Bà bầu bị táo bón nên ăn gì và những loại trái cây hỗ trợ tiêu hóa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Táo bón khi mang thai là nỗi ám ảnh thường gặp của rất nhiều mẹ bầu, bắt nguồn từ sự gia tăng hormone progesterone làm giảm nhu động ruột cùng áp lực ngày càng lớn của thai nhi lên khung chậu. Nhiều thai phụ băn khoăn bà bầu bị táo bón nên ăn gì để vừa cải thiện tiêu hóa nhanh chóng, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sự phát triển của em bé.
Việc điều chỉnh chế độ ăn uống hằng ngày với trọng tâm là chất xơ tự nhiên, các loại trái cây nhuận tràng và duy trì lượng nước hợp lý chính là giải pháp hàng đầu được các chuyên gia y tế khuyến nghị. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp danh sách những thực phẩm và loại trái cây phù hợp nhất giúp mẹ bầu vượt qua chứng táo bón một cách nhẹ nhàng.
Bà bầu bị táo bón nên ăn gì là gì?
Táo bón thai kỳ là tình trạng thai phụ đi đại tiện ít hơn ba lần mỗi tuần, phân thường khô cứng, vón cục và kèm theo cảm giác đau rát hoặc phải rặn nhiều khi đi vệ sinh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ nồng độ nội tiết tố progesterone tăng cao trong thai kỳ làm giãn các cơ trơn của đường tiêu hóa, khiến thức ăn di chuyển chậm hơn qua đại tràng. Ở các tháng giữa và cuối thai kỳ, tử cung mở rộng kích thước cũng chèn ép cơ học trực tiếp lên trực tràng.
Bên cạnh yếu tố sinh lý, việc bổ sung vi chất như viên sắt, canxi không đúng cách, chế độ ăn ít chất xơ, thói quen uống không đủ nước và hạn chế vận động đều góp phần khiến tình trạng táo bón trở nên nặng nề hơn. Hiểu rõ nguyên nhân giúp thai phụ chủ động lựa chọn dinh dưỡng phù hợp để khôi phục hoạt động tiêu hóa bình thường mà không cần dùng đến các biện pháp can thiệp xâm lấn.
Các nhóm thực phẩm giàu chất xơ thai phụ nên ưu tiên hàng ngày
Để khắc phục tình trạng khó tiêu và phân khô cứng, thai phụ nên bổ sung đều đặn cả chất xơ hòa tan lẫn chất xơ không hòa tan vào bữa ăn mỗi ngày. Rau củ quả có màu xanh thẫm như rau mồng tơi, rau khoai lang, rau bina, bông cải xanh rất giàu chất xơ và chất nhầy tự nhiên giúp làm mềm khối phân, tạo điều kiện cho khối phân di chuyển dễ dàng hơn trong lòng đại tràng.
Bên cạnh rau xanh, các loại ngũ cốc nguyên cám như yến mạch, gạo lứt, bánh mì đen cùng các loại đậu đỗ cũng là nguồn cung cấp carbohydrate phức hợp và chất xơ dồi dào. Thai phụ nên đưa các thực phẩm này vào khẩu phần ăn một cách từ từ để hệ tiêu hóa kịp thích nghi, tránh ăn quá dồn dập trong một bữa vì có thể dẫn tới đầy hơi, chướng bụng. Việc đa dạng hóa nguồn chất xơ thực vật còn cung cấp thêm nhiều vitamin nhóm B và khoáng chất thiết yếu cho sự phát triển của thai nhi.
Những loại trái cây giúp cải thiện táo bón cho bà bầu
Nhiều loại trái cây tươi không chỉ cung cấp vitamin và chất chống oxy hóa mà còn chứa hàm lượng chất xơ dồi dào cùng các enzyme tự nhiên hỗ trợ nhu động ruột rất tốt. Mận khô hoặc mận tươi là lựa chọn hàng đầu nhờ chứa hợp chất sorbitol tự nhiên có tác dụng giữ nước trong lòng ruột và kích thích tiêu hóa nhẹ nhàng. Quả kiwi cũng rất được khuyến khích nhờ chứa enzyme actinidin và lượng chất xơ cao giúp rút ngắn thời gian vận chuyển bã thức ăn qua đường ruột.
Ngoài ra, đu đủ chín mềm cung cấp enzyme papain hỗ trợ phân giải protein, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru và làm dịu niêm mạc dạ dày. Táo và lê ăn cả vỏ sau khi rửa thật sạch chứa lượng lớn pectin, một loại chất xơ hòa tan giúp điều hòa độ đặc của phân. Quả bơ và chuối chín vàng cũng là nguồn bổ sung chất xơ mịn và chất béo lành mạnh giúp bôi trơn đường tiêu hóa hiệu quả cho phụ nữ mang thai.
Bổ sung đủ nước và thức uống lên men hỗ trợ nhu động ruột
Chất xơ chỉ phát huy tối đa tác dụng làm mềm phân khi cơ thể được cung cấp đủ chất lỏng. Nếu ăn nhiều chất xơ nhưng lại uống quá ít nước, khối phân có thể trở nên đặc quánh hơn và làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn đại tràng. Thai phụ nên duy trì thói quen uống nước ấm rải rác trong ngày, không nên đợi đến khi cảm thấy khát mới uống.
Ngoài nước lọc tinh khiết, mẹ bầu có thể bổ sung thêm nước luộc rau củ thanh đạm, nước dừa tươi hoặc các loại nước ép trái cây tự nhiên không pha đường. Sữa chua chứa men vi sinh probiotic sống cũng là lựa chọn tuyệt vời giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn tốt hơn và giảm sự phát triển của các vi khuẩn sinh hơi gây khó chịu trong ổ bụng suốt thai kỳ.
Những thực phẩm và thói quen thai phụ cần hạn chế khi bị táo bón
Song song với việc tăng cường thực phẩm có lợi, thai phụ cần chú ý hạn chế các nhóm đồ ăn có thể làm giảm nhu động ruột hoặc gây mất nước. Các món ăn chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh chế biến sẵn chứa nhiều chất béo bão hòa thường làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và gây đầy trướng bụng.
Các loại quả có vị chát đậm chứa nhiều tannin như quả ổi xanh, hồng xiêm xanh hay trà đặc cũng có thể làm se niêm mạc ruột và khiến phân trở nên khô cứng hơn. Thai phụ cũng nên hạn chế đồ ngọt tinh chế, bánh kẹo công nghiệp, đồng thời từ bỏ thói quen nhịn đi vệ sinh. Việc vận động nhẹ nhàng như đi bộ hàng ngày sẽ hỗ trợ kích thích cơ bụng và cơ hoành, giúp việc đại tiện diễn ra đều đặn hơn.
Lưu ý an toàn
Nội dung dinh dưỡng trong bài chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Thai phụ không được tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thảo dược thanh lọc cơ thể hay thực hiện các biện pháp thụt tháo khi chưa có chỉ định của bác sĩ sản khoa. Nếu tình trạng táo bón kéo dài kèm theo các dấu hiệu bất thường như đau quặn bụng, sốt, buồn nôn hoặc chảy máu trực tràng, thai phụ cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Tóm tắt
Chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ tự nhiên, uống đủ nước và duy trì vận động nhẹ nhàng là nền tảng an toàn giúp thai phụ kiểm soát chứng táo bón. Chị em không nên lạm dụng các mẹo truyền miệng chưa kiểm chứng hay tự ý dùng thuốc nhuận tràng. Hãy chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa phụ sản hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn phác đồ chăm sóc phù hợp nhất cho từng giai đoạn thai kỳ.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bà bầu bị táo bón có nên ăn chuối tiêu chín không?
Chuối tiêu chín mềm chứa nhiều chất xơ hòa tan và kali rất tốt cho tiêu hóa của thai phụ. Ngược lại, chuối xanh hoặc chuối chưa chín hẳn chứa nhiều tinh bột kháng và tannin có thể làm tình trạng táo bón nặng thêm.
Uống viên sắt bị táo bón thì thai phụ nên xử trí thế nào?
Uống viên bổ sung sắt thường làm phân sẫm màu và dễ gây táo bón. Thai phụ nên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh sang dạng sắt hữu cơ dễ hấp thu hơn, đồng thời uống nhiều nước và ăn tăng cường rau xanh.
Bà bầu có được tự ý mua thuốc nhuận tràng về uống không?
Thai phụ tuyệt đối không được tự ý mua thuốc nhuận tràng hoặc thuốc thụt tháo. Một số loại thuốc có thể kích thích co bóp tử cung gây nguy hiểm cho thai nhi; mọi can thiệp bằng thuốc đều phải có chỉ định của bác sĩ.
Thai phụ cần uống bao nhiêu nước mỗi ngày để phòng ngừa táo bón?
Mỗi ngày thai phụ nên uống từ 2 đến 2,5 lít nước, bao gồm nước lọc, nước canh thanh đạm và nước ép trái cây tươi không thêm đường để làm mềm khối phân và kích thích nhu động ruột.
Dấu hiệu táo bón nào ở bà bầu cần đến bệnh viện khám ngay?
Thai phụ cần đi khám ngay nếu táo bón kéo dài trên một tuần không đỡ, kèm theo đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục, sốt hoặc xuất hiện máu tươi lẫn trong phân.
