Bài tập phục hồi chức năng chân sau đột quỵ giúp đi lại vững vàng hơn

Bài tập phục hồi chân sau đột quỵ

Đột quỵ làm tổn thương các vùng não điều khiển vận động, gây gián đoạn đường truyền tín hiệu thần kinh đến hai chân. Điều này làm cho cơ chân yếu đi, giảm phản xạ và mất khả năng phối hợp nhịp nhàng khi di chuyển. Người bệnh thường có cảm giác chân không nghe lời, dễ loạng choạng hoặc có nguy cơ té ngã cao.

Nếu nằm hoặc ngồi một chỗ quá lâu do lo sợ té ngã, các nhóm cơ ở chân sẽ nhanh chóng bị teo và khớp cổ chân dễ bị co cứng. Tập luyện phục hồi chức năng sớm giúp kích thích tính linh hoạt của não bộ, từng bước khôi phục khả năng kiểm soát vận động chân và cải thiện dáng đi cho người bệnh.

Bài tập co duỗi cổ chân giúp giảm cứng khớp và hỗ trợ lưu thông máu

Co duỗi cổ chân là bài tập đơn giản thích hợp cho người mới bắt đầu phục hồi sau đột quỵ. Động tác này có thể thực hiện khi người bệnh đang nằm trên giường hoặc ngồi trên ghế tựa.

Người bệnh duỗi thẳng chân, từ từ kéo mũi bàn chân về phía cơ thể rồi chậm rãi duỗi thẳng ra xa. Động tác gấp duỗi này giúp duy trì tầm vận động của khớp cổ chân, giảm nguy cơ co rút gân gót và hỗ trợ lưu thông máu tĩnh mạch về tim.

Trường hợp chân còn yếu nhiều, người nhà có thể hỗ trợ nâng và di chuyển bàn chân nhẹ nhàng. Mỗi lần nên tập 10 đến 15 nhịp cho từng chân, thực hiện chậm và đều đặn.

Bài tập nâng chân tại chỗ giúp tăng cường sức mạnh cơ đùi

Cơ đùi giữ vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ cơ thể và hỗ trợ thao tác bước đi. Bài tập nâng chân tại chỗ giúp củng cố sức mạnh cho cơ duỗi gối và cơ gấp hông.

Người bệnh ngồi thẳng lưng trên ghế chắc chắn, hai chân đặt phẳng trên mặt sàn. Từ từ nâng một cẳng chân lên song song với mặt sàn, giữ vài giây rồi hạ xuống chậm rãi trước khi đổi sang chân còn lại.

Trong thời gian đầu, chân có thể bị rung nhẹ do cơ bắp chưa phục hồi hoàn toàn. Người chăm sóc có thể hỗ trợ đỡ nhẹ cổ chân. Cần chọn ghế ngồi vững chãi để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người bệnh.

Bài tập đứng lên ngồi xuống cải thiện khả năng giữ thăng bằng

Động tác đứng lên và ngồi xuống giúp kích hoạt đồng thời các nhóm cơ ở đùi, hông và cổ chân, đồng thời rèn luyện phản xạ giữ thăng bằng cho người sau đột quỵ.

Người bệnh ngồi ở mép ghế, hai chân đặt vững trên sàn. Dồn trọng lượng đều sang hai bên chân, nghiêng nhẹ người về phía trước và từ từ đứng dậy. Sau khi đứng vững vài giây, chậm rãi hạ thấp trọng tâm để ngồi lại vào ghế.

Nếu sức cơ còn yếu, người bệnh nên dùng tay vịn hoặc nhờ người nhà hỗ trợ lúc ban đầu. Việc duy trì bài tập này giúp tăng sự tự tin khi tự thực hiện các hoạt động sinh hoạt cá nhân.

Bài tập bước sang ngang giúp duy trì sự ổn định và giảm nguy cơ té ngã

Khả năng di chuyển sang hai bên thường bị suy giảm ở người bệnh đột quỵ, làm tăng nguy cơ té ngã khi đổi hướng hoặc gặp vật cản. Bài tập bước sang ngang giúp cải thiện sự linh hoạt của cơ hông và khớp háng.

Người bệnh đứng cạnh thành giường hoặc vịn vào tay vịn chắc chắn. Thực hiện bước một chân sang ngang một khoảng ngắn, dồn trọng tâm ổn định rồi kéo chân còn lại về vị trí cũ, sau đó bước ngược lại.

Người bệnh cần giữ cơ thể ổn định, di chuyển từng bước ngắn và tuyệt đối không vội vàng. Bài tập này hỗ trợ tăng cường độ vững chắc cho cơ thể khi thay đổi tư thế.

Bài tập nhấc gót chân hỗ trợ kiểm soát bàn chân khi đi bộ

Tình trạng kéo lê bàn chân hoặc quẹt mũi chân xuống sàn khá thường gặp ở người bệnh sau đột quỵ. Bài tập nhấc gót chân giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp chân và cải thiện khả năng kiểm soát cổ chân.

Người bệnh vịn tay vào mặt bàn hoặc tựa ghế chắc chắn, từ từ kiễng hai gót chân lên cao rồi hạ xuống chậm rãi. Động tác này hỗ trợ nâng đỡ vòm chân và tạo lực đẩy tốt hơn khi bước đi.

Nếu gặp triệu chứng chóng mặt, mệt nhiều hoặc đau khớp khi tập, người bệnh nên dừng lại nghỉ ngơi. Duy trì luyện tập hằng ngày giúp dáng đi được cải thiện và bớt tốn sức.

Lưu ý an toàn

Tập luyện phục hồi chức năng chân sau đột quỵ cần đặt sự an toàn lên hàng đầu. Người bệnh không nên tự ý tập quá sức hoặc bỏ dụng cụ hỗ trợ khi chưa có sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc kỹ thuật viên chuyên khoa. Cần tập luyện trong không gian bằng phẳng, không trơn trượt. Khi xuất hiện các biểu hiện như đau ngực, khó thở, chóng mặt hoặc vã mồ hôi, người bệnh phải ngừng tập ngay và thông báo cho nhân viên y tế.

Tóm tắt

Phục hồi chức năng chân sau đột quỵ là một quá trình kéo dài đòi hỏi sự kiên trì và phương pháp đúng đắn. Việc luyện tập đều đặn kết hợp với sự hỗ trợ từ gia đình và theo dõi chuyên môn y tế sẽ giúp người bệnh từng bước cải thiện khả năng đi lại và nâng cao chất lượng cuộc sống.