Ai cần đeo khẩu trang và cách dùng khẩu trang vải chống virus corona
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Đeo khẩu trang là một trong những biện pháp can thiệp phi dược phẩm quan trọng nhất nhằm hạn chế sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp, bao gồm virus corona. Khi dịch bệnh xuất hiện hoặc vào các giai đoạn cao điểm lây nhiễm trong cộng đồng, việc sử dụng khẩu trang giúp tạo ra rào cản vật lý ngăn chặn giọt bắn hô hấp phát tán ra môi trường xung quanh.
Bên cạnh khẩu trang y tế chuyên dụng, khẩu trang vải kháng khuẩn được xem là giải pháp thay thế hiệu quả, tiết kiệm và thân thiện với môi trường đối với đại đa số người dân trong các hoạt động thường ngày. Hiểu rõ đối tượng cần sử dụng cũng như cách đeo, tháo và vệ sinh khẩu trang vải đúng chuẩn y tế sẽ giúp tối ưu hóa khả năng bảo vệ sức khỏe cho chính bạn và những người xung quanh.
Cách dùng khẩu trang vải chống virus corona là gì?
Khẩu trang vải đóng vai trò như một màng lọc cơ học giúp giữ lại các giọt bắn đường hô hấp kích thước lớn phát sinh khi người đeo ho, hắt hơi, sổ mũi hoặc nói chuyện lớn tiếng. Cơ chế lây truyền chủ yếu của virus corona là thông qua các giọt bắn hô hấp lơ lửng trong không khí hoặc bám dính trên các bề mặt tiếp xúc. Do đó, việc đeo khẩu trang đúng quy cách tại nơi công cộng giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ lây truyền mầm bệnh từ người mang virus sang người xung quanh, đồng thời hạn chế thói quen vô thức đưa tay chạm lên mắt, mũi, miệng. Khác với khẩu trang y tế dùng một lần, khẩu trang vải có thể tái sử dụng nhiều lần sau khi được giặt giũ và tiệt trùng đúng cách, giúp giảm lượng rác thải y tế ra môi trường.
Những ai cần chủ động đeo khẩu trang vải khi ra ngoài
Tất cả mọi người khỏe mạnh khi đến những địa điểm công cộng đông đúc, sử dụng phương tiện giao thông công cộng, đi siêu thị, chợ hoặc làm việc tại các không gian kín nên duy trì thói quen đeo khẩu trang vải. Việc che kín mũi miệng ở người không có triệu chứng giúp hạn chế phát tán mầm bệnh tiềm ẩn qua giọt bắn khi nói chuyện, ho hoặc hắt hơi.
Đối với người đang có triệu chứng viêm đường hô hấp cấp như ho, sốt, chảy nước mũi hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh lý nền tim mạch, hô hấp mạn tính, việc sử dụng khẩu trang y tế tiêu chuẩn sẽ được ưu tiên hơn. Tuy nhiên, trong đời sống sinh hoạt bình thường ngoài cơ sở y tế, khẩu trang vải đạt chuẩn là giải pháp bảo vệ cộng đồng rất thiết thực.
Hướng dẫn quy trình đeo và tháo khẩu trang vải an toàn
Để khẩu trang vải phát huy khả năng phòng ngừa virus corona, người dùng cần tuân thủ đúng thao tác mang và tháo. Trước khi đeo, hãy vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay nhanh. Khi đeo, chỉ chạm vào phần quai đeo qua tai, kéo nhẹ để khẩu trang bao phủ hoàn toàn từ sống mũi xuống tận dưới cằm và áp sát hai bên má, không để hở khoảng trống lớn.
Trong suốt thời gian sử dụng, tuyệt đối tránh dùng tay sờ lên mặt ngoài của khẩu trang vì đây là nơi các hạt bụi và giọt bắn dễ đọng lại. Không kéo khẩu trang xuống cằm hoặc cổ khi trò chuyện. Khi tháo khẩu trang, hãy cầm vào quai đeo phía sau tai gỡ ra nhẹ nhàng, tránh chạm vào mặt trước rồi bỏ ngay vào chậu giặt hoặc túi đựng riêng, sau đó tiến hành rửa tay lại thật kỹ.
Cách giặt giũ và bảo quản khẩu trang vải đúng chuẩn
Khẩu trang vải sau khi sử dụng cần được làm sạch mỗi ngày để loại bỏ mồ hôi, bụi bẩn và các mầm bệnh bám dính. Bạn nên giặt khẩu trang bằng xà phòng thông thường hoặc chất tẩy rửa gia dụng nhẹ nhàng dưới vòi nước sạch. Có thể giặt bằng tay hoặc giặt máy cùng các loại quần áo thông thường khác mà không lo làm hỏng cấu trúc sợi vải kháng khuẩn nếu chọn chế độ giặt phù hợp.
Sau khi giặt sạch bọt xà phòng, cần phơi khẩu trang ở nơi thoáng mát, có ánh nắng trực tiếp hoặc sấy khô hoàn toàn trước khi tái sử dụng. Không bao giờ cất giữ hoặc dùng lại khẩu trang khi bề mặt còn ẩm ướt vì môi trường ẩm là điều kiện lý tưởng cho nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi. Mỗi người nên chuẩn bị sẵn từ ba đến bốn chiếc khẩu trang vải để thay đổi luân phiên trong ngày khi chiếc đang dùng bị ẩm hoặc bẩn.
Tiêu chí lựa chọn khẩu trang vải đạt chuẩn phòng dịch
Một chiếc khẩu trang vải phòng dịch tốt cần có cấu tạo từ hai đến ba lớp vải với các đặc tính bổ trợ cho nhau. Lớp ngoài cùng lý tưởng nhất là chất liệu có khả năng chống thấm nước hoặc hạn chế bám dính giọt bắn. Lớp giữa đóng vai trò như một màng lọc cơ học giúp giữ lại các hạt bụi và tác nhân gây bệnh lơ lửng trong không khí. Lớp trong cùng tiếp xúc trực tiếp với da mặt nên làm từ vải bông mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt và không gây kích ứng da.
Khi chọn mua khẩu trang vải, bạn nên ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có nhãn kiểm định tính năng kháng khuẩn hoặc đạt tiêu chuẩn kỹ thuật phòng dịch do cơ quan chức năng công nhận. Khẩu trang cần có kích thước ôm sát khuôn mặt nhưng vẫn đảm bảo độ thông thoáng, giúp người đeo hít thở thoải mái mà không bị bí bách khi vận động nhẹ.
Lưu ý an toàn
Khẩu trang vải thông thường không thể thay thế khẩu trang y tế chuyên dụng như N95 trong môi trường điều trị trực tiếp cho bệnh nhân mắc bệnh truyền nhiễm cấp tính. Không đeo khẩu trang cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi hoặc người đang hôn mê, khó thở, không có khả năng tự tháo khẩu trang khi cần thiết. Nếu khẩu trang bị rách, giãn quai hoặc mất độ ôm sát, cần thay mới ngay để đảm bảo an toàn.
Tóm tắt
Đeo khẩu trang vải đúng cách là biện pháp hỗ trợ bảo vệ đường hô hấp tiện lợi, kinh tế và thân thiện với môi trường trong cộng đồng. Tuy nhiên, khẩu trang chỉ phát huy tác dụng tối ưu khi kết hợp đồng bộ cùng thói quen rửa tay sạch sẽ, giữ khoảng cách tiếp xúc và duy trì lối sống lành mạnh để nâng cao sức đề kháng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Khẩu trang vải có thể giặt và dùng lại bao nhiêu lần?
Khẩu trang vải hoàn toàn có thể tái sử dụng nhiều lần nếu được giặt sạch hàng ngày bằng xà phòng và phơi khô hoàn toàn dưới ánh nắng mặt trời hoặc sấy nhiệt độ cao trước khi dùng lại.
Khi nào nên chuyển từ khẩu trang vải sang khẩu trang y tế?
Người có biểu hiện ho, sốt, khó thở hoặc người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân nghi nhiễm nên ưu tiên sử dụng khẩu trang y tế chuyên dụng thay vì khẩu trang vải thông thường để tăng cường hiệu quả ngăn chặn giọt bắn.
Tại sao không nên tiếp tục đeo khẩu trang vải khi bị ướt?
Khẩu trang vải ướt sẽ giảm độ thông thoáng, gây cản trở hô hấp và tạo môi trường ẩm ướt thuận lợi cho vi khuẩn tích tụ, làm suy giảm đáng kể khả năng ngăn chặn giọt bắn hô hấp.
Trẻ nhỏ ở độ tuổi nào không nên đeo khẩu trang vải?
Không nên đeo khẩu trang cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi do đường thở của trẻ còn nhỏ hẹp, nguy cơ gây ngạt thở cao và trẻ chưa có khả năng tự tháo bỏ khẩu trang khi khó chịu.
Cần làm gì nếu vô tình chạm tay vào mặt ngoài khẩu trang?
Nếu bắt buộc phải chạm tay vào bề mặt ngoài của khẩu trang, bạn cần nhanh chóng rửa tay thật kỹ bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sát khuẩn bằng dung dịch chứa cồn nồng độ phù hợp.
