Ăn đậu phộng có bị ho không và cách dùng đúng để tránh ngứa họng

Ăn đậu phộng có bị ho không là gì?

Đậu phộng, hay còn gọi là củ lạc, là một loại thực phẩm giàu năng lượng, cung cấp nguồn chất đạm thực vật, chất béo không bão hòa, vitamin nhóm B, vitamin E và nhiều khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Mặc dù có giá trị dinh dưỡng cao, đậu phộng lại là thực phẩm thường xuyên bị gắn với hiện tượng khởi phát cơn ho hoặc làm tăng cảm giác vướng víu ở cổ họng sau khi ăn. Phản xạ ho sau khi dùng đậu phộng chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố vật lý và sinh lý, bao gồm sự cọ xát của các mảnh vụn nhỏ lên niêm mạc hầu họng nhạy cảm, sự kích thích bài tiết chất nhầy đặc do hàm lượng lipid dồi dào, hoặc phản ứng co thắt khí phế quản ở những người có cơ địa dị ứng. Việc phân biệt rõ giữa hiện tượng kích ứng tức thời và các bệnh lý nhiễm trùng đường hô hấp giúp người dùng có cách nhìn nhận đúng đắn, từ đó điều chỉnh thói quen ăn uống khoa học nhằm bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp tốt hơn.

Nguyên nhân khiến việc ăn đậu phộng dễ kích thích phản xạ ho

Lý do phổ biến nhất khiến việc ăn đậu phộng gây cảm giác ngứa cổ và ho liên quan đến lớp vỏ lụa màu nâu bao quanh hạt. Khi đậu phộng được rang khô, lớp màng mỏng này trở nên giòn vụn, dễ bong tróc và bám dính vào thành hầu họng trong quá trình nuốt. Do có bề mặt khô ráp, các mảnh vỏ lụa tạo ra sự cọ xát cơ học liên tục, kích thích các đầu dây thần kinh cảm giác tại niêm mạc và kích hoạt phản xạ ho tự nhiên của cơ thể nhằm tống đẩy dị vật ra ngoài.

Bên cạnh đó, đậu phộng chứa hàm lượng dầu thực vật tự nhiên rất cao. Khi tiêu thụ một lượng lớn chất béo trong thời gian ngắn, lớp dầu có thể tạo cảm giác nhờn dính ở cổ họng, kích thích tuyến niêm mạc tiết thêm dịch nhầy. Dịch nhầy này thường có xu hướng đặc quánh hơn bình thường, gây cảm giác ứ đọng đờm ở vùng hầu họng, khiến người ăn phải liên tục húng hắng ho để làm sạch đường thở. Phương pháp rang đậu phộng với nhiều muối, ớt hoặc đường caramen cũng làm niêm mạc họng bị mất nước và dễ kích ứng hơn.

Tác động của trào ngược dạ dày và dị ứng đối với cơn ho khi ăn đậu phộng

Ngoài yếu tố kích ứng cơ học tại chỗ, ăn đậu phộng còn có thể gây ho gián tiếp thông qua cơ chế trào ngược dạ dày thực quản. Do chứa nhiều chất béo và protein phức tạp, đậu phộng đòi hỏi thời gian tiêu hóa lâu hơn ở dạ dày. Khi ăn nhiều hoặc ăn vào buổi tối, dạ dày phải tăng tiết acid và áp lực co bóp, đồng thời làm giãn cơ thắt thực quản dưới. Dịch acid cùng các enzyme tiêu hóa trào ngược lên vùng thanh quản và hầu họng sẽ gây bỏng rát, viêm niêm mạc và kích phát cơn ho khan kéo dài, đặc biệt rõ rệt khi người bệnh nằm nghỉ.

Một khía cạnh y khoa quan trọng khác là phản ứng dị ứng đậu phộng. Đây là một trong những loại dị ứng thực phẩm phổ biến và có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Ở mức độ nhẹ, người có cơ địa dị ứng có thể xuất hiện cảm giác ngứa ngáy vùng miệng họng, nghẹt mũi, thở khò khè và ho khan do phù nề nhẹ đường thở. Trường hợp nặng có thể nhanh chóng tiến triển thành co thắt thanh phế quản, khó thở dữ dội, nổi mề đay toàn thân và sốc phản vệ cần được cấp cứu y tế khẩn cấp.

Người đang bị ho hoặc viêm đường hô hấp có nên ăn đậu phộng không

Đối với những người đang trong đợt viêm họng cấp, viêm phế quản, cảm cúm hoặc đang có triệu chứng ho có đờm, việc tiêu thụ đậu phộng rang khô không được khuyến khích. Trong giai đoạn này, niêm mạc đường hô hấp đang ở trạng thái sung huyết, phù nề và cực kỳ nhạy cảm với bất kỳ tác nhân kích thích nào từ bên ngoài. Các mảnh vụn cứng và khô của đậu phộng khi đi qua vùng viêm có thể làm tăng mức độ tổn thương bề mặt niêm mạc, dẫn đến cảm giác đau rát họng dữ dội hơn và khiến tần suất các cơn ho tăng lên rõ rệt.

Hơn nữa, nếu đang bị ho nhiều đờm, lượng chất béo dồi dào từ đậu phộng có thể làm cho chất tiết đường thở trở nên sánh đặc, dính chặt và khó tống xuất ra ngoài hơn, cản trở sự thông thoáng của phế quản. Dù vậy, người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối đậu phộng nếu biết lựa chọn cách chế biến phù hợp và sử dụng với lượng vừa phải. Khi cơ thể đã hồi phục hoàn toàn và các triệu chứng viêm họng đã dứt điểm, bạn hoàn toàn có thể đưa loại hạt dinh dưỡng này trở lại khẩu phần ăn hàng ngày một cách bình thường.

Cách sử dụng đậu phộng an toàn nhằm hạn chế kích ứng vùng họng

Để thưởng thức trọn vẹn giá trị dinh dưỡng của đậu phộng mà không lo ngại cảm giác ngứa rát cổ họng, người dùng nên chú ý thay đổi phương pháp chế biến và thói quen ăn uống. Thay vì ăn đậu phộng rang giòn tẩm ướp nhiều muối ớt, bạn nên ưu tiên các món đậu phộng luộc chín mềm, đậu phộng hầm trong canh hoặc nấu cháo. Phương pháp nấu chín cùng nước giúp làm mềm hoàn toàn kết cấu của hạt, loại bỏ độ giòn khô ráp và giữ được độ ẩm tự nhiên, từ đó giảm tối đa sự ma sát lên thành họng.

Nếu ăn đậu phộng rang, bạn nên bóc sạch toàn bộ lớp màng lụa bên ngoài trước khi ăn để tránh các mảnh vụn bám vào niêm mạc. Khi ăn, cần nhai thật chậm và kỹ từng ngụm nhỏ, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hay cười đùa để phòng ngừa nguy cơ sặc dị vật vào thanh khí quản, một tai nạn đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ. Sau khi ăn đậu phộng, nên uống ngay một vài ngụm nước ấm để rửa trôi các hạt dầu và cặn vụn còn sót lại trong khoang miệng và vùng hầu họng, giúp cổ họng luôn thông thoáng và dễ chịu.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức dinh dưỡng tổng quan, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị y khoa. Tuyệt đối không cho trẻ nhỏ dưới năm tuổi ăn hạt đậu phộng nguyên hạt do nguy cơ cao bị sặc dị vật vào đường thở đe dọa tính mạng. Nếu xuất hiện triệu chứng ho đi kèm khó thở, tím tái, sưng phù môi mắt sau khi ăn đậu phộng, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất vì đây có thể là dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng.

Tóm tắt

Tóm lại, ăn đậu phộng không trực tiếp gây ra bệnh ho nhưng cách chế biến khô giòn và hàm lượng dầu cao có thể kích thích niêm mạc họng nhạy cảm. Bằng cách bóc sạch vỏ lụa, ưu tiên món luộc mềm, uống đủ nước ấm và lắng nghe phản ứng của cơ thể, bạn có thể bổ sung nguồn dưỡng chất dồi dào từ đậu phộng một cách an toàn và lành mạnh.