5 khuyến nghị trên Internet cho bệnh đau khớp và mức độ hiệu quả thực tế

Khuyến nghị giảm đau khớp trên internet là gì?

Đau nhức khớp là tình trạng phổ biến xuất phát từ nhiều nguyên nhân bệnh lý khác nhau như thoái hóa khớp, viêm khớp dạng thấp, bệnh gút hoặc chấn thương phần mềm quanh khớp. Khi cơn đau xuất hiện, xu hướng tìm kiếm các giải pháp tự chăm sóc trên các trang mạng xã hội diễn ra rất phổ biến.

Tuy nhiên, không phải mọi lời khuyên được chia sẻ rộng rãi đều có giá trị y học chuẩn xác. Phần lớn các mẹo chữa bệnh trên Internet thường đơn giản hóa quá mức một vấn đề bệnh học phức tạp, thậm chí mang tính chất truyền miệng phóng đại. Việc tiếp nhận thông tin sức khỏe thiếu chọn lọc có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm can thiệp y khoa tốt nhất, dẫn đến biến dạng khớp và suy giảm khả năng vận động lâu dài. Do đó, hiểu rõ bản chất của từng lời khuyên là bước quan trọng để chăm sóc khớp an toàn.

Khuyên nghỉ ngơi tuyệt đối và ngừng mọi vận động thể chất

• Nhiều bài chia sẻ trên mạng cho rằng khi khớp bị đau nhức thì cách tốt nhất là nằm yên bất động để tránh làm mòn sụn thêm. Trên thực tế, việc bất động kéo dài khiến các khối cơ quanh khớp bị teo dần, dây chằng co rút và giảm tiết dịch khớp, làm cho tình trạng cứng khớp và đau nhức trở nên tồi tệ hơn khi cử động lại.
• Ngoại trừ các trường hợp chấn thương cấp tính hoặc khớp đang sưng tấy dữ dội cần tạm thời hạn chế chịu lực, người bệnh thoái hóa khớp vẫn được khuyến khích duy trì vận động nhẹ nhàng. Các bài tập phù hợp như bơi lội, đạp xe tại chỗ, yoga phục hồi hoặc đi bộ vừa sức giúp nuôi dưỡng sụn khớp, tăng cường sức mạnh khối cơ nâng đỡ và cải thiện biên độ vận động đáng kể.

Mẹo uống nước chanh hoặc giấm táo để thanh lọc acid ở khớp

• Internet thường lan truyền các công thức uống nước chanh đậm đặc hoặc giấm táo ấm mỗi buổi sáng với lời đồn thổi giúp kiềm hóa cơ thể, hòa tan lắng đọng acid và chữa dứt điểm đau khớp. Về mặt sinh lý học, cơ thể con người sở hữu hệ thống đệm tinh vi gồm thận và phổi để duy trì độ pH máu luôn ở mức ổn định, không thể thay đổi chỉ bằng thức uống chua.
• Việc liên tục dung nạp các dung dịch có tính acid mạnh vào dạ dày trống rỗng không hề đem lại lợi ích tái tạo mô sụn mà còn gia tăng nguy cơ viêm loét dạ dày tá tràng và bào mòn men răng. Người bệnh chỉ nên xem nước chanh hoặc giấm táo như gia vị ẩm thực thông thường, tuyệt đối không dùng với liều lượng đậm đặc nhằm mục đích trị bệnh khớp.

Tự ý chườm nóng hoặc chườm lạnh không theo giai đoạn bệnh

• Nhiều người thường áp dụng chườm ấm hoặc chườm đá lạnh một cách tùy tiện mỗi khi cảm thấy nhức mỏi khớp mà không phân biệt rõ cơ chế tác động. Nhiệt nóng có tác dụng làm giãn mạch máu, thư giãn các cơ bị căng cứng và làm dịu cơn đau do thoái hóa khớp mạn tính, nhưng lại chống chỉ định khi khớp đang viêm cấp tính có biểu hiện sưng, nóng, đỏ.
• Ngược lại, chườm lạnh giúp co mạch, giảm phù nề và ức chế phản ứng viêm cấp tính sau chấn thương hoặc trong đợt bùng phát viêm khớp cấp. Nếu chườm nóng lên một khớp đang sưng nề đỏ rực, phản ứng viêm sẽ diễn tiến dữ dội hơn, gây đau nhức tăng vọt và làm chậm quá trình hồi phục. Người bệnh cần nắm rõ tính chất cơn đau để lựa chọn nhiệt độ tiếp xúc phù hợp.

Lạm dụng thực phẩm bổ sung sụn khớp để thay thế thuốc điều trị

• Trên các diễn đàn chăm sóc sức khỏe, glucosamine, chondroitin sulfate hay collagen thủy phân thường được ví như thần dược có khả năng tái tạo hoàn toàn đĩa đệm và sụn khớp bị mòn. Tuy nhiên, các tổ chức chuyên khoa thấp khớp học quốc tế xếp các hoạt chất này vào nhóm sản phẩm hỗ trợ triệu chứng tác dụng chậm, hiệu quả ghi nhận trên lâm sàng có sự khác biệt lớn giữa từng cá thể.
• Nhiều người bệnh đã tự ý bỏ hẳn các thuốc điều trị đặc hiệu do bác sĩ chỉ định để chuyển sang uống thực phẩm chức năng với liều cao kéo dài, dẫn đến tình trạng thoái hóa khớp tiến triển âm thầm. Việc bổ sung sụn khớp cần có sự tư vấn chuyên môn để đánh giá mức độ thoái hóa thực tế, tránh tốn kém chi phí mà không đạt được mục tiêu kiểm soát bệnh.

Cắt bỏ hoàn toàn các loại rau củ họ cà khỏi thực đơn hàng ngày

• Nhiều luồng thông tin trên mạng kêu gọi người bệnh viêm khớp phải loại bỏ triệt để nhóm rau họ cà như cà chua, cà tím, khoai tây và ớt chuông vì chúng chứa chất solanine được cho là gây viêm. Dù vậy, các nghiên cứu dinh dưỡng quy mô lớn chưa tìm thấy bằng chứng thuyết phục chứng minh solanine trong khẩu phần ăn thông thường kích hoạt phản ứng viêm khớp.
• Ngược lại, nhóm rau củ này lại rất giàu vitamin C, lycopene và các chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa. Trừ khi bản thân người bệnh có tiền sử dị ứng hoặc nhận thấy khớp đau rõ rệt sau mỗi lần ăn một loại thực phẩm cụ thể, việc kiêng khem hà khắc và vô căn cứ sẽ gây thiếu hụt vi chất, làm suy giảm hệ miễn dịch và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe toàn thân.

Lưu ý an toàn

Mọi bài tập vận động, phương pháp vật lý trị liệu hay thực phẩm bổ sung hỗ trợ khớp đều cần được cá nhân hóa dựa trên độ tuổi, bệnh lý nền và mức độ tổn thương khớp thực tế. Tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc điều trị theo toa của bác sĩ để thay thế bằng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc trên mạng. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như khớp sưng to, biến dạng hay đau nhức dữ dội, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám.

Tóm tắt

Các lời khuyên lan truyền trên mạng có thể đem lại một số gợi ý tham khảo nhưng không thể thay thế phác đồ y khoa chuẩn mực. Người bị đau khớp cần lắng nghe cơ thể, duy trì lối sống khoa học và chủ động thảo luận cùng bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp trước khi áp dụng bất kỳ mẹo chăm sóc hay thực phẩm bổ sung nào.