Bác sĩ giải đáp cảm cúm phải làm sao để nhanh khỏe

Cảm cúm phải làm sao để nhanh khỏe là gì?

Cảm cúm thường bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường, tuy nhiên hai bệnh lý này có căn nguyên và mức độ ảnh hưởng rất khác nhau. Trong khi cảm lạnh phần lớn do các loại rhinovirus gây ra với biểu hiện nhẹ nhàng ở vùng mũi họng, cảm cúm lại xuất phát từ các chủng virus cúm Influenza A hoặc B và có xu hướng tác động lên toàn bộ cơ thể. Bệnh lây lan rất nhanh qua các giọt bắn đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, cũng như qua việc chạm tay vào các bề mặt dính virus rồi đưa lên mắt, mũi, miệng.

Đặc trưng của cảm cúm là phản ứng viêm toàn thân diễn ra mạnh mẽ, khiến người bệnh kiệt sức và sốt cao kéo dài trong những ngày đầu. Do kháng thể cần thời gian để nhận diện và vô hiệu hóa virus, mục tiêu chăm sóc chính không phải là loại bỏ mầm bệnh ngay lập tức trong vài giờ, mà là tạo điều kiện tối ưu để hệ miễn dịch tự nhiên đẩy lùi virus hiệu quả nhất. Việc nắm rõ các bước xử trí đúng đắn giúp giảm nhẹ sự khó chịu và ngăn ngừa virus lan xuống đường hô hấp dưới.

Dành thời gian nghỉ ngơi tuyệt đối và ngủ đủ giấc

Khi virus cúm tấn công cơ thể, hệ thống miễn dịch phải huy động tối đa năng lượng để sản sinh kháng thể chống lại mầm bệnh. Giấc ngủ sâu và sự nghỉ ngơi yên tĩnh là điều kiện lý tưởng để các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả nhất. Người bệnh nên tạm gác công việc nặng nhọc, hạn chế vận động thể lực cường độ cao và duy trì giấc ngủ từ tám đến mười tiếng mỗi ngày. Phòng ngủ cần giữ không gian thoáng khí, sạch sẽ, nhiệt độ ổn định và tránh gió lùa trực tiếp. Việc cố gắng làm việc khi đang mệt mỏi chỉ khiến thời gian ủ bệnh kéo dài, làm suy kiệt thể lực và gia tăng nguy cơ lây nhiễm chéo cho những người xung quanh trong gia đình hoặc nơi làm việc.

Tích cực bù nước ấm và chất điện giải

Sốt, đổ mồ hôi, chảy nước mũi và thở gấp khiến cơ thể mất đi một lượng nước đáng kể, dẫn đến cảm giác mệt mỏi, đau đầu và khô rát cổ họng. Bổ sung đủ từ hai đến hai lít rưỡi chất lỏng mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm cho niêm mạc mũi họng, làm loãng dịch đờm và hỗ trợ thận đào thải các độc tố chuyển hóa. Nước lọc ấm, nước khoáng, nước dừa tươi hoặc dung dịch oresol pha đúng tỷ lệ là những lựa chọn bù nước và điện giải rất tốt. Ngoài ra, việc dùng các loại trà thảo mộc ấm như trà gừng, trà hoa cúc kết hợp mật ong còn mang lại cảm giác dễ chịu cho vòm họng. Người bệnh nên tránh xa rượu, bia, cà phê và nước ngọt có gas vì chúng làm tăng tình trạng mất nước của cơ thể.

Bổ sung dinh dưỡng dễ tiêu và giàu vitamin

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh cung cấp các nguyên liệu thiết yếu để tái tạo tế bào và củng cố hàng rào phòng ngự tự nhiên. Người bị cảm cúm thường chán ăn, đắng miệng và giảm vị giác, do đó các món ăn dạng lỏng, ấm và mềm như cháo gà, súp củ quả hoặc canh thịt nạc là giải pháp tối ưu. Súp gà cung cấp protein dễ tiêu hóa, đồng thời hỗ trợ làm dịu tình trạng viêm đường hô hấp trên. Bữa ăn nên được chia nhỏ thành nhiều lần trong ngày để giảm bớt gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Đồng thời, tăng cường bổ sung rau xanh đậm màu và trái cây tươi giàu vitamin C như cam, bưởi, ổi, kiwi để hỗ trợ tối đa cho hoạt động của các tế bào bạch cầu.

Sử dụng thuốc giảm triệu chứng an toàn và hợp lý

Cảm cúm là bệnh do virus gây ra nên việc điều trị tập trung chủ yếu vào làm giảm nhẹ các triệu chứng gây khó chịu. Thuốc hạ sốt, giảm đau thông thường như paracetamol có thể được sử dụng khi thân nhiệt trên ba mươi tám độ năm kèm theo nhức đầu, đau mỏi cơ thể. Nước muối sinh lý không phẩy chín phần trăm dạng xịt hoặc nhỏ mũi là biện pháp làm sạch đường thở rất an toàn, giúp loại bỏ dịch nhầy và giảm nghẹt mũi hiệu quả. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt khoảng cách giữa các lần dùng thuốc, đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tuyệt đối không phối hợp nhiều loại thuốc cảm có cùng hoạt chất để tránh nguy cơ ngộ độc gan. Mọi loại thuốc kháng virus đặc hiệu chỉ được dùng khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.

Lưu ý an toàn

Cảm cúm do virus gây ra nên kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng điều trị. Việc tự ý mua và sử dụng kháng sinh không giúp bệnh thuyên giảm mà còn gây hại cho đường ruột và làm tăng nguy cơ kháng thuốc trong cộng đồng. Người bệnh không được tự ý kết hợp nhiều loại thuốc hạ sốt, cảm cúm dạng viên sủi hay siro có cùng thành phần paracetamol vì dễ gây tổn thương gan cấp tính. Những người có bệnh mạn tính như hen suyễn, bệnh tim mạch hoặc tiểu đường cần hết sức cẩn trọng khi xuất hiện các triệu chứng cúm.

Tóm tắt

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến và phần lớn sẽ tự thuyên giảm nếu chăm sóc đúng cách. Việc tạo điều kiện cho cơ thể nghỉ ngơi, uống đủ chất lỏng và bổ sung dinh dưỡng hợp lý là nền tảng quan trọng nhất để mau bình phục. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc bừa bãi và cần theo dõi sát các diễn biến sức khỏe để đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.