6 dấu hiệu cảnh báo ung thư tuyến giáp và thời điểm cần thăm khám

Dấu hiệu ung thư tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết hình cánh bướm nằm ở phần trước dưới của cổ, giữ vai trò sản xuất các hormone điều hòa quá trình trao đổi chất, nhịp tim và nhiệt độ cơ thể. Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào bình thường tại cơ quan này bị biến đổi cấu trúc gen, tăng sinh một cách mất kiểm soát và tích tụ thành các khối u ác tính.

Bệnh lý này có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng ghi nhận tỷ lệ mắc cao hơn ở nữ giới so với nam giới. Đa số các dạng ung thư tuyến giáp là thể biệt hóa, tiến triển tương đối chậm và đáp ứng rất tốt với các phương pháp điều trị y khoa hiện đại. Tuy vậy, do triệu chứng ban đầu mờ nhạt, việc trang bị hiểu biết về các dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò vô cùng cần thiết để người bệnh chủ động đi kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Xuất hiện khối u hoặc nốt sần bất thường ở vùng cổ trước

Biểu hiện phổ biến hàng đầu là sự xuất hiện của khối u hoặc nhân sần tại vùng cổ trước, phía dưới sụn giáp. Khối bất thường này có thể được người bệnh tình cờ phát hiện khi rửa mặt, soi gương hoặc cài khuy áo. Ở giai đoạn đầu, nhân giáp thường mật độ chắc, không gây đau và di động theo nhịp nuốt; khi tiến triển hoặc xâm lấn ra mô lân cận, khối u có xu hướng bám dính và kém di động hơn.

Đa phần các nhân giáp đơn độc trong cộng đồng là tổn thương lành tính. Dù vậy, người bệnh khi phát hiện nốt sần mới ở cổ cần đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh thực hiện siêu âm tuyến giáp, đánh giá kích thước, ranh giới, vi vôi hóa và chỉ định chọc hút tế bào bằng kim nhỏ nếu có đặc điểm nghi ngờ.

Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói kéo dài bất thường

Dây thần kinh thanh quản quặt ngược có chức năng điều khiển chuyển động của dây thanh âm, nằm áp sát ngay phía sau tuyến giáp. Khi khối u ác tính phát triển vượt ra ngoài vỏ bao tuyến giáp hoặc xâm lấn trực tiếp vào nhánh thần kinh này, cử động của dây thanh có thể bị hạn chế hoặc liệt một bên.

Hậu quả là người bệnh bị thay đổi giọng nói, khàn tiếng, giọng trầm đục hoặc nhanh mệt khi giao tiếp mà không kèm sốt hay đau rát họng do nhiễm trùng hô hấp. Khàn tiếng do viêm thanh quản cấp thường hồi phục sau 1 đến 2 tuần. Nếu tình trạng khàn tiếng kéo dài trên 3 tuần không rõ nguyên nhân, người bệnh nên khám chuyên khoa tai mũi họng và ung bướu để nội soi thanh quản và kiểm tra tuyến giáp.

Cảm giác nuốt vướng nuốt nghẹn hoặc khó nuốt thức ăn

Tuyến giáp nằm ngay phía trước khí quản và tiếp giáp gần với thực quản ở phía sau. Khi khối u ác tính phát triển với kích thước lớn hoặc lan ra khoang sau, nó sẽ tạo lực ép cơ học trực tiếp lên thành thực quản.

Áp lực này cản trở đường di chuyển của thức ăn và dịch uống, gây cảm giác nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc có cảm giác dị vật ở vùng cổ họng. Ban đầu khó nuốt có thể chỉ xuất hiện với thức ăn đặc khô, sau đó có thể xảy ra cả khi nuốt thức ăn lỏng. Biểu hiện này dễ bị nhầm lẫn với trào ngược dạ dày thực quản hay viêm họng mạn tính, do đó cần được bác sĩ siêu âm tuyến giáp kết hợp nội soi để xác định căn nguyên chèn ép.

Nổi hạch bạch huyết dai dẳng không đau ở vùng cổ

Ung thư tuyến giáp, đặc biệt là thể nhú, có xu hướng di căn sớm tới các chuỗi hạch bạch huyết vùng cổ. Đôi khi nốt u nguyên phát trong tuyến giáp còn rất nhỏ chưa sờ thấy, nhưng người bệnh đã nhận thấy hạch sưng to ở dọc cơ ức đòn chũm, góc hàm hoặc vùng thượng đòn.

Khác với hạch viêm do nhiễm khuẩn thường mềm và sưng đau, hạch cổ do di căn ung thư thường rắn chắc, không đau, ít di động và có xu hướng to dần theo thời gian. Sự xuất hiện của hạch cổ bất thường kéo dài là dấu hiệu cảnh báo giá trị cao. Bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm và chọc hút tế bào kim nhỏ tại nốt hạch để xác định bản chất tế bào và đánh giá giai đoạn bệnh.

Cảm giác khó thở tức nghẽn đường thở khi nằm ngửa

Khí quản là ống dẫn khí chính đưa không khí từ mũi họng vào hai lá phổi, nằm ngay phía sau eo và hai thùy tuyến giáp. Khi khối ung thư tuyến giáp phát triển về phía sau và xâm lấn lòng khí quản, nó sẽ làm hẹp dần đường kính của đường thở.

Người bệnh có thể cảm thấy khó thở từ từ, ban đầu chỉ xuất hiện khi gắng sức, leo cầu thang hoặc khi nằm ngửa vào ban đêm do trọng lực khiến khối u đè nặng hơn lên khí quản. Ở giai đoạn nặng hơn, người bệnh có thể phát ra tiếng thở rít thanh khí quản đều đặn ngay cả trong trạng thái nghỉ ngơi tĩnh.

Cảm giác khó thở hoặc cảm giác tức nghẹn đường thở luôn là một dấu hiệu cảnh báo mức độ xâm lấn cần được can thiệp khẩn trương. Bạn không nên chủ quan tự điều trị theo hướng bệnh hen suyễn hay viêm phế quản mà cần đến bệnh viện chụp cắt lớp vi tính hoặc siêu âm để đánh giá cấu trúc đường thở ngay lập tức.

Đau nhức vùng cổ trước có thể lan lên tai hoặc góc hàm

Ở giai đoạn mới hình thành, khối u tuyến giáp hầu như không gây cảm giác đau. Triệu chứng đau tức thường chỉ xuất hiện khi khối u tăng nhanh kích thước, có hoại tử, xuất huyết trong nang hoặc bắt đầu xâm lấn vào bao giáp và các nhánh thần kinh cảm giác xung quanh.

Cơn đau thường bắt đầu âm ỉ ở trước cổ, sau đó có thể lan dần lên góc hàm, mang tai hoặc vùng gáy cùng bên. Người bệnh có thể thấy đau nhức tăng lên khi cử động xoay cổ hoặc khi nuốt. Dấu hiệu đau lan lên tai dễ khiến người bệnh đi khám nhầm chuyên khoa răng hàm mặt hoặc tai mũi họng. Nếu xuất hiện đau tức vùng cổ kéo dài, người bệnh cần được kiểm tra hình ảnh học tuyến giáp để tầm soát tổn thương ác tính.

Lưu ý an toàn

Những dấu hiệu kể trên không khẳng định chắc chắn bạn đã mắc ung thư tuyến giáp, bởi vì nhiều bệnh lý lành tính khác như bướu giáp nhân, nang tuyến giáp, viêm tuyến giáp bán cấp hoặc viêm họng hạt cũng có thể gây ra triệu chứng tương tự. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sờ nắn, đắp các loại lá thuốc dân gian hay tự mua thuốc uống khi phát hiện u cục ở cổ. Việc chẩn đoán xác định bắt buộc phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện thông qua siêu âm và xét nghiệm tế bào học.

Tóm tắt

Ung thư tuyến giáp phần lớn có tiên lượng rất khả quan khi được phát hiện và can thiệp ở giai đoạn sớm. Việc chú ý lắng nghe những thay đổi bất thường ở vùng cổ trước và chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng hoặc nội tiết là cách bảo vệ sức khỏe thiết thực nhất. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào, bạn hãy tìm đến các cơ sở y tế để được thăm khám chuẩn xác.