ.
Chỉ định y khoa khi nào cần thực hiện bấm ối
- Thủ thuật bấm ối được bác sĩ sản khoa cân nhắc khi quá trình chuyển dạ tiến triển chậm, cơn co tử cung yếu hoặc cần rút ngắn thời gian sinh nở nhằm đảm bảo an toàn cho thai nhi. Bấm ối cũng được chỉ định để quan sát trực tiếp màu sắc nước ối, đánh giá tình trạng suy thai khi phát hiện nhịp tim thai bất thường trên máy theo dõi. Ngoài ra, trong các ca giục sinh chủ động khi thai đã đủ tháng hoặc thai phụ có bệnh lý nội khoa cần kết thúc thai kỳ, bấm ối là bước hỗ trợ quan trọng kết hợp cùng truyền dịch tăng co.
- Bác sĩ chỉ thực hiện thủ thuật khi cổ tử cung đã mở thuận lợi, đoạn dưới tử cung thành lập tốt và đầu thai nhi đã cố định vững chắc vào tiểu khung của người mẹ. Nếu đầu thai nhi còn cao lơ lửng, việc làm vỡ màng ối đột ngột có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm khó lường. Do đó, việc xác định đúng thời điểm bấm ối đòi hỏi sự thăm khám cẩn trọng và kinh nghiệm chuyên sâu của nhân viên y tế tại buồng sinh.
Những rủi ro và biến chứng sản khoa có thể gặp khi bấm ối
- Dù bấm ối là thủ thuật thường quy có độ an toàn rất cao trong sản khoa, thao tác này vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ y khoa nhất định nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Rủi ro đáng lo ngại nhất là sa dây rốn, xảy ra khi dòng nước ối thoát ra ngoài cuốn theo dây rốn xuống trước đầu thai nhi, gây chèn ép mạch máu nuôi dưỡng và đe dọa tính mạng em bé chỉ trong vài phút. Nguy cơ này thường gặp nếu đầu thai chưa lọt thấp hoặc ngôi thai không thuận.
- Bên cạnh đó, việc mất đi lớp màng bảo vệ vô khuẩn khiến buồng tử cung dễ bị vi khuẩn từ âm đạo xâm nhập nếu cuộc chuyển dạ kéo dài nhiều giờ sau đó. Một số trường hợp hiếm gặp có thể xảy ra tổn thương mạch máu tiền đạo hoặc rách mạch máu bánh rau gây chảy máu. Sự thay đổi áp lực đột ngột trong buồng ối cũng có thể kích hoạt cơn co cường tính hoặc làm thay đổi nhịp tim thai. Chính vì những lý do này, bấm ối luôn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và theo dõi liên tục tại phòng sinh có đầy đủ phương tiện cấp cứu.
Quy trình bấm ối an toàn và theo dõi trong phòng sinh
- Trước khi tiến hành, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ giải thích rõ ràng mục đích của thủ thuật, động viên sản phụ thả lỏng cơ thể, thở đều đặn và nằm ở tư thế sản khoa thoải mái. Nhân viên y tế sẽ sát khuẩn kỹ lưỡng vùng sinh dục ngoài, sử dụng găng tay vô khuẩn và một dụng cụ chuyên dụng có đầu móc nhỏ để làm rách một điểm nhỏ trên màng ối ngay trong lúc không có cơn co tử cung.
- Nước ối sẽ được cho chảy ra từ từ để tránh tình trạng sụt giảm áp lực buồng tử cung quá nhanh. Ngay trước và sau khi bấm ối, bác sĩ sản khoa luôn kiểm tra nhịp tim thai bằng ống nghe tim thai hoặc máy monitoring sản khoa để phát hiện sớm các dấu hiệu suy thai cấp tính. Đồng thời, nhân viên y tế sẽ kiểm tra lại độ lọt của đầu thai nhi và loại trừ hoàn toàn nguy cơ sa dây rốn. Sản phụ sẽ được thay băng vệ sinh sạch và tiếp tục theo dõi sát sao tiến triển mở của cổ tử cung cùng tần số các cơn co thắt.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức y học thường thức, không thay thế cho chỉ định hoặc chẩn đoán trực tiếp của nhân viên y tế tại buồng sinh. Sản phụ tuyệt đối không tự tìm cách tác động vào vùng kín hay làm vỡ màng ối tại nhà vì có thể gây nhiễm trùng nguy hiểm hoặc tổn thương thai nhi. Khi có dấu hiệu rỉ ối, đau bụng từng cơn hoặc ra máu âm đạo, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa.
Tóm tắt
Bấm ối là một thủ thuật sản khoa phổ biến và có độ an toàn cao khi được chỉ định đúng lúc, thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn. Sản phụ không nên quá lo lắng mà hãy giữ tinh thần thoải mái, lắng nghe tư vấn của bác sĩ sản khoa và phối hợp nhịp nhàng theo hướng dẫn trong suốt quá trình chuyển dạ để cuộc sinh diễn ra thuận lợi, đón bé chào đời khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bấm ối khi sinh có gây đau đớn nhiều cho sản phụ không?
Thao tác bấm ối thường chỉ gây cảm giác thốn nhẹ hoặc tức nặng ở vùng âm đạo tương tự như khi thăm khám trong sản khoa, màng ối không có dây thần kinh cảm giác nên sản phụ không bị đau nhói dữ dội.
Sau khi bấm ối có làm tăng nguy cơ nhiễm trùng buồng ối không?
Bấm ối làm vỡ màng chắn bảo vệ tự nhiên, do đó nếu thời gian từ lúc bấm ối đến lúc sinh kéo dài, nguy cơ vi khuẩn xâm nhập ngược dòng từ âm đạo vào buồng tử cung sẽ tăng lên.
Sản phụ có thể tự yêu cầu bấm ối theo ý muốn không?
Bấm ối chỉ được thực hiện tại cơ sở y tế có khoa sản, do bác sĩ hoặc nữ hộ sinh lành nghề trực tiếp thao tác sau khi đã thăm khám và đánh giá đầy đủ các điều kiện an toàn.
Sau khi bấm ối thì bao lâu sản phụ sẽ sinh em bé?
Thời gian chuyển dạ sau bấm ối phụ thuộc vào độ mở cổ tử cung, độ xóa mở và đáp ứng của cơ tử cung ở từng người, thông thường cơn co sẽ tăng dần trong vòng vài giờ tiếp theo.
Dịch nước ối chảy ra sau bấm ối có màu sắc bất thường cảnh báo điều gì?
Nước ối bình thường trong suốt hoặc trắng đục nhẹ. Nếu dịch ối chảy ra có màu xanh rêu, vàng sậm hoặc lẫn máu tươi, bác sĩ sản khoa sẽ lập tức đánh giá nguy cơ suy thai để xử trí.
