6 sai lầm thường gặp khi phòng ngừa Covid-19 cần tránh

Sai lầm phòng ngừa Covid-19 là gì?

Phòng ngừa Covid-19 đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa việc bảo vệ cá nhân, vệ sinh môi trường sống và củng cố hàng rào miễn dịch của cơ thể. Virus SARS-CoV-2 lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc thông qua tiếp xúc gián tiếp với các bề mặt bị ô nhiễm rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Nhiều người thường tập trung vào những biện pháp phức tạp nhưng lại bỏ quên các nguyên tắc vệ sinh cơ bản, dẫn đến việc phòng chống không đạt hiệu quả như mong đợi. Hiểu rõ cơ chế lây truyền và tránh xa các ngộ nhận phổ biến sẽ giúp hạn chế nguy cơ lây lan trong gia đình cũng như tại nơi làm việc.

Đeo khẩu trang sai cách và tái sử dụng không đúng quy định

Một sai lầm rất phổ biến là đeo khẩu trang nhưng để hở mũi, kéo xuống cằm khi nói chuyện hoặc dùng tay chạm liên tục vào bề mặt ngoài của khẩu trang. Virus SARS-CoV-2 phát tán chủ yếu qua giọt bắn và khí dung hô hấp, do đó nếu khẩu trang không che kín cả mũi lẫn miệng, khả năng ngăn chặn mầm bệnh sẽ giảm sút rõ rệt. Ngoài ra, việc tái sử dụng khẩu trang y tế dùng một lần qua nhiều ngày hoặc không giặt khẩu trang vải thường xuyên cũng tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus tích tụ, làm tăng nguy cơ tự lây nhiễm khi chạm tay vào mặt.

Lơ là thông khí và sinh hoạt kéo dài trong không gian kín

Nhiều gia đình và nơi làm việc có thói quen đóng kín cửa, bật điều hòa liên tục ở nhiệt độ thấp vì nghĩ rằng phòng kín sẽ ngăn ngừa được không khí ô nhiễm bên ngoài. Tuy nhiên, trong không gian kín và thông gió kém, các hạt khí dung chứa virus có thể lơ lửng nhiều giờ và tích tụ với nồng độ cao nếu có người mang mầm bệnh. Việc mở cửa sổ định kỳ để không khí lưu thông tự nhiên và tận dụng ánh sáng mặt trời là giải pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả giúp làm loãng mật độ giọt bắn và giảm nguy cơ lây truyền trong phòng.

Lạm dụng nước sát khuẩn tay và bỏ quên việc rửa tay bằng xà phòng

Dung dịch cồn sát khuẩn nhanh rất tiện lợi khi di chuyển bên ngoài, nhưng việc lạm dụng quá mức có thể gây khô ráp, nứt nẻ da tay và làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của da. Bên cạnh đó, dung dịch sát khuẩn tay không thể loại bỏ hoàn toàn các chất bẩn hữu cơ bám dính. Rửa tay bằng nước sạch và xà phòng thông thường trong ít nhất ba mươi giây vẫn là biện pháp cơ bản, an toàn và tối ưu nhất để cuốn trôi virus cùng vi khuẩn bám trên bề mặt da.

Tự ý mua và sử dụng thuốc để uống dự phòng lây nhiễm

Một số người có tâm lý lo sợ đã tự ý tìm mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc kháng viêm corticosteroid hoặc thuốc chống đông máu để uống dự phòng lây nhiễm. Đây là quan niệm hết sức sai lầm và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm cho sức khỏe. Thuốc kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng tiêu diệt virus, trong khi các thuốc ức chế miễn dịch hoặc chống đông nếu sử dụng sai mục đích có thể gây suy giảm sức đề kháng, loét dạ dày hoặc biến chứng xuất huyết nghiêm trọng. Mọi loại thuốc điều trị chỉ được sử dụng khi có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ.

Chủ quan bỏ qua các mũi tiêm vắc xin nhắc lại theo khuyến cáo

Nhiều người cho rằng đã tiêm đủ các mũi vắc xin cơ bản hoặc từng mắc bệnh thì cơ thể đã có miễn dịch vĩnh viễn và không cần tiêm nhắc lại. Trên thực tế, kháng thể bảo vệ trong cơ thể có xu hướng suy giảm dần theo thời gian, đồng thời các biến thể mới của virus SARS-CoV-2 liên tục xuất hiện có thể né tránh một phần hệ miễn dịch. Việc tiêm nhắc lại vắc xin theo đúng hướng dẫn của cơ quan y tế là biện pháp quan trọng giúp tái kích hoạt hệ thống miễn dịch, hạn chế nguy cơ chuyển nặng và giảm tỷ lệ nhập viện.

Chủ quan trước các triệu chứng nhẹ và không chủ động cách ly sớm

Khi xuất hiện các triệu chứng nhẹ như đau họng, chảy nước mũi hoặc sốt nhẹ, không ít người chủ quan coi đó chỉ là cảm lạnh thông thường nên vẫn tiếp tục đi làm, tụ tập đông người mà không thực hiện xét nghiệm hay đeo khẩu trang bảo vệ. Sự chủ quan này khiến mầm bệnh dễ dàng phát tán ra cộng đồng, đặc biệt là đe dọa trực tiếp đến những người có bệnh nền mạn tính, người cao tuổi và phụ nữ mang thai. Khi có dấu hiệu viêm đường hô hấp, việc chủ động cách ly tạm thời và theo dõi sức khỏe là điều vô cùng cần thiết.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của nhân viên y tế. Người dân tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kê đơn để phòng bệnh khi chưa có hướng dẫn y khoa. Nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu hô hấp nghiêm trọng như khó thở, đau tức ngực liên tục hoặc sốt cao không hạ, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Phòng chống Covid-19 là một quá trình liên tục đòi hỏi sự hiểu biết đúng đắn và thực hành khoa học. Nhận diện và loại bỏ những thói quen sai lầm từ việc đeo khẩu trang, thông khí đến tiêm chủng sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bền vững. Khi có băn khoăn về sức khỏe hoặc biểu hiện hô hấp nghi ngờ, người dân nên chủ động tìm kiếm tư vấn từ nhân viên y tế.