Bà bầu bị chó cắn phải làm sao để bảo đảm an toàn cho mẹ và thai nhi?

Bà bầu bị chó cắn là gì?

Bà bầu bị chó cắn là tai nạn thương tích phổ biến có thể xảy ra trong sinh hoạt hàng ngày, bắt nguồn từ chó nuôi trong nhà hoặc chó thả rông ngoài đường. Răng của loài chó có thể gây rách da, dập nát cơ bắp và đưa nước bọt chứa virus dại cùng nhiều loại vi khuẩn nguy hiểm xâm nhập sâu vào cơ thể người mẹ.

Phụ nữ mang thai có hệ miễn dịch thay đổi tự nhiên để dung nạp thai nhi, khiến cơ thể dễ bị tổn thương hơn trước các tác nhân nhiễm trùng. Mối nguy lớn nhất khi bị động vật cắn là bệnh dại, một bệnh viêm não tủy cấp tính do virus lây truyền qua vết cắn, cào hoặc vết liếm vào da tổn thương. Bên cạnh đó, các vết thương hở còn có nguy cơ nhiễm trùng huyết, viêm mô tế bào và bệnh uốn ván nếu không được làm sạch và xử trí y tế kịp thời.

Các bước sơ cứu tại chỗ khi phụ nữ mang thai bị chó cắn

Ngay sau khi bị chó cắn, thai phụ cần giữ bình tĩnh và thực hiện sơ cứu vết thương tại chỗ càng sớm càng tốt. Bước đầu tiên là rửa vết thương liên tục dưới vòi nước chảy mạnh cùng với xà phòng diệt khuẩn trong tối thiểu 15 phút. Thao tác rửa cần nhẹ nhàng, tránh chà xát quá mạnh làm tổn thương mô mềm hoặc khiến vết rách lan rộng.

Sau khi rửa sạch xà phòng, vết thương cần được sát trùng bằng dung dịch cồn y tế 70 độ hoặc dung dịch povidone iodine nếu có sẵn. Không được bôi dầu hỏa, muối, lá cây hay bất kỳ chất lạ nào lên miệng vết thương. Dùng gạc y tế vô trùng hoặc vải sạch che nhẹ vết thương và di chuyển ngay tới trung tâm y tế gần nhất để bác sĩ chuyên khoa thăm khám.

Độ an toàn của vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại trong thai kỳ

Nhiều thai phụ và gia đình lo ngại vắc xin phòng dại có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nên ngần ngại tiêm phòng. Tuy nhiên, các tổ chức y tế uy tín trên thế giới đều khẳng định vắc xin phòng dại thế hệ mới là vắc xin bất hoạt tinh chế từ tế bào, không chứa virus sống và hoàn toàn an toàn cho phụ nữ ở mọi giai đoạn thai kỳ.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus dại tấn công hệ thần kinh trung ương. Một khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, tỷ lệ tử vong gần như chạm mức 100 phần trăm ở cả mẹ và con. Do đó, mang thai không phải là chống chỉ định của việc tiêm vắc xin phòng dại và huyết thanh kháng dại khi có phơi nhiễm. Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí vết cắn, mức độ trầy xước để chỉ định tiêm đúng phác đồ.

Đánh giá nguy cơ nhiễm uốn ván và nhiễm trùng vết cắn

Bên cạnh nguy cơ nhiễm virus dại, vết răng động vật cắn còn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi khuẩn uốn ván Clostridium tetani và các loại tạp khuẩn kỵ khí khác trong khoang miệng động vật. Độc tố uốn ván có thể gây co giật toàn thân và đe dọa trực tiếp đến tính mạng của sản phụ và thai nhi.

Khi tiếp nhận thai phụ bị súc vật cắn, nhân viên y tế sẽ kiểm tra lịch sử tiêm phòng giải độc tố uốn ván trong thai kỳ. Tùy theo số mũi uốn ván người mẹ đã nhận trước đó và mức độ nhiễm bẩn của vết thương, bác sĩ sẽ quyết định tiêm bổ sung vắc xin uốn ván hoặc tiêm kết hợp huyết thanh kháng uốn ván để tạo hàng rào miễn dịch bảo vệ toàn diện.

Cách theo dõi động vật cắn và phối hợp xử trí y tế

Trong trường hợp con vật cắn là chó nhà nuôi có thể xích hoặc nhốt lại, gia đình cần theo dõi sát tình trạng sức khỏe của con vật trong vòng 10 đến 14 ngày. Cần quan sát xem con vật có các dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, chảy nhiều dãi, kích động, cắn sủa bất thường hoặc ốm chết hay không.

Tuy nhiên, việc theo dõi con vật không đồng nghĩa với việc trì hoãn tiêm phòng. Nếu vết cắn sâu, nhiều vết cắn, hoặc nằm ở các vị trí gần hệ thần kinh trung ương như vùng đầu, mặt, cổ, đầu ngón tay thì thai phụ phải đi tiêm vắc xin phòng dại ngay lập tức mà không chờ đợi. Nếu sau 10 đến 14 ngày con vật vẫn khỏe mạnh bình thường, bác sĩ có thể xem xét điều chỉnh liệu trình tiêm chủng tiếp theo.

Lưu ý an toàn

Không áp dụng các mẹo dân gian như chích lể, nặn máu, bôi tỏi, đắp cao hay dùng thuốc nam lên vết chó cắn. Phụ nữ mang thai không được tự ý mua kháng sinh hay thuốc giảm đau ngoài hiệu thuốc mà chưa có đơn của bác sĩ. Mọi can thiệp dự phòng sau phơi nhiễm cần được thực hiện tại trung tâm y tế dự phòng hoặc bệnh viện có chuyên khoa truyền nhiễm.

Tóm tắt

Bị chó cắn trong thai kỳ đòi hỏi xử trí khẩn trương và đúng nguyên tắc y khoa. Vắc xin phòng dại thế hệ mới và vắc xin uốn ván đã được chứng minh an toàn cho phụ nữ mang thai khi có chỉ định phơi nhiễm. Việc rửa vết thương đúng cách và đến cơ sở y tế kịp thời là chìa khóa bảo vệ tính mạng của mẹ và sự phát triển của thai nhi.